Taksa notarialna to wynagrodzenie notariusza, ustalane ze stronami czynności, ale nie wyższe niż maksymalne stawki określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości. Przy większości umów stawka maksymalna zależy od wartości przedmiotu czynności — im wyższa wartość, tym niższy jej procent. Do taksy dochodzą podatek VAT i opłaty za wypisy.
Czym jest taksa notarialna
Zgodnie z Prawem o notariacie notariuszowi za dokonanie czynności przysługuje wynagrodzenie określone w umowie ze stronami — taksa nie jest więc ceną sztywną, lecz górnie ograniczoną. Granicę wyznaczają maksymalne stawki taksy notarialnej ustalone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości. Notariusz może zejść poniżej maksimum i w praktyce wysokość taksy bywa przedmiotem negocjacji, zwłaszcza przy typowych czynnościach.
Od czego zależy wysokość stawki maksymalnej
Przy czynnościach dotyczących majątku — jak sprzedaż, darowizna czy zniesienie współwłasności — stawka maksymalna zależy od wartości przedmiotu czynności podanej przez strony. Rozporządzenie przewiduje skalę degresywną: dla kolejnych przedziałów wartości procent maleje, a ponadto ustala ogólny górny pułap. Dla niektórych często dokonywanych czynności przewidziano stawki obniżone (ułamek stawki podstawowej), a dla innych — na przykład testamentu, pełnomocnictwa czy poświadczenia podpisu — stawki określone kwotowo, niezależne od wartości.
Co jeszcze składa się na rachunek u notariusza
Sama taksa to tylko część kwoty płaconej w kancelarii. Notariusz dolicza i pobiera również inne należności:
- podatek od towarów i usług (VAT) doliczany do taksy
- opłatę za wypisy aktu notarialnego, liczoną od każdej rozpoczętej strony
- podatki, które notariusz jako płatnik pobiera przy czynności (np. od niektórych umów)
- opłaty sądowe od wniosków o wpis w księdze wieczystej, przekazywane sądowi
Jak poznać koszt przed wizytą
Ponieważ stawki są maksymalne, a część kosztów zależy od rodzaju i wartości czynności, najpewniejszym sposobem jest poproszenie wybranej kancelarii o wyliczenie wszystkich kosztów dla konkretnej transakcji — kancelarie robią to bezpłatnie. Warto porównać kilka ofert, pamiętając, że różnić się może tylko taksa; podatki i opłaty sądowe są wszędzie takie same. Osoba, której nie stać na notariusza, może wystąpić do sądu o zwolnienie z wynagrodzenia notarialnego na zasadach przewidzianych w Prawie o notariacie.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.