Używasz jej za każdym razem, gdy zbierasz dane osobowe bezpośrednio od osoby, której dotyczą: od klienta w formularzu na stronie, od kandydata do pracy, od pracownika, od kontrahenta będącego osobą fizyczną, od uczestnika newslettera lub konkursu. Art. 13 RODO nakazuje przekazać określony zestaw informacji w chwili pozyskiwania danych — brak klauzuli lub jej niekompletność to jedno z najczęściej karanych naruszeń.
Co przygotować
- Tożsamość i dane kontaktowe administratora (firma, adres, e-mail)
- Dane kontaktowe inspektora ochrony danych, jeśli został wyznaczony
- Cele przetwarzania i podstawa prawna każdego celu (art. 6 ust. 1 lit. a–f RODO)
- Prawnie uzasadniony interes — jeśli to on jest podstawą
- Odbiorcy lub kategorie odbiorców danych (księgowość, hosting, kurierzy)
- Informacja o przekazywaniu danych poza EOG i zabezpieczeniach
- Okres przechowywania lub kryteria jego ustalenia — dla każdego celu
- Prawa osoby, prawo do cofnięcia zgody, skargi do PUODO
- Czy podanie danych jest wymogiem ustawowym/umownym i konsekwencje niepodania
- Informacja o zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji, w tym profilowaniu
Co musi zawierać klauzula z art. 13 RODO
Przy zbieraniu danych od osoby, której dane dotyczą, administrator podaje: swoją tożsamość i dane kontaktowe (oraz ewentualnie przedstawiciela), dane kontaktowe inspektora ochrony danych, cele przetwarzania i podstawę prawną, prawnie uzasadnione interesy (jeśli są podstawą), odbiorców lub kategorie odbiorców, zamiar przekazania danych do państwa trzeciego wraz z informacją o decyzji Komisji lub zabezpieczeniach (art. 13 ust. 1 RODO).
Ponadto należy podać: okres przechowywania danych lub kryteria jego ustalania, informację o prawach (dostęp, sprostowanie, usunięcie, ograniczenie, sprzeciw, przenoszenie), o prawie do cofnięcia zgody w dowolnym momencie, o prawie wniesienia skargi do organu nadzorczego, o tym, czy podanie danych jest wymogiem ustawowym lub umownym oraz o konsekwencjach niepodania, a także o zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji, w tym profilowaniu, wraz z informacją o zasadach i skutkach (art. 13 ust. 2 RODO). Klauzula nie jest wymagana, gdy osoba dysponuje już tymi informacjami.
Podstawy prawne i okresy — najczęstsze błędy
Nie opieraj wszystkiego na zgodzie. Realizacja umowy z klientem to art. 6 ust. 1 lit. b, obowiązki podatkowe i księgowe — lit. c, marketing własnych produktów, dochodzenie roszczeń, bezpieczeństwo — lit. f (prawnie uzasadniony interes). Zgoda (lit. a) jest właściwa np. dla newslettera lub przekazania danych partnerom; musi być dobrowolna, konkretna i odwołalna. Dla każdego celu wskaż podstawę i okres — "przez okres wymagany przepisami" bez konkretów to za mało.
Klauzula musi być napisana jasnym i prostym językiem, łatwo dostępna — nie ukrywaj jej w regulaminie. W formularzach online wystarczy warstwowo: skrót pod formularzem plus link do pełnej treści. Dla dzieci i w sprawach pracowniczych wymagania są surowsze. Jeśli pozyskujesz dane nie od osoby, której dotyczą (np. z bazy, od kontrahenta), stosuj art. 14 RODO z dodatkowym obowiązkiem wskazania źródła i kategorii danych.
Gdzie umieścić klauzulę i jak ją aktualizować
Klauzulę przekazuje się w chwili pozyskiwania danych: pod formularzem, w stopce e-maila rekrutacyjnego, w umowie, na tablicy przy monitoringu, w regulaminie konkursu. Zachowaj dowód, że została udostępniona (wersjonowanie, zrzuty ekranu, checkbox bez zgody — "zapoznałem się").
Aktualizuj klauzulę przy każdej zmianie celu, odbiorcy (nowy system, nowa księgowość) lub okresu retencji; przy nowym celu przetwarzania informuj przed jego rozpoczęciem. Prowadź rejestr czynności przetwarzania — klauzula powinna być z nim spójna. Kary za naruszenie obowiązku informacyjnego nakłada Prezes UODO na podstawie art. 83 RODO i ustawy o ochronie danych osobowych.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U.). Wzór ma charakter ogólnej informacji prawnej, nie porady — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.