Pełnomocnictwo notarialne to upoważnienie do działania w cudzym imieniu sporządzone przez notariusza. Formy aktu notarialnego wymaga zwłaszcza pełnomocnictwo do czynności, która sama wymaga takiej formy — na przykład sprzedaży nieruchomości. Mocodawca określa zakres umocowania i może pełnomocnictwo w każdej chwili odwołać.
Kiedy pełnomocnictwo musi być notarialne
Zasady pełnomocnictwa reguluje Kodeks cywilny. Co do zasady wystarcza forma pisemna, ale jeżeli do ważności czynności prawnej potrzebna jest forma szczególna, pełnomocnictwo do jej dokonania powinno być udzielone w tej samej formie. Dlatego pełnomocnictwo do sprzedaży, darowizny lub innego rozporządzenia nieruchomością wymaga aktu notarialnego — tak jak sama umowa. W praktyce formę notarialną wybiera się też wtedy, gdy odbiorca dokumentu (bank, urząd, kontrahent) oczekuje dokumentu urzędowego o pewnej dacie i potwierdzonej tożsamości mocodawcy.
Rodzaje i zakres umocowania
O tym, co pełnomocnik może zrobić, decyduje treść dokumentu. Kodeks cywilny rozróżnia:
- pełnomocnictwo ogólne — do czynności zwykłego zarządu, np. bieżących spraw majątkowych
- pełnomocnictwo rodzajowe — do określonej kategorii czynności, np. zawierania umów najmu
- pełnomocnictwo szczególne — do konkretnej czynności, np. sprzedaży oznaczonego mieszkania za ustaloną cenę minimalną
Jak wygląda sporządzenie u notariusza
Do kancelarii przychodzi tylko mocodawca z dokumentem tożsamości; obecność pełnomocnika nie jest potrzebna, wystarczą jego dane. Notariusz ustala tożsamość, upewnia się co do zamiaru i świadomości mocodawcy oraz precyzyjnie opisuje zakres umocowania, w tym ewentualne prawo udzielania dalszych pełnomocnictw. Warto zabrać dokumenty sprawy, której pełnomocnictwo dotyczy — na przykład numer księgi wieczystej — by zakres opisać jednoznacznie. Wynagrodzenie notariusza ogranicza rozporządzenie o maksymalnych stawkach taksy.
Odwołanie i wygaśnięcie
Mocodawca może odwołać pełnomocnictwo w każdym czasie i bez podawania przyczyny, chyba że wyjątkowo zrzekł się odwołania z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego. Pełnomocnictwo wygasa też co do zasady ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika. Po wygaśnięciu pełnomocnik ma obowiązek zwrócić dokument. O odwołaniu warto zawiadomić osoby, z którymi pełnomocnik mógł działać, bo czynność dokonana w granicach pierwotnego umocowania wobec osoby niewiedzącej o wygaśnięciu może pozostać skuteczna.
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.