Używasz go, gdy masz zaległość w podatku (PIT, VAT, podatek od nieruchomości), nie jesteś w stanie jej spłacić jednorazowo, a Twoja sytuacja finansowa lub życiowa jest trudna — choroba, utrata pracy, klęska żywiołowa, załamanie płynności firmy. Organ podatkowy może na wniosek rozłożyć zaległość na raty, odroczyć termin płatności albo umorzyć zaległość w całości lub części, jeśli przemawia za tym ważny interes podatnika lub interes publiczny.
Co przygotować
- Twoje dane: imię, nazwisko/nazwa, NIP/PESEL, adres
- Właściwy organ podatkowy (naczelnik urzędu skarbowego, wójt/burmistrz/prezydent)
- Rodzaj podatku, okres i kwota zaległości wraz z odsetkami
- Rodzaj ulgi: umorzenie (w całości/części), raty (liczba, wysokość, terminy), odroczenie
- Szczegółowy opis sytuacji finansowej i życiowej (ważny interes podatnika)
- Dokumenty potwierdzające: zaświadczenia lekarskie, o dochodach, wyciągi, sprawozdania finansowe
- Dla przedsiębiorców: informacje o pomocy publicznej / de minimis (formularz)
Jakie ulgi przewiduje Ordynacja podatkowa
Na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę na raty; odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami; umorzyć w całości lub w części zaległość podatkową, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Umorzenie jest ulgą najdalej idącą i stosowaną wyjątkowo — organ bada, czy zapłata zagroziłaby egzystencji podatnika lub jego rodziny albo dalszemu prowadzeniu działalności. Raty i odroczenie są przyznawane znacznie częściej. Decyzja ma charakter uznaniowy, ale organ musi ją rzetelnie uzasadnić i rozważyć wszystkie okoliczności.
Jak uzasadnić ważny interes podatnika
Kluczem jest udokumentowanie sytuacji: opisz źródła i wysokość dochodów, stałe wydatki, liczbę osób na utrzymaniu, zadłużenie, stan zdrowia, zdarzenia losowe. Do wniosku dołącz dowody — zaświadczenia, decyzje, wyciągi bankowe, dokumentację medyczną. Samo stwierdzenie trudnej sytuacji bez dokumentów nie wystarczy.
Przedsiębiorcy muszą pamiętać, że ulga w spłacie zobowiązań stanowi pomoc publiczną (art. 67b Ordynacji podatkowej). Zwykle jest udzielana jako pomoc de minimis — konieczne jest dołączenie formularza informacji o pomocy de minimis i oświadczenia o otrzymanej pomocy w bieżącym i dwóch poprzednich latach.
Odsetki, opłata prolongacyjna i skutki niedotrzymania rat
Do dnia złożenia wniosku odsetki za zwłokę naliczane są normalnie; złożenie wniosku nie wstrzymuje egzekucji, choć organ może ją zawiesić. W decyzji o odroczeniu lub ratach organ ustala opłatę prolongacyjną (zamiast odsetek) — w podatkach samorządowych rada gminy może z niej zrezygnować. Sprawdź aktualną stawkę odsetek i opłaty.
Jeżeli nie zapłacisz w terminie którejkolwiek z rat, decyzja w tej części wygasa z mocy prawa i zaległość staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami. Proponuj więc harmonogram realistyczny. Od decyzji odmownej przysługuje odwołanie w terminie 14 dni.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U.). Wzór ma charakter ogólnej informacji prawnej, nie porady — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.