Najbliższa rodzina — małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, pasierb, ojczym i macocha — może być całkowicie zwolniona z podatku od spadku. Warunkiem jest zgłoszenie nabycia naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie sześciu miesięcy. Bez zgłoszenia podatek płaci się na zasadach ogólnych, według skali dla pierwszej grupy podatkowej.
Co mówi prawo
Ustawa o podatku od spadków i darowizn dzieli nabywców na grupy podatkowe według stopnia pokrewieństwa. Dla każdej grupy przewiduje kwotę wolną od podatku oraz skalę — im dalsze pokrewieństwo, tym wyższe stawki.
Dla najbliższej rodziny, określanej potocznie jako grupa zerowa, ustawa przewiduje pełne zwolnienie z podatku niezależnie od wartości spadku. Zwolnienie obejmuje małżonka, zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, pasierba, ojczyma i macochę. Nie obejmuje natomiast teściów, zięcia i synowej.
Warunki zwolnienia
Zwolnienie nie działa automatycznie — trzeba dopełnić formalności.
- Zgłoś nabycie spadku naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2.
- Termin wynosi 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo od zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.
- Zgłoszenie składa każdy nabywca osobno, wykazując, co i o jakiej wartości nabył.
- Zgłoszenie nie jest wymagane, gdy wartość nabytego majątku nie przekracza kwoty wolnej dla pierwszej grupy.
Wyjątki i pułapki
Przekroczenie sześciomiesięcznego terminu jest nieodwracalne — zwolnienie przepada, a podatek nalicza się według zasad dla pierwszej grupy podatkowej, z kwotą wolną i progresywną skalą określonymi w ustawie.
Jeżeli spadkobierca dowiedział się o nabyciu spadku później, termin liczy się od dnia powzięcia wiadomości, ale trzeba wtedy uprawdopodobnić późniejsze dowiedzenie się. Ulga mieszkaniowa przewidziana w ustawie może dodatkowo obniżyć podstawę opodatkowania u osób, które nie skorzystały ze zwolnienia.
O czym pamiętać
Zwolnienie dotyczy podatku, ale nie zwalnia z samego zgłoszenia — to najczęstszy błąd w praktyce. Bank, notariusz lub sąd wieczystoksięgowy mogą przy dalszych czynnościach wymagać zaświadczenia z urzędu skarbowego o uregulowaniu podatku lub o zwolnieniu, dlatego dokument warto uzyskać i zachować.
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.