Spadek odrzuca się, składając oświadczenie przed notariuszem albo przed sądem w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o swoim powołaniu do spadku. Odrzucający jest traktowany, jakby nie dożył otwarcia spadku — jego udział przechodzi na dalszych spadkobierców, najczęściej na jego dzieci, które też muszą spadek odrzucić.
Co mówi prawo
Spadkobierca może spadek przyjąć wprost, przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza albo odrzucić. Odrzucenie jest nieodwołalne i obejmuje cały spadek — nie można odrzucić samych długów, a zatrzymać aktywów.
Brak jakiegokolwiek oświadczenia w terminie oznacza z mocy ustawy przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli z odpowiedzialnością za długi ograniczoną do wartości odziedziczonego majątku ustalonej w wykazie lub spisie inwentarza.
Krok po kroku
Najszybszą drogą jest wizyta u notariusza; droga sądowa jest tańsza, ale trwa dłużej.
- Ustal datę, w której dowiedziałeś się o powołaniu do spadku — od niej biegnie sześciomiesięczny termin.
- Przygotuj odpis aktu zgonu spadkodawcy i dokument tożsamości.
- Złóż oświadczenie o odrzuceniu spadku przed notariuszem albo złóż wniosek o odebranie oświadczenia do sądu rejonowego.
- Powiadom kolejnych spadkobierców — po Twoim odrzuceniu powołanie przechodzi na nich i zaczyna biec ich własny termin.
- Jeśli masz małoletnie dzieci, zadbaj o odrzucenie spadku także w ich imieniu.
Wyjątki i pułapki
Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka co do zasady wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego. Przepisy przewidują jednak uproszczenie: gdy dziecko jest powołane, bo rodzic wcześniej spadek odrzucił, rodzic może w określonych warunkach odrzucić spadek za dziecko za zgodą drugiego rodzica, bez osobnego zezwolenia sądu.
Złożenie do sądu wniosku o zezwolenie przed upływem terminu powoduje, że termin nie kończy biegu, dopóki postępowanie trwa. Spadku nie można odrzucić częściowo ani pod warunkiem.
O czym pamiętać
Kto nie złożył oświadczenia pod wpływem błędu co do stanu spadku — np. nie wiedział o długach mimo należytej staranności — może przed sądem uchylić się od skutków swojej bierności. Odrzucenie spadku dokonane w celu pokrzywdzenia wierzycieli odrzucającego może być przez nich zaskarżone.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.