Słownik pojęć prawnych

101 pojęć prawnych — proste wyjaśnienia + podstawa prawna z Dz.U., pojęcia powiązane i linki do kalkulatorów oraz procedur.

Zadośćuczynienie a odszkodowanie? Rękojmia a gwarancja? Każde hasło wyjaśniamy najpierw prostym językiem, a potem precyzyjnie — ze wskazaniem artykułów ustawy, orzecznictwa do przepisu i pojęć powiązanych. To materiał edukacyjny, nie porada prawna.

101 z 101 pojęć

Prawo cywilne16

ZadośćuczynienieZadośćuczynienie to pieniądze za krzywdę, której nie da się policzyć na fakturach — za ból, cierpienie fizyczne i psychiczne, utratę zdrowia albo śmierć bliskiej osoby. W odróżnieniu od odszkodowania nie wyrównuje straty majątkowej, lecz ma złagodzić szkodę niemajątkową.OdszkodowanieOdszkodowanie to pieniądze, które mają wyrównać stratę majątkową — koszty naprawy, leczenia, zniszczone rzeczy, a także utracone korzyści, np. zarobek, którego poszkodowany nie osiągnął z powodu szkody.PrzedawnieniePrzedawnienie oznacza, że po upływie określonego w ustawie czasu dłużnik może odmówić zapłaty, a wierzyciel nie wyegzekwuje roszczenia przed sądem — dług nie znika, ale staje się „naturalny", czyli niezaskarżalny.RękojmiaRękojmia to ustawowa odpowiedzialność sprzedawcy za wady rzeczy — kupujący ma ją z mocy prawa, niezależnie od tego, czy sprzedawca udzielił gwarancji, i nie można mu jej odebrać w umowie z konsumentem.Kara umownaKara umowna to z góry ustalona w umowie kwota, którą jedna strona płaci drugiej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania — bez potrzeby wykazywania wysokości szkody.Dobra osobisteDobra osobiste to wartości ściśle związane z każdym człowiekiem — m.in. zdrowie, wolność, cześć, dobre imię, wizerunek, prywatność, tajemnica korespondencji i twórczość. Kodeks cywilny wymienia je przykładowo, a nie wyczerpująco (art. 23 k.c.).Bezpodstawne wzbogacenieBezpodstawne wzbogacenie zachodzi, gdy ktoś uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby bez podstawy prawnej — np. otrzymał podwójny przelew albo korzysta z cudzej rzeczy bez umowy. Wzbogacony musi wtedy zwrócić korzyść w naturze, a gdy to niemożliwe — jej wartość (art. 405 k.c.).Skarga pauliańskaSkarga pauliańska to sposób obrony wierzyciela przed dłużnikiem, który wyzbywa się majątku, żeby nie zapłacić — np. daruje nieruchomość rodzinie. Wierzyciel może żądać uznania takiej czynności za bezskuteczną wobec siebie i prowadzić egzekucję tak, jakby majątek nadal należał do dłużnika.Culpa in contrahendoCulpa in contrahendo to odpowiedzialność za nieuczciwe prowadzenie negocjacji — np. gdy ktoś rozpoczyna lub kontynuuje rozmowy o umowie bez zamiaru jej zawarcia, tylko po to, by zablokować kontrahenta albo wyciągnąć informacje.Siła wyższaSiła wyższa to zdarzenie zewnętrzne, niemożliwe do przewidzenia i do zapobieżenia — klasycznie klęski żywiołowe, działania wojenne czy akty władzy publicznej. Kodeks cywilny posługuje się tym pojęciem, ale go nie definiuje; treść nadały mu orzecznictwo i doktryna.Klauzule abuzywneKlauzule abuzywne to postanowienia umowy z konsumentem, które nie były z nim indywidualnie uzgodnione i kształtują jego prawa lub obowiązki sprzecznie z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy — np. jednostronne prawo firmy do zmiany ceny.ZadatekZadatek to kwota wręczana przy zawarciu umowy, która zabezpiecza jej wykonanie: jeżeli umowy nie wykona strona, która zadatek dała, druga strona może go zachować; jeżeli nie wykona ta, która zadatek otrzymała — musi zwrócić go w podwójnej wysokości (art. 394 k.c.).Odsetki za opóźnienieOdsetki za opóźnienie to wynagrodzenie za to, że dłużnik płaci po terminie — wierzyciel może ich żądać, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było niezawinione (art. 481 § 1 k.c.).PoręczeniePoręczenie to umowa, w której poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie, gdyby dłużnik go nie wykonał (art. 876 k.c.) — najczęściej spotykane przy kredytach i pożyczkach.Umowa przedwstępnaUmowa przedwstępna to zobowiązanie do zawarcia w przyszłości oznaczonej umowy (przyrzeczonej) — powszechna zwłaszcza przy sprzedaży nieruchomości, gdy kupujący czeka np. na kredyt. Powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej (art. 389 k.c.).Dane osobowe (RODO)Dane osobowe to wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej — od imienia i numeru PESEL po adres IP, jeśli pozwala daną osobę pośrednio rozpoznać (art. 4 pkt 1 RODO).

Postępowanie i egzekucja16

PozewPozew to pismo, którym rozpoczyna się sprawę cywilną przed sądem — powód opisuje w nim, czego żąda od pozwanego i dlaczego.ApelacjaApelacja to podstawowy środek odwoławczy od wyroku sądu pierwszej instancji — pozwala poddać sprawę ponownemu, pełnemu rozpoznaniu przez sąd wyższej instancji.Kasacja (skarga kasacyjna)Kasacja to nadzwyczajny środek zaskarżenia rozpoznawany przez Sąd Najwyższy — nie jest „trzecią instancją", w której sprawę bada się od nowa, lecz kontrolą prawidłowości stosowania prawa.ZażalenieZażalenie to środek odwoławczy od postanowień sądu i zarządzeń przewodniczącego — spraw wpadkowych, które nie kończą postępowania co do istoty, np. o kosztach, zabezpieczeniu czy odmowie zwolnienia od kosztów.Nakaz zapłatyNakaz zapłaty to orzeczenie wydawane bez rozprawy i bez wysłuchania pozwanego — sąd na podstawie samego pozwu i dokumentów nakazuje zapłatę żądanej kwoty. To najszybsza ścieżka dochodzenia roszczeń pieniężnych.Sprzeciw od nakazu zapłatySprzeciw to pismo, którym pozwany broni się przed nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym — skutecznie wniesiony powoduje, że nakaz traci moc, a sprawa trafia na zwykłą rozprawę.MediacjaMediacja to dobrowolna, poufna próba rozwiązania sporu z pomocą bezstronnego mediatora — zamiast wyroku strony same wypracowują ugodę, na którą obie się godzą.UgodaUgoda to umowa, w której strony czynią sobie wzajemne ustępstwa, żeby zakończyć spór albo zapobiec przyszłemu — np. wierzyciel rozkłada dług na raty, a dłużnik uznaje roszczenie.Egzekucja komorniczaEgzekucja komornicza to przymusowe wykonanie orzeczenia — komornik sądowy ściąga należność z majątku dłużnika: z wynagrodzenia, rachunku bankowego, ruchomości albo nieruchomości.Tytuł wykonawczyTytuł wykonawczy to dokument, który otwiera drogę do komornika — bez niego egzekucja jest niedopuszczalna. Składa się z tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności (art. 776 k.p.c.).Klauzula wykonalnościKlauzula wykonalności to sądowe potwierdzenie, że dany dokument nadaje się do egzekucji — swoista „pieczęć", która zamienia wyrok czy akt notarialny w tytuł wykonawczy.Pełnomocnictwo procesowePełnomocnictwo procesowe to umocowanie do prowadzenia sprawy przed sądem w cudzym imieniu — najczęściej udzielane adwokatowi lub radcy prawnemu.Wartość przedmiotu sporuWartość przedmiotu sporu (w.p.s.) to kwota, o którą toczy się sprawa — podstawa do obliczenia opłaty sądowej, kosztów zastępstwa procesowego, a niekiedy także właściwości sądu i dopuszczalności skargi kasacyjnej.Zabezpieczenie roszczeniaZabezpieczenie roszczenia chroni wierzyciela na czas procesu — sąd może np. zająć rachunek dłużnika albo wpisać hipotekę przymusową, żeby wygrana nie okazała się pusta, bo majątek zdążył zniknąć.Prawomocność orzeczeniaOrzeczenie jest prawomocne, gdy nie przysługuje już od niego zwykły środek odwoławczy — strony nie mogą go podważyć apelacją ani zażaleniem, a rozstrzygnięcie staje się ostateczne.Koszty procesuKoszty procesu to wszystko, co kosztuje prowadzenie sprawy: opłaty sądowe, wydatki (np. na biegłych) i wynagrodzenie pełnomocnika. Zasadą jest, że płaci przegrany — strona przegrywająca zwraca przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw (art. 98 k.p.c.).

Prawo karne14

OszustwoOszustwo polega na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania sytuacji — w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.PaserstwoPaserstwo to obrót rzeczą pochodzącą z przestępstwa — jej nabycie, pomoc w zbyciu, przyjęcie lub pomoc w ukryciu. Odpowiada więc nie tylko złodziej, ale i ten, kto kupuje „okazyjnie" kradziony towar.Warunkowe umorzenie postępowaniaWarunkowe umorzenie pozwala zakończyć sprawę karną bez wyroku skazującego — sprawca pozostaje w świetle prawa osobą niekaraną, choć sąd stwierdza popełnienie czynu.Zatarcie skazaniaZatarcie skazania sprawia, że skazanie uważa się za niebyłe — wpis znika z Krajowego Rejestru Karnego, a skazany może zgodnie z prawdą oświadczać, że nie był karany.List żelaznyList żelazny to gwarancja sądu dla oskarżonego przebywającego za granicą: może odpowiadać z wolnej stopy, jeżeli stawi się na każde wezwanie i nie będzie utrudniał postępowania.Poręczenie majątkowePoręczenie majątkowe — potocznie kaucja — to środek zapobiegawczy: pieniądze, papiery wartościowe, zastaw lub hipoteka złożone jako gwarancja, że oskarżony nie będzie się ukrywał ani utrudniał postępowania.Tymczasowe aresztowanieTymczasowe aresztowanie to najsurowszy środek zapobiegawczy — pozbawienie wolności osoby, która nie została jeszcze prawomocnie skazana, stosowane tylko dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.ZniesławienieZniesławienie to pomówienie innej osoby, grupy, instytucji lub firmy o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej albo narazić na utratę zaufania potrzebnego do zawodu czy działalności (art. 212 § 1 k.k.).ZniewagaZniewaga to ubliżenie innej osobie — słowem, gestem lub w inny sposób — w jej obecności albo publicznie czy z zamiarem, by obelga do niej dotarła (art. 216 k.k.).Groźba karalnaGroźba karalna to grożenie innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub na szkodę osoby dla niej najbliższej, jeżeli groźba wzbudza uzasadnioną obawę, że będzie spełniona (art. 190 k.k.).Stalking (uporczywe nękanie)Stalking to uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej, które wzbudza uzasadnione poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie narusza jej prywatność (art. 190a § 1 k.k.) — np. nachodzenie, śledzenie, zasypywanie wiadomościami.Obrona koniecznaObrona konieczna to prawo do odparcia bezpośredniego, bezprawnego zamachu na jakiekolwiek dobro chronione prawem — kto działa w jej granicach, nie popełnia przestępstwa (art. 25 § 1 k.k.).RecydywaRecydywa to powrót do przestępstwa — popełnienie kolejnego czynu przez osobę już wcześniej skazaną, co skutkuje surowszą odpowiedzialnością karną.Dozór elektronicznyDozór elektroniczny (SDE) pozwala odbywać karę pozbawienia wolności w domu, z nadajnikiem na nodze — skazany musi przebywać w miejscu zamieszkania w godzinach ustalonych przez sąd, a system kontroluje to zdalnie.

Prawo rodzinne11

AlimentyAlimenty to obowiązek dostarczania środków utrzymania — najczęściej rodzica wobec dziecka, ale także między innymi krewnymi, a po rozwodzie w określonych sytuacjach między byłymi małżonkami.Rozdzielność majątkowaRozdzielność majątkowa to ustrój, w którym każdy z małżonków ma wyłącznie swój majątek — nie powstaje majątek wspólny, a każdy samodzielnie zarządza tym, co zarobi i nabędzie.IntercyzaIntercyza to potoczna nazwa małżeńskiej umowy majątkowej — najczęściej wprowadzającej rozdzielność majątkową, choć umową można wspólność także rozszerzyć lub ograniczyć.Władza rodzicielskaWładza rodzicielska to ogół praw i obowiązków rodziców względem dziecka: piecza nad jego osobą, zarząd majątkiem i reprezentowanie go. Przysługuje obojgu rodzicom do pełnoletności dziecka i ma być wykonywana tak, jak wymaga tego dobro dziecka (art. 92–95 k.r.o.).Kontakty z dzieckiemKontakty z dzieckiem to prawo i zarazem obowiązek rodziców — obejmują przebywanie z dzieckiem, odwiedziny, zabieranie poza miejsce zamieszkania, a także porozumiewanie się na odległość (art. 113 k.r.o.). Są niezależne od władzy rodzicielskiej.RozwódRozwód to sądowe rozwiązanie małżeństwa. Sąd może go orzec, jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia — ustały więzi uczuciowa, fizyczna i gospodarcza, bez widoków na powrót (art. 56 § 1 k.r.o.).SeparacjaSeparacja to sądowe stwierdzenie rozkładu pożycia bez rozwiązywania małżeństwa — małżonkowie żyją osobno, ale formalnie pozostają małżeństwem i nie mogą zawrzeć nowych związków.Opieka naprzemiennaOpieka naprzemienna (piecza naprzemienna) to model, w którym dziecko po rozstaniu rodziców mieszka na zmianę u każdego z nich w porównywalnych okresach — np. tydzień u mamy, tydzień u taty.Ustalenie ojcostwaUstalenie ojcostwa to prawne przypisanie dziecku ojca, gdy nie działa domniemanie pochodzenia od męża matki. Może nastąpić przez uznanie ojcostwa przed kierownikiem USC albo przez orzeczenie sądu.UbezwłasnowolnienieUbezwłasnowolnienie to sądowe ograniczenie albo odebranie zdolności do czynności prawnych osobie, która wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innych zaburzeń nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem.Przysposobienie (adopcja)Przysposobienie, potocznie adopcja, tworzy między przysposabiającym a dzieckiem taki stosunek, jak między rodzicem a dzieckiem — z pełnią praw i obowiązków, łącznie z dziedziczeniem i alimentami.

Spadki11

ZachowekZachowek to minimalna część spadku należna najbliższej rodzinie pominiętej w testamencie — zstępnym, małżonkowi i rodzicom, którzy dziedziczyliby z ustawy. Nie daje prawa do konkretnych rzeczy, lecz do zapłaty sumy pieniężnej.TestamentTestament to jedyny sposób rozrządzenia majątkiem na wypadek śmierci — bez niego dziedziczenie następuje według reguł ustawowych. Sporządzić i odwołać go może tylko osoba o pełnej zdolności do czynności prawnych, wyłącznie osobiście (art. 941–944 k.c.).Dziedziczenie ustawoweDziedziczenie ustawowe wchodzi w grę, gdy zmarły nie zostawił testamentu albo gdy testament okazał się nieważny czy nie obejmuje całego majątku — ustawa sama wyznacza wtedy krąg spadkobierców.WydziedziczenieWydziedziczenie to pozbawienie w testamencie prawa do zachowku — czyli więcej niż pominięcie w testamencie, które samo w sobie zachowku nie odbiera.Odrzucenie spadkuOdrzucenie spadku to sposób na uwolnienie się od dziedziczenia — także od długów spadkowych. Spadkobierca, który spadek odrzucił, traktowany jest tak, jakby nie dożył otwarcia spadku, a jego udział przechodzi na dalszych spadkobierców, w tym na jego dzieci.Dział spadkuDział spadku to podział konkretnych składników majątku między spadkobierców — samo stwierdzenie nabycia spadku daje tylko udziały ułamkowe we wszystkim, a dopiero dział rozstrzyga, kto dostaje mieszkanie, kto samochód, a kto spłatę.Zapis windykacyjnyZapis windykacyjny pozwala przekazać w testamencie konkretną rzecz konkretnej osobie — np. mieszkanie córce — tak, że nabywa ją ona wprost z chwilą śmierci spadkodawcy, bez czekania na dział spadku.Stwierdzenie nabycia spadkuStwierdzenie nabycia spadku to urzędowe potwierdzenie, kto i w jakich udziałach dziedziczy — dokument niezbędny w praktyce do przepisania nieruchomości, wypłaty z banku czy sprzedaży majątku spadkowego.Akt poświadczenia dziedziczeniaAkt poświadczenia dziedziczenia to notarialna alternatywa dla sądowego stwierdzenia nabycia spadku — przy zgodzie wszystkich zainteresowanych pozwala potwierdzić prawa do spadku na jednej wizycie u notariusza.Dobrodziejstwo inwentarzaPrzyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza ogranicza odpowiedzialność za długi spadkowe do wartości aktywów spadku — spadkobierca nie dopłaca do długów z własnej kieszeni.DarowiznaDarowizna to bezpłatne przysporzenie z majątku darczyńcy na rzecz obdarowanego (art. 888 k.c.) — od przelewu dla dziecka po przekazanie mieszkania, które wymaga formy aktu notarialnego.

Nieruchomości11

HipotekaHipoteka to zabezpieczenie wierzytelności na nieruchomości: wierzyciel (najczęściej bank) może dochodzić zaspokojenia z obciążonej nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela (art. 65 u.k.w.h.).SłużebnośćSłużebność to ograniczone prawo rzeczowe obciążające cudzą nieruchomość — pozwala z niej w oznaczonym zakresie korzystać (np. przejeżdżać) albo zakazuje właścicielowi określonych działań.ZasiedzenieZasiedzenie to nabycie własności przez długotrwałe posiadanie: kto włada nieruchomością jak właściciel odpowiednio długo, staje się jej właścicielem z mocy prawa, nawet jeśli nigdy nie kupił jej formalnie.Księga wieczystaKsięga wieczysta to publiczny rejestr stanu prawnego nieruchomości — kto jest właścicielem, jakie ciążą na niej hipoteki, służebności i roszczenia. Każdy może ją bezpłatnie przeglądać online po numerze.Użytkowanie wieczysteUżytkowanie wieczyste to prawo korzystania z gruntu Skarbu Państwa albo samorządu przez długi, oznaczony czas — co do zasady 99 lat — za coroczną opłatą; budynki wzniesione na takim gruncie stanowią odrębną własność użytkownika.WspółwłasnośćWspółwłasność oznacza, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom (art. 195 k.c.) — każda ma udział ułamkowy w całości, a nie wydzielony kawałek.Najem okazjonalnyNajem okazjonalny to szczególna forma najmu mieszkania, która ułatwia właścicielowi odzyskanie lokalu: najemca już przy zawarciu umowy poddaje się w akcie notarialnym egzekucji i wskazuje lokal, do którego wyprowadzi się po zakończeniu najmu.EksmisjaEksmisja to przymusowe usunięcie osoby z lokalu, którego nie chce opuścić dobrowolnie — możliwa wyłącznie na podstawie wyroku sądu i w wykonaniu komornika; „eksmisja na własną rękę" jest bezprawna.Kaucja mieszkaniowaKaucja to zabezpieczenie wpłacane wynajmującemu na pokrycie należności z tytułu najmu — zaległego czynszu czy kosztów napraw szkód wyrządzonych przez najemcę.Droga koniecznaDroga konieczna to służebność ustanawiana dla nieruchomości, która nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej albo do swoich zabudowań — właściciel może żądać, by sąsiedzi znieśli przejazd przez ich grunty za wynagrodzeniem.ImmisjeImmisje to oddziaływania z sąsiedniej nieruchomości, które zakłócają korzystanie z własnej — hałas, dym, zapachy, wstrząsy, a według orzecznictwa nawet zacienienie.

Prawo pracy12

MobbingMobbing to uporczywe i długotrwałe nękanie lub zastraszanie pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie, ośmieszenie, izolowanie go albo wyeliminowanie z zespołu (art. 94³ § 2 k.p.).Wypowiedzenie umowy o pracęWypowiedzenie to zwykły sposób rozwiązania umowy o pracę — jednostronne oświadczenie pracownika albo pracodawcy, po którym umowa trwa jeszcze przez okres wypowiedzenia.OdprawaOdprawa to jednorazowe świadczenie pieniężne wypłacane pracownikowi przy rozstaniu z przyczyn, które go nie dotyczą — np. likwidacji stanowiska — a także w innych sytuacjach przewidzianych prawem, jak odprawa emerytalna czy pośmiertna.Urlop na żądanieUrlop na żądanie to część zwykłego urlopu wypoczynkowego, którą pracownik może wykorzystać „z dnia na dzień": pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym (art. 167² k.p.).Zwolnienie dyscyplinarneZwolnienie dyscyplinarne — „dyscyplinarka" — to rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, ze skutkiem natychmiastowym.Godziny nadliczboweGodziny nadliczbowe to praca ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy — co do zasady ponad 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo (art. 151 k.p.).Umowa zleceniaUmowa zlecenia to umowa cywilnoprawna o staranne działanie — zleceniobiorca zobowiązuje się do dokonania określonej czynności, ale nie odpowiada za osiągnięcie rezultatu (art. 734 k.c.). W praktyce obejmuje też umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.).Umowa o dziełoUmowa o dzieło to umowa rezultatu: przyjmujący zamówienie zobowiązuje się wykonać oznaczone dzieło — konkretny, sprawdzalny efekt, jak mebel, projekt czy tłumaczenie — a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia (art. 627 k.c.).Zakaz konkurencjiZakaz konkurencji to umowne zobowiązanie pracownika, że nie będzie prowadził działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani pracował dla konkurencji — w czasie zatrudnienia albo po jego ustaniu.Świadectwo pracyŚwiadectwo pracy to dokument, który pracodawca musi wydać pracownikowi w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy — potwierdza m.in. okres zatrudnienia, wymiar etatu, tryb rozwiązania umowy i wykorzystany urlop (art. 97 k.p.).Dyskryminacja w zatrudnieniuDyskryminacja w zatrudnieniu to nierówne traktowanie pracownika z powodu cechy osobistej — m.in. płci, wieku, niepełnosprawności, religii, narodowości, orientacji seksualnej — albo rodzaju zatrudnienia (art. 18³ᵃ k.p.).Praca zdalnaPraca zdalna to wykonywanie pracy całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w tym pod adresem zamieszkania — w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość (art. 67¹⁸ k.p.).

Firma i finanse10

Spółka z o.o.Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to najpopularniejsza w Polsce spółka kapitałowa: ma własną osobowość prawną, a wspólnicy nie odpowiadają za jej zobowiązania — ryzykują co do zasady tylko wniesionym wkładem.ProkuraProkura to szczególne pełnomocnictwo handlowe: prokurent może dokonywać w imieniu przedsiębiorcy niemal wszystkich czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa — bez wyliczania ich w dokumencie.Odpowiedzialność członków zarządu (art. 299 k.s.h.)Jeżeli egzekucja przeciwko spółce z o.o. okaże się bezskuteczna, za jej zobowiązania odpowiadają solidarnie członkowie zarządu całym swoim majątkiem osobistym (art. 299 § 1 k.s.h.) — to najważniejszy wyłom w zasadzie, że „za spółkę nikt prywatnie nie płaci".Upadłość konsumenckaUpadłość konsumencka to sądowa procedura oddłużenia osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, która stała się niewypłacalna — po jej przeprowadzeniu większość długów zostaje umorzona, a dłużnik zaczyna „od zera".WekselWeksel to papier wartościowy zawierający bezwarunkowe zobowiązanie zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej — abstrakcyjne, czyli oderwane od przyczyny wystawienia, co czyni go silnym zabezpieczeniem i ułatwia dochodzenie zapłaty.Działalność nierejestrowaDziałalność nierejestrowa pozwala legalnie zarabiać na drobnej działalności bez zakładania firmy — bez wpisu do CEIDG, składek ZUS i większości obowiązków przedsiębiorcy.Cesja wierzytelnościCesja to przeniesienie wierzytelności na inną osobę — wierzyciel (cedent) sprzedaje albo w inny sposób przelewa swoje prawo do zapłaty na nabywcę (cesjonariusza), który wchodzi w jego miejsce. Na tej konstrukcji opiera się m.in. obrót długami i faktoring.Postępowanie restrukturyzacyjneRestrukturyzacja to sądowa (lub częściowo pozasądowa) procedura ratowania firmy w kłopotach finansowych — zamiast likwidować majątek jak w upadłości, dłużnik zawiera z wierzycielami układ zmieniający warunki spłaty.Tajemnica przedsiębiorstwaTajemnica przedsiębiorstwa to informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne mające wartość gospodarczą, które jako całość nie są powszechnie znane osobom z branży — pod warunkiem że przedsiębiorca podjął działania w celu utrzymania ich w poufności (art. 11 ust. 2 u.z.n.k.).Czyn nieuczciwej konkurencjiCzynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża interesowi innego przedsiębiorcy lub klienta albo go narusza (art. 3 ust. 1 u.z.n.k.) — to klauzula generalna, obok której ustawa wymienia typowe delikty.
Szukasz odpowiedzi na konkretne pytanie, nie definicji? Sprawdź bazę wiedzy z odpowiedziami na najczęściej wyszukiwane pytania prawne.Pytania prawne