Używasz jej, gdy oddajesz komuś rzecz (mieszkanie, samochód, sprzęt) do bezpłatnego używania przez określony czas — np. użyczasz mieszkanie rodzinie albo samochód znajomemu. W odróżnieniu od najmu, użyczenie jest zawsze nieodpłatne — jeśli przewidziana jest jakakolwiek odpłatność, mamy do czynienia z najmem, a nie użyczeniem.
Co przygotować
- Dane użyczającego i biorącego w używanie
- Dokładny opis rzeczy oddawanej w użyczenie
- Cel, w jakim rzecz może być używana
- Czas trwania użyczenia (oznaczony lub do odwołania)
- Zasady zwrotu rzeczy i odpowiedzialności za jej stan
- Kto ponosi koszty utrzymania rzeczy w czasie użyczenia
Użyczenie a najem — kluczowa różnica
Umowa użyczenia jest zawsze nieodpłatna — biorący w używanie nie płaci żadnego czynszu ani wynagrodzenia. Jeśli strony ustalą jakąkolwiek odpłatność (nawet symboliczną, regularną), umowa w rzeczywistości staje się najmem lub dzierżawą, z odmiennym reżimem prawnym (np. innymi zasadami wypowiadania).
Przy użyczeniu mieszkania rodzinie warto pamiętać o obowiązkach podatkowych biorącego w używanie — nieodpłatne używanie cudzej rzeczy może w niektórych sytuacjach rodzić przychód z tzw. nieodpłatnych świadczeń, choć użyczenie w najbliższej rodzinie jest zwykle zwolnione z podatku.
Odpowiedzialność i zwrot rzeczy
Biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy (np. bieżące naprawy, opłaty eksploatacyjne), chyba że umowa stanowi inaczej. Odpowiada za przypadkową utratę lub uszkodzenie rzeczy, jeśli używał jej niezgodnie z umową, jej właściwościami lub przeznaczeniem, albo bez ważnego powodu zmienił sposób jej używania.
Użyczający może żądać zwrotu rzeczy przed upływem umówionego czasu, jeśli biorący używa jej niezgodnie z umową, naraża ją na utratę lub zniszczenie, albo oddał ją bez zgody użyczającego do używania osobie trzeciej.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U.). Wzór ma charakter ogólnej informacji prawnej, nie porady — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.