account_balanceKalkulator podatku od spadków i darowizn

36 120 zł dla grupy I (m.in. małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo, zięć, synowa, teściowie), 27 090 zł dla grupy II (m.in. siostrzeńcy, bratankowie, wujowie, ciotki, szwagrowie) i 5733 zł dla grupy III (pozostali, w tym partner bez ślubu). Kwoty obowiązują od 1 lipca 2023 r. i dotyczą łącznej wartości nabyć od jednej osoby w ciągu roku i 5 lat poprzedzających (art. 9 u.p.s.d.).

Tak — w całości, niezależnie od kwoty, jeśli obdarowany zgłosi ją naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od otrzymania, a darowiznę pieniężną ponad 36 120 zł udokumentuje przelewem na rachunek lub przekazem pocztowym (art. 4a ust. 1). Zgłoszenie nie jest potrzebne, gdy łączna wartość nabyć od tej osoby z 5 lat nie przekracza 36 120 zł albo gdy darowizna została zawarta u notariusza (art. 4a ust. 4). Brak zgłoszenia w terminie oznacza opodatkowanie jak w grupie I.

Grupa I: małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha, teściowie. Grupa II: zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych. Grupa III: pozostali nabywcy (art. 14 ust. 3). Zwolnienie z art. 4a (grupa 0) obejmuje małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę — ale już nie zięcia, synowej ani teściów.

Podatek liczy się od nadwyżki ponad kwotę wolną. Grupa I: 3% do 11 833 zł; 355 zł + 5% od nadwyżki ponad 11 833 zł do 23 665 zł; 946,60 zł + 7% ponad 23 665 zł. Grupa II: 7%; 828,40 zł + 9%; 1 893,30 zł + 12%. Grupa III: 12%; 1 420 zł + 16%; 3 313,20 zł + 20% (art. 15 ust. 1 u.p.s.d. w brzmieniu z rozporządzenia MF z 28 czerwca 2023 r.). Przykład: darowizna 100 000 zł dla zięcia (grupa I) to podatek 3 762 zł.

Zeznanie SD-3 składa się w terminie 1 miesiąca od powstania obowiązku podatkowego (przy darowiźnie — od jej wykonania; przy spadku — co do zasady od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia), art. 17a. Urząd wydaje decyzję ustalającą podatek, a termin zapłaty to 14 dni od jej doręczenia. Przy darowiźnie w formie aktu notarialnego podatek oblicza i pobiera notariusz jako płatnik (art. 18) — zeznania nie składa się.

Przy nabyciu domu lub mieszkania (także spółdzielczego własnościowego prawa) w drodze dziedziczenia lub darowizny do podstawy opodatkowania nie wlicza się wartości do 110 m² powierzchni użytkowej (art. 16). Z ulgi korzysta grupa I (spadek i darowizna), grupa II (tylko spadek) oraz grupa III (tylko spadek, przy co najmniej 2-letniej opiece nad spadkodawcą na podstawie umowy z podpisem notarialnie poświadczonym). Warunki: brak innego mieszkania lub domu i zamieszkiwanie w nabytym lokalu przez 5 lat. Kalkulator ulgi nie uwzględnia.

Nie. Wartość darowizn od tej samej osoby sumuje się w roku nabycia i w ciągu 5 lat poprzedzających (art. 9 ust. 2). Kwota wolna przysługuje raz na taki okres; od podatku od łącznej wartości potrąca się podatek już zapłacony od wcześniejszych darowizn. Przykład: teściowa dała 20 000 zł, a po dwóch latach kolejne 30 000 zł — podatek liczy się od 50 000 zł łącznie, czyli od nadwyżki 13 880 zł (457 zł).