Stan prawny: 10 lipca 2026.
Wartości orientacyjne. Wyniki kalkulatora mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią porady prawnej ani podatkowej. Stan prawny może ulec zmianie, a w konkretnej sprawie mogą mieć zastosowanie zwolnienia, obniżenia lub stawki szczególne. Przed podjęciem decyzji skonsultuj się ze specjalistą.
Kwota brutto = netto + VAT, gdzie VAT = netto × stawka. Przy przeliczaniu w drugą stronę netto = brutto ÷ (1 + stawka), a VAT to różnica. Podstawowa stawka VAT w Polsce wynosi 23%, obniżone 8% i 5%; niektóre czynności są opodatkowane stawką 0% (np. eksport, WDT) albo zwolnione (zw.).
Kalkulator zaokrągla kwoty do pełnych groszy — końcówki poniżej 0,5 grosza pomija się, a 0,5 grosza i więcej zaokrągla w górę, tak jak na fakturze (art. 106e ust. 11 ustawy o VAT). W trybie wielu pozycji każdy wiersz liczony jest osobno, a następnie sumowany — dzięki temu suma zgadza się z pozycjami faktury co do grosza.
Art. 41 ust. 1–2a oraz art. 146ef ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535 ze zm.). Stawki 23% i 8% obowiązują od 2011 r. jako „tymczasowe” — art. 146ef utrzymuje je w roku, w którym wydatki na obronność przekraczają 3% PKB (stan na sierpień 2026: obowiązują). Załącznik nr 3 (8%) i nr 10 (5%) do ustawy; zwolnienia — art. 43 i art. 113.
| Stawka | Zastosowanie (przykłady) |
|---|---|
| 23% | stawka podstawowa — większość towarów i usług (art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146ef) |
| 8% | m.in. budownictwo mieszkaniowe, gastronomia, przewozy pasażerskie, leki, część usług — załącznik nr 3 (art. 41 ust. 2, art. 146ef) |
| 5% | podstawowe produkty spożywcze, książki i e-booki, produkty dla dzieci — załącznik nr 10 (art. 41 ust. 2a) |
| 0% | eksport towarów, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, transport międzynarodowy (art. 41 ust. 3–4, art. 42, art. 83) |
| zw. | zwolnienie przedmiotowe (art. 43 — m.in. usługi medyczne, edukacyjne, finansowe, najem mieszkalny) lub podmiotowe do 240 000 zł sprzedaży rocznie (art. 113) |
Najczęstsze przeliczenia przy stawce podstawowej 23% oraz jeden przykład dla 8%.
| Kwota wyjściowa | VAT i wynik |
|---|---|
| 100 zł netto (23%) | VAT 23 zł → brutto 123 zł |
| 1000 zł netto (23%) | VAT 230 zł → brutto 1230 zł |
| 12 345 zł netto (23%) | VAT 2839,35 zł → brutto 15 184,35 zł |
| 100 zł brutto (23%) | VAT 18,7 zł → netto 81,3 zł |
| 1000 zł brutto (23%) | VAT 186,99 zł → netto 813,01 zł |
| 12 345 zł brutto (23%) | VAT 2308,41 zł → netto 10 036,59 zł |
| 1000 zł netto (8%) | VAT 80 zł → brutto 1080 zł |
Kwoty zaokrąglone do pełnych groszy.
Netto → brutto: brutto = netto × 1,23 (dla 23%). Brutto → netto: netto = brutto ÷ 1,23, a nie brutto × 0,77 — to najczęstszy błąd: 1 230 zł ÷ 1,23 = 1 000 zł, ale 1 230 × 0,77 = 947,10 zł. Dla 8%: dzielnik 1,08, dla 5%: 1,05. Przy kilku pozycjach o różnych stawkach VAT liczy się osobno dla każdej stawki i sumuje.
Na fakturze podatek wykazuje się w złotych z dokładnością do grosza; można też liczyć VAT od sumy wartości netto dla danej stawki. Mechanizm podzielonej płatności (split payment) jest obowiązkowy przy fakturach powyżej 15 000 zł brutto obejmujących towary lub usługi z załącznika nr 15 (m.in. stal, paliwa, elektronika, usługi budowlane) — kwota VAT trafia wtedy na odrębny rachunek VAT sprzedawcy (art. 108a ustawy o VAT).
Podziel brutto przez 1 + stawkę: przy 23% netto = brutto ÷ 1,23, przy 8% ÷ 1,08, przy 5% ÷ 1,05. VAT to różnica między brutto a netto. Przykład: 12 345 zł brutto przy 23% = 10 036,59 zł netto i 2 308,41 zł VAT.
Dla towarów i usług z załącznika nr 3 do ustawy — m.in. roboty budowlane w budownictwie objętym społecznym programem mieszkaniowym (do 150 m² mieszkania i 300 m² domu), usługi gastronomiczne (bez napojów alkoholowych), przewozy pasażerskie, leki i wyroby medyczne, część usług komunalnych.
Dla towarów z załącznika nr 10 — podstawowych produktów spożywczych (pieczywo, nabiał, mięso, owoce i warzywa, przetwory), książek drukowanych i e-booków, gazet i czasopism specjalistycznych oraz artykułów higienicznych i dla dzieci.
To sposób zapłaty, w którym kwota netto trafia na zwykły rachunek sprzedawcy, a VAT — na jego wydzielony rachunek VAT. Obowiązkowy przy fakturze na kwotę powyżej 15 000 zł brutto z towarami lub usługami z załącznika nr 15 (art. 108a ustawy o VAT); w pozostałych przypadkach dobrowolny.
Tak. Stawki „bazowe” z art. 41 to 22% i 7%, ale art. 146ef ustawy o VAT utrzymuje 23% i 8% w każdym roku, w którym wydatki na obronność przekraczają 3% PKB. Powrót do 22%/7% wymagałby obwieszczenia Ministra Finansów do 31 października roku poprzedzającego.
Zwolnienie podmiotowe (art. 113 ust. 1) przysługuje, jeżeli wartość sprzedaży nie przekroczyła 240 000 zł w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym. Nie obejmuje ono m.in. usług prawniczych i doradczych — prawnik czy doradca musi być czynnym podatnikiem VAT niezależnie od obrotu (art. 113 ust. 13).
Doradca podatkowy lub prawnik pomoże dobrać właściwą stawkę, przygotować faktury korygujące i odpowiedzieć na wezwanie urzędu skarbowego.
searchZnajdź prawnika