Zrzeczenie się dziedziczenia to umowa między przyszłym spadkodawcą a jego ustawowym spadkobiercą, na mocy której spadkobierca (i zwykle jego zstępni) z góry rezygnuje z przyszłego spadku po tej osobie — jeszcze za jej życia. Musi mieć formę aktu notarialnego. To zupełnie inna instytucja niż odrzucenie spadku, które następuje dopiero po śmierci spadkodawcy.
Czym różni się od odrzucenia spadku
Odrzucenie spadku jest jednostronnym oświadczeniem złożonym po otwarciu spadku, czyli po śmierci spadkodawcy, w terminie 6 miesięcy od dowiedzenia się o tytule powołania. Zrzeczenie się dziedziczenia to natomiast umowa zawierana jeszcze za życia przyszłego spadkodawcy, wymagająca zgody obu stron.
Skutek jest podobny — osoba, która zrzekła się dziedziczenia, jest traktowana tak, jakby nie dożyła otwarcia spadku — ale zrzeczenie obejmuje z mocy prawa również zstępnych zrzekającego się, chyba że umowa stanowi inaczej, czego przy zwykłym odrzuceniu spadku nie ma.
Forma i treść umowy
Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia musi być zawarta w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności, między przyszłym spadkodawcą a jego przyszłym ustawowym spadkobiercą (nie można zrzec się dziedziczenia na rzecz osoby powołanej testamentem, jeśli nie jest się jednocześnie spadkobiercą ustawowym).
Strony mogą ograniczyć zrzeczenie się do części spadku albo wyłączyć jego skutki wobec zstępnych zrzekającego się — trzeba to jednak wyraźnie zapisać w akcie.
Kiedy warto z niego skorzystać
Zrzeczenie się dziedziczenia bywa stosowane, gdy rodzic chce już za życia uregulować podział majątku między dziećmi (np. w zamian za wcześniejszą darowiznę) i uniknąć sporów spadkowych w przyszłości, albo gdy spadkobierca z góry wie, że nie chce ani majątku, ani ewentualnych długów spadkowych.
Umowę można rozwiązać za zgodą obu stron — również w formie aktu notarialnego — jeśli okoliczności się zmienią i strony ponownie się porozumieją.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.