Postępowanie grupowe pozwala co najmniej 10 osobom dochodzić jednym pozwem roszczeń tego samego rodzaju, opartych na jednakowej podstawie faktycznej — np. wobec banku oferującego wadliwe kredyty albo firmy sprzedającej wadliwy produkt. Sąd okręgowy najpierw bada dopuszczalność takiego postępowania, a każdy uczestnik musi złożyć pisemne oświadczenie o przystąpieniu do grupy.
Kiedy sprawa nadaje się do postępowania grupowego
Postępowanie grupowe jest dostępne dla roszczeń o ochronę konsumentów, z tytułu czynów niedozwolonych oraz z tytułu odpowiedzialności za produkt niebezpieczny (z wyłączeniem roszczeń o ochronę dóbr osobistych), pod warunkiem że co najmniej 10 osób dochodzi roszczeń jednego rodzaju opartych na tej samej lub takiej samej podstawie faktycznej.
Typowe przykłady w Polsce to sprawy przeciwko bankom o klauzule niedozwolone w umowach kredytowych, przeciwko liniom lotniczym o odszkodowania za odwołane loty czy przeciwko producentom wadliwych produktów.
Jak wygląda procedura
Pozew wnosi reprezentant grupy (jeden z jej członków albo miejski/powiatowy rzecznik konsumentów), a pozostali uczestnicy przystępują, składając pisemne oświadczenie o przystąpieniu. Sąd okręgowy w pierwszej kolejności rozstrzyga postanowieniem o dopuszczalności rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym.
Roszczenia pieniężne można ujednolicić w podgrupach liczących co najmniej 2 osoby o zbliżonej wysokości szkody — nie trzeba więc, by wszyscy żądali dokładnie tej samej kwoty.
Zalety i ograniczenia
Zaletą jest podział kosztów procesu między wielu uczestników i większa siła przetargowa wobec dużego przedsiębiorcy, ale postępowanie bywa długotrwałe, a powód musi wnieść kaucję na zabezpieczenie kosztów procesu na żądanie pozwanego. Dla osób, które nie chcą czekać na zakończenie sprawy grupowej, pozostaje możliwość dochodzenia roszczenia indywidualnie.
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.