termin: 6 · art. 118 k.c.
od dnia wymagalności
uznanie długu przez dłużnika albo dzień zakończenia postępowania sądowego / egzekucyjnego (art. 124 k.c.)
Stan prawny: 10 lipca 2026.
Wartości orientacyjne. Wyniki kalkulatora mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią porady prawnej ani podatkowej. Stan prawny może ulec zmianie, a w konkretnej sprawie mogą mieć zastosowanie zwolnienia, obniżenia lub stawki szczególne. Przed podjęciem decyzji skonsultuj się ze specjalistą.
Podstawowy termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe (czynsz, odsetki, alimenty) oraz związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej — trzy lata (art. 118 k.c.). Od 9 lipca 2018 r. koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż dwa lata. Przepisy szczególne przewidują terminy krótsze: dwa lata dla sprzedaży dokonanej przez przedsiębiorcę (art. 554), umowy o dzieło (art. 646) i zlecenia (art. 751), rok dla najmu (art. 677), umowy przedwstępnej (art. 390 § 3) i przewozu (art. 792).
Bieg przedawnienia rozpoczyna się w dniu wymagalności roszczenia (art. 120 § 1 k.c.). Przerywa go każda czynność przed sądem lub komornikiem podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia oraz uznanie długu przez dłużnika (art. 123 k.c.) — po przerwaniu termin biegnie od nowa (art. 124 k.c.). Przedawnienie nie wygasza roszczenia: dłużnik może odmówić zapłaty, podnosząc zarzut (art. 117 § 2), a wobec konsumenta sąd uwzględnia upływ terminu z urzędu (art. 117 § 2¹ k.c.).
Art. 117–125 Kodeksu cywilnego (zasady ogólne), art. 390 § 3, 442¹, 554, 568, 646, 677, 751, 792 i 1007 k.c. (terminy szczególne) oraz art. 291 Kodeksu pracy. Reguła końca roku kalendarzowego obowiązuje od 9 lipca 2018 r. (Dz.U. 2018 poz. 1104). Stan prawny zweryfikowany z tekstem ujednoliconym k.c. (Dz.U. 2026 poz. 795) w dniu 27 sierpnia 2026 r.
| Rodzaj roszczenia | Termin i podstawa prawna |
|---|---|
| Roszczenie majątkowe — termin ogólny (np. pożyczka prywatna, zwrot kaucji) | 6 lat (koniec roku kalendarzowego) — art. 118 k.c. |
| Świadczenia okresowe (czynsz, odsetki, alimenty, abonament) | 3 lata (koniec roku kalendarzowego) — art. 118 k.c. |
| Roszczenie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (faktura B2B, usługi firmy) | 3 lata (koniec roku kalendarzowego) — art. 118 k.c. |
| Roszczenie stwierdzone prawomocnym wyrokiem, nakazem zapłaty lub ugodą sądową | 6 lat — art. 125 § 1 k.c. |
| Świadczenia okresowe przyszłe stwierdzone orzeczeniem (np. zasądzone alimenty) | 3 lata — art. 125 § 1 zd. 2 k.c. |
| Roszczenie sprzedawcy-przedsiębiorcy o zapłatę ceny (sprzedaż w zakresie działalności) | 2 lata — art. 554 k.c. |
| Umowa o dzieło (wynagrodzenie, wady dzieła) | 2 lata — art. 646 k.c. |
| Zlecenie — wynagrodzenie osoby zawodowo wykonującej czynności (także zaliczki) | 2 lata — art. 751 pkt 1 k.c. |
| Najem — odszkodowanie za uszkodzenie rzeczy / zwrot nakładów lub nadpłaconego czynszu | 1 rok — art. 677 k.c. |
| Umowa przedwstępna | 1 rok — art. 390 § 3 k.c. |
| Umowa przewozu rzeczy | 1 rok — art. 792 k.c. |
| Rękojmia za wady rzeczy ruchomej (B2B) — termin na stwierdzenie wady | 2 lata (termin zawity) — art. 568 § 1 k.c. |
| Rękojmia za wady nieruchomości — termin na stwierdzenie wady | 5 lat (termin zawity) — art. 568 § 1 k.c. |
| Szkoda z czynu niedozwolonego (majątkowa, np. zalanie, kolizja — OC sprawcy) | 3 lata — art. 442¹ § 1 k.c. |
| Szkoda na osobie (uszczerbek na zdrowiu, wypadek, błąd medyczny) | 3 lata — art. 442¹ § 3 k.c. |
| Szkoda wynikła ze zbrodni lub występku | 20 lat — art. 442¹ § 2 k.c. |
| Szkoda na osobie małoletniego — termin minimalny | 2 lata — art. 442¹ § 4 k.c. |
| Roszczenie ze stosunku pracy (wynagrodzenie, nadgodziny, ekwiwalent za urlop) | 3 lata — art. 291 § 1 k.p. |
| Roszczenie pracownicze stwierdzone prawomocnym orzeczeniem lub ugodą | 10 lat — art. 291 § 5 k.p. |
| Zachowek (roszczenie przeciwko spadkobiercy) | 5 lat — art. 1007 § 1 k.c. |
| Uzupełnienie zachowku od obdarowanego / zapisobiercy windykacyjnego | 5 lat — art. 1007 § 2 k.c. |
Cztery obliczenia pokazujące regułę końca roku (art. 118 k.c.), termin szczególny z datą alternatywną oraz termin roczny, do którego reguła końca roku nie ma zastosowania.
| Roszczenie i data wymagalności | Ostatni dzień przed przedawnieniem |
|---|---|
| Roszczenie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (faktura B2B, usługi firmy) — wymagalne 15 mar 2024 | 31 gru 2027 |
| Roszczenie majątkowe — termin ogólny (np. pożyczka prywatna, zwrot kaucji) — wymagalne 1 cze 2021 | 31 gru 2027 |
| Umowa o dzieło (wynagrodzenie, wady dzieła) — wymagalne 10 lut 2025 | 10 lut 2027 (przy zastosowaniu art. 118 zd. 2: 31 gru 2027) |
| Najem — odszkodowanie za uszkodzenie rzeczy / zwrot nakładów lub nadpłaconego czynszu — wymagalne 1 wrz 2025 | 1 wrz 2026 |
Daty przykładowe; nie uwzględniają przerwania ani zawieszenia biegu przedawnienia.
Krok 1 — ustal dzień wymagalności: przy fakturze jest to dzień po terminie płatności, przy pożyczce — dzień po terminie zwrotu, a jeśli terminu nie oznaczono, dzień, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby wierzyciel wezwał dłużnika najwcześniej jak to możliwe (art. 120 § 1 k.c.). Krok 2 — dobierz termin: faktura wystawiona przez firmę — 3 lata (art. 118), sprzedaż towaru przez sklep — 2 lata (art. 554), pożyczka między osobami prywatnymi — 6 lat. Krok 3 — dodaj lata do daty wymagalności (art. 112 k.c.), a jeżeli termin wynosi co najmniej 2 lata, przesuń koniec na 31 grudnia tego roku (art. 118 zd. 2 k.c.).
Przykład: faktura B2B z terminem płatności 14 marca 2024 r. — wymagalność 15 marca 2024 r., 3 lata upływają 15 marca 2027 r., a po regule końca roku roszczenie przedawnia się z końcem 31 grudnia 2027 r. Pozew złożony 31 grudnia 2027 r. przerywa bieg terminu. Dla terminów szczególnych spoza art. 118 (np. 2 lata z art. 554 lub 646) stosowanie reguły końca roku jest w doktrynie sporne — kalkulator pokazuje obie daty, a bezpieczną dla wierzyciela jest data wcześniejsza. Reguła z art. 115 k.c. (sobota, dzień wolny) dotyczy terminów do wykonania czynności i według przeważającego poglądu nie przesuwa terminu przedawnienia.
Co do zasady po 6 latach, a jeśli dług wynika z działalności gospodarczej wierzyciela (faktura firmy) albo dotyczy świadczeń okresowych (czynsz, odsetki, alimenty) — po 3 latach (art. 118 k.c.). Koniec terminu przypada na 31 grudnia ostatniego roku. Sprzedaż przez sklep lub hurtownię przedawnia się po 2 latach (art. 554 k.c.), a roszczenia z umowy o dzieło i zlecenia — również po 2 latach.
Od 9 lipca 2018 r. termin przedawnienia nie kończy się w rocznicę wymagalności, lecz z upływem 31 grudnia roku, w którym ta rocznica przypada (art. 118 zd. 2 k.c.). Wyjątek: terminy krótsze niż 2 lata (np. roczny z art. 677 k.c.) kończą się w dokładną rocznicę. Reguła w praktyce wydłuża termin nawet o prawie 12 miesięcy.
Każda czynność przed sądem, komornikiem lub sądem polubownym podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia (pozew, wniosek o nadanie klauzuli, wniosek egzekucyjny) oraz uznanie roszczenia przez dłużnika, np. prośba o rozłożenie na raty (art. 123 § 1 k.c.). Po przerwaniu termin biegnie od nowa, a po czynności sądowej — dopiero od zakończenia postępowania (art. 124 k.c.). Samo wezwanie do zapłaty nie przerywa biegu. Mediacja i zawezwanie do próby ugodowej od 30 czerwca 2022 r. jedynie zawieszają bieg (art. 121 pkt 5–6 k.c.).
Po 3 latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia, nie później jednak niż 10 lat od zdarzenia (art. 442¹ § 1 k.c.). Przy szkodzie na osobie 10-letnia granica nie obowiązuje (§ 3), a jeśli szkoda wynikła z przestępstwa — termin wynosi 20 lat od jego popełnienia (§ 2). Roszczenia małoletniego o naprawienie szkody na osobie nie przedawniają się wcześniej niż 2 lata od uzyskania pełnoletności (§ 4).
Dług nie wygasa, ale dłużnik może uchylić się od zapłaty, podnosząc zarzut przedawnienia (art. 117 § 2 k.c.). Wobec konsumenta sąd bada przedawnienie z urzędu i oddala powództwo bez zarzutu (art. 117 § 2¹ k.c.), chyba że względy słuszności przemawiają za nieuwzględnieniem upływu terminu (art. 117¹ k.c.). Dobrowolna zapłata przedawnionego długu jest skuteczna i nie podlega zwrotowi.
Po 6 latach od uprawomocnienia się orzeczenia albo zatwierdzenia ugody (art. 125 § 1 k.c.), niezależnie od pierwotnego terminu — nawet jeśli wynosił 2 lata. Odsetki i inne świadczenia okresowe należne po uprawomocnieniu przedawniają się po 3 latach. Każdy wniosek o wszczęcie egzekucji przerywa bieg tego terminu, a nowy termin biegnie od zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Roszczenia ze stosunku pracy (wynagrodzenie, nadgodziny, ekwiwalent za urlop) przedawniają się po 3 latach od wymagalności (art. 291 § 1 k.p.) — bez reguły końca roku, bo Kodeks pracy jej nie przewiduje. Roszczenie o zachowek przedawnia się po 5 latach od ogłoszenia testamentu, a wobec obdarowanego — 5 lat od otwarcia spadku (art. 1007 k.c.).
Według przeważającego poglądu nie. Art. 115 k.c. dotyczy „terminu do wykonania czynności”, a przedawnienie nie jest takim terminem — roszczenie przedawnia się z upływem ostatniego dnia bez względu na to, czy jest to dzień roboczy. Wierzyciel powinien więc wnieść pozew (lub nadać go na Poczcie Polskiej) najpóźniej w ostatnim dniu roboczym przed tą datą.
Radca prawny przygotuje pozew lub wniosek o zawezwanie do próby ugodowej i przerwie bieg terminu, zanim będzie za późno — a jeśli jesteś dłużnikiem, oceni, czy zarzut przedawnienia jest skuteczny.
searchZnajdź radcę prawnego