Czym jest testament ustny i kiedy jest ważny?

Spadki · Baza wiedzy Prawnet — odpowiedź na podstawie aktów prawnych

Krótka odpowiedź

Testament ustny to szczególna forma testamentu dopuszczalna tylko w wyjątkowych sytuacjach — gdy istnieje obawa rychłej śmierci spadkodawcy albo zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe lub bardzo utrudnione. Spadkodawca oświadcza swoją ostatnią wolę ustnie wobec co najmniej trzech świadków jednocześnie obecnych, a treść trzeba potem stwierdzić w ściśle określony sposób.

Kiedy wolno z niego skorzystać

Testament ustny jest formą wyjątkową — wolno go użyć tylko wtedy, gdy zachodzi obawa rychłej śmierci spadkodawcy albo gdy ze względu na szczególne okoliczności zachowanie zwykłej formy pisemnej lub notarialnej jest niemożliwe albo bardzo utrudnione. Sądy oceniają te przesłanki restrykcyjnie, bo forma ustna daje najmniej gwarancji autentyczności ostatniej woli.

Oświadczenie musi zostać złożone jednocześnie wobec co najmniej trzech świadków, a spadkodawca musi być w pełni świadomy i mieć zdolność testowania. Świadkiem nie może być m.in. osoba, dla której w testamencie przewidziano korzyść, ani jej bliscy.

Jak stwierdza się treść testamentu ustnego

Treść testamentu ustnego można stwierdzić na dwa sposoby: spisaniem oświadczeń świadków w ciągu roku od złożenia testamentu (z podaniem miejsca, daty i treści) albo — jeśli spisanie nie nastąpiło — zgodnymi zeznaniami świadków złożonymi przed sądem w ciągu sześciu miesięcy od otwarcia spadku. Brak zachowania tych terminów i formalności czyni testament bezskutecznym.

Ograniczona trwałość testamentu ustnego

Testament ustny traci moc, jeśli od ustania okoliczności uzasadniających tę formę (np. minięcia zagrożenia życia) minęło sześć miesięcy, a spadkodawca nadal żyje — chyba że zdąży w tym czasie sporządzić testament w zwykłej formie. To rozwiązanie ma zachęcać do zastąpienia testamentu ustnego trwalszą, pewniejszą formą, gdy tylko to możliwe.

Podstawa prawna

Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.