Używasz go, gdy przyjąłeś mandat karny (podpisałeś go lub zapłaciłeś), a dopiero później okazało się, że nałożono go za czyn, który nie był wykroczeniem, na osobę, która nie mogła ponosić odpowiedzialności, albo w wysokości wyższej niż dopuszczalna. Wniosek składasz do sądu rejonowego w terminie 7 dni od uprawomocnienia się mandatu. To wąska ścieżka — sąd nie bada, czy faktycznie popełniłeś wykroczenie, tylko czy czyn w ogóle mógł być ukarany mandatem.
Co przygotować
- Twoje dane (ukaranego) i adres
- Sąd rejonowy właściwy według miejsca nałożenia mandatu
- Seria i numer mandatu, data i miejsce nałożenia, organ, który go nałożył
- Rodzaj mandatu: gotówkowy, kredytowany, zaoczny — i data uprawomocnienia
- Podstawa uchylenia z art. 101 § 1 k.p.w. (czyn niebędący wykroczeniem, brak winy, zbyt wysoka grzywna itd.)
- Dowody: kopia mandatu, dokumenty, nagrania, świadkowie
Poglądowy szkielet pisma. To pismo procesowe — błędy formalne mogą mieć poważne skutki. Wzór pokazuje jedynie strukturę dokumentu; przed jego użyciem skonsultuj treść ze specjalistą.
Kiedy mandat można uchylić
Mandat staje się prawomocny z chwilą przyjęcia (podpisania) mandatu kredytowanego, uiszczenia grzywny przy mandacie gotówkowym lub uiszczenia grzywny w terminie przy mandacie zaocznym. Prawomocny mandat podlega uchyleniu tylko w przypadkach z art. 101 § 1 k.p.w.: gdy grzywnę nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie, na osobę, która popełniła czyn przed ukończeniem 17 lat, lub działała w warunkach wyłączających odpowiedzialność (np. obrona konieczna, stan wyższej konieczności, niepoczytalność), a także gdy nałożono ją w wysokości wyższej niż dopuszczalna lub za czyn, za który należało orzec środek karny.
Nie da się uchylić mandatu tylko dlatego, że po namyśle uważasz, że nie popełniłeś wykroczenia albo że funkcjonariusz się pomylił co do faktów — przyjmując mandat, zrezygnowałeś ze sporu. Jeśli nie zgadzasz się z zarzutem, odmów przyjęcia mandatu na miejscu; sprawa trafi wtedy do sądu, gdzie możesz się bronić.
Termin i tryb
Wniosek składa się do sądu rejonowego właściwego dla miejsca nałożenia mandatu w terminie 7 dni od uprawomocnienia się mandatu (art. 101 § 1 k.p.w.). Termin ten jest zawity — po jego upływie uchylenie możliwe jest tylko z urzędu. Sąd może uchylić mandat z urzędu również po terminie, jeśli sam dostrzeże jedną z ustawowych przesłanek — warto więc złożyć pismo nawet po terminie, sygnalizując sądowi potrzebę działania z urzędu.
Sąd rozpoznaje wniosek na posiedzeniu, w którym mogą wziąć udział ukarany, organ, który nałożył mandat, oraz ujawniony pokrzywdzony. Przed wydaniem postanowienia sąd może zarządzić czynności w celu sprawdzenia podstaw uchylenia. Uchylając mandat, sąd nakazuje zwrot uiszczonej grzywny.
Mandaty za wykroczenia drogowe i punkty karne
Uchylenie mandatu za wykroczenie drogowe powoduje również usunięcie punktów karnych przypisanych do tego czynu. Prawomocne postanowienie o uchyleniu mandatu przekaż organowi, który go nałożył, i sprawdź, czy ewidencja kierowców została skorygowana.
Sprawy dotyczące mandatów są zwykle drobne, ale wniosek wymaga precyzyjnego wskazania podstawy z art. 101 § 1 k.p.w. — jeśli masz wątpliwości, czy Twoja sytuacja się w niej mieści, skonsultuj się ze specjalistą przed upływem 7-dniowego terminu.
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U.). Wzór ma charakter ogólnej informacji prawnej, nie porady — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.