Używasz go, gdy urząd nie załatwił Twojej sprawy w ustawowym terminie (co do zasady miesiąc, w sprawach szczególnie skomplikowanych dwa miesiące) albo prowadzi postępowanie dłużej, niż to konieczne, mnożąc zbędne czynności. Ponaglenie to warunek konieczny późniejszej skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość — bez niego sąd skargę odrzuci.
Co przygotować
- Twoje dane (strony postępowania)
- Organ prowadzący postępowanie i organ wyższego stopnia
- Znak sprawy i data wszczęcia postępowania (złożenia wniosku)
- Ustawowy termin załatwienia sprawy i data jego upływu
- Opis bezczynności (brak działań) lub przewlekłości (działania pozorne, zbędne)
- Żądanie: stwierdzenie bezczynności/przewlekłości, wyznaczenie terminu, wyjaśnienie przyczyn
Bezczynność a przewlekłość
Bezczynność zachodzi, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym w zawiadomieniu o niezałatwieniu sprawy w terminie (art. 36 k.p.a.). Przewlekłość to sytuacja, w której postępowanie trwa dłużej, niż jest to niezbędne — organ podejmuje czynności pozorne, zbędne lub z nieuzasadnionymi przerwami.
Sprawy niewymagające postępowania wyjaśniającego powinny być załatwiane niezwłocznie, sprawy wymagające takiego postępowania — w ciągu miesiąca, a szczególnie skomplikowane — w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia. Do terminów nie wlicza się okresów zawieszenia oraz opóźnień z winy strony lub z przyczyn niezależnych od organu.
Jak i gdzie wnieść ponaglenie
Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, a jeśli nie ma organu wyższego stopnia — bezpośrednio do organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 k.p.a.). Ponaglenie musi zawierać uzasadnienie.
Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 7 dni, wraz z aktami i swoim stanowiskiem. Organ wyższego stopnia rozpatruje ponaglenie w terminie 7 dni od otrzymania i wydaje postanowienie, w którym wskazuje, czy doszło do bezczynności lub przewlekłości, wyznacza termin załatwienia sprawy i stwierdza, czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Co dalej — skarga do sądu i odpowiedzialność urzędnika
Po wniesieniu ponaglenia możesz złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłość do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 i art. 53 § 2b p.p.s.a.) — nie musisz czekać na rozpoznanie ponaglenia. Sąd może zobowiązać organ do załatwienia sprawy w określonym terminie, stwierdzić rażące naruszenie prawa i wymierzyć organowi grzywnę lub przyznać Ci sumę pieniężną.
Pracownik organu, który z nieuzasadnionych przyczyn nie załatwił sprawy w terminie, podlega odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej (art. 38 k.p.a.). Stwierdzenie rażącego naruszenia prawa otwiera także drogę do dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U.). Wzór ma charakter ogólnej informacji prawnej, nie porady — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.