Czym są niedozwolone praktyki rynkowe i jak zgłosić nieuczciwego przedsiębiorcę do UOKiK?

Konsument · Baza wiedzy Prawnet — odpowiedź na podstawie aktów prawnych

Krótka odpowiedź

Nieuczciwa praktyka rynkowa to działanie sprzeczne z dobrymi obyczajami, które w istotny sposób może zniekształcić decyzję konsumenta — np. wprowadzające w błąd informacje o cenie czy właściwościach towaru, ukryte koszty albo agresywna sprzedaż. Skargę można złożyć do Prezesa UOKiK bezpłatnie przez internet; Urząd nie rozstrzyga jednak indywidualnych sporów, lecz może nałożyć karę na przedsiębiorcę i zainicjować zmianę praktyki.

Co jest nieuczciwą praktyką rynkową

Ustawa wyróżnia praktyki wprowadzające w błąd (np. fałszywa informacja o promocji, ukryte opłaty, nieprawdziwe opinie klientów) oraz praktyki agresywne (nękanie, wywieranie presji czasowej, uniemożliwianie rezygnacji z usługi). Ustawa zawiera też tzw. czarną listę praktyk zakazanych w każdych okolicznościach, np. fałszywe twierdzenie, że produkt wkrótce nie będzie dostępny, by wymusić natychmiastowy zakup.

Jeżeli praktyka wpłynęła na decyzję konsumenta o zawarciu umowy, może on żądać unieważnienia umowy, zwrotu poniesionych kosztów lub naprawienia szkody na zasadach ogólnych.

Jak zgłosić sprawę do UOKiK

Zawiadomienie do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów można złożyć bezpłatnie przez formularz na stronie UOKiK, opisując praktykę i załączając dowody (zrzuty ekranu, regulaminy, korespondencję). UOKiK analizuje zgłoszenia zbiorczo i wszczyna postępowanie, gdy praktyka dotyczy szerszego kręgu konsumentów, a nie pojedynczego sporu.

Za stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną do 10% obrotu oraz nakazać publikację decyzji i zaniechanie praktyki.

Co zrobić z indywidualną szkodą

UOKiK nie zasądza odszkodowań dla pojedynczego konsumenta — po ustaleniu naruszenia trzeba dochodzić własnego roszczenia samodzielnie, np. przed sądem powszechnym, powołując się na decyzję UOKiK jako dowód. Bezpłatnej pomocy w takiej sprawie udziela miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów.

Podstawa prawna

Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.