Chargeback to procedura reklamacyjna organizacji płatniczych (Visa, Mastercard) pozwalająca odzyskać pieniądze za transakcję kartą, gdy towar nie dotarł, usługa nie została wykonana albo płatność była nieautoryzowana. Wniosek składa się do banku, który wydał kartę, zwykle w terminie 120 dni od transakcji lub od momentu, gdy problem stał się widoczny. To odrębna ścieżka od reklamacji u sprzedawcy i można z nich korzystać równolegle.
Skąd bierze się chargeback
Chargeback nie wynika z polskiej ustawy, lecz z regulaminów organizacji płatniczych Visa i Mastercard, do których przestrzegania zobowiązane są wszystkie banki wydające karty. Bank, działając jako pośrednik, może cofnąć rozliczenie transakcji i zwrócić środki na kartę klienta, obciążając nimi sprzedawcę lub jego bank.
Najczęstsze podstawy to: towar lub usługa niedostarczone, towar niezgodny z opisem, podwójne obciążenie, transakcja, której klient nie autoryzował, albo sprzedawca, który zniknął z rynku (np. ogłosił upadłość) mimo pobrania zapłaty.
Jak złożyć wniosek
Wniosek o chargeback składa się w banku, który wydał kartę — telefonicznie, przez bankowość internetową albo pisemnie w placówce. Warto dołączyć dowody: korespondencję ze sprzedawcą, potwierdzenie próby reklamacji, zrzuty ekranu strony i dokumentację przesyłki.
Terminy na złożenie wniosku zależą od organizacji płatniczej i rodzaju sporu, ale zwykle wynoszą do 120 dni. Bank ma obowiązek rozpatrzyć zgłoszenie i, jeśli spełnia warunki, wystąpić z żądaniem do banku sprzedawcy — całą procedurę prowadzi bank, klient jedynie dostarcza dokumentację.
Chargeback a reklamacja u sprzedawcy
Chargeback nie zastępuje reklamacji z tytułu rękojmi czy niezgodności towaru z umową — to dodatkowa, szybsza ścieżka odzyskania pieniędzy, gdy sprzedawca nie reaguje albo problem dotyczy samej płatności. Warto najpierw spróbować kontaktu ze sprzedawcą i zachować dowód tej próby, bo bank może o to zapytać.
Gdy sprzedawca ma siedzibę za granicą albo już nie istnieje, chargeback bywa jedyną realną drogą odzyskania pieniędzy — skuteczniejszą niż dochodzenie roszczeń na drodze sądowej wobec podmiotu, z którym trudno się skontaktować.
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.