Księgi wieczyste są jawne — każdy może bezpłatnie przeglądać księgę online w systemie Elektronicznych Ksiąg Wieczystych, znając jej numer. Księga składa się z czterech działów opisujących nieruchomość, właściciela, prawa i roszczenia oraz hipoteki. Odpisy o mocy dokumentu wydaje Centralna Informacja Ksiąg Wieczystych.
Jawność ksiąg wieczystych
Księgi wieczyste prowadzi się po to, by ustalić stan prawny nieruchomości, i dlatego są jawne — nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów. Ustawa o księgach wieczystych i hipotece przyjmuje ponadto domniemanie, że prawo wpisane do księgi jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym, oraz chroni rękojmią wiary publicznej osoby, które nabyły nieruchomość w zaufaniu do treści księgi.
Sprawdzenie księgi przed zakupem, najmem z opcją zakupu czy udzieleniem pożyczki pod zabezpieczenie to podstawowy element bezpieczeństwa transakcji.
Jak przeglądać księgę online
Do wglądu potrzebny jest numer księgi wieczystej w formacie: kod wydziału sądu, numer i cyfra kontrolna (np. WA1M/00000000/0). Numer można znaleźć w akcie notarialnym, wypisie z rejestru gruntów lub uzyskać od sprzedającego. Przeglądanie księgi w systemie Elektronicznych Ksiąg Wieczystych prowadzonym przez Ministerstwo Sprawiedliwości jest bezpłatne.
Co zawierają cztery działy księgi
Treść księgi podzielona jest na działy, które warto czytać łącznie ze wzmiankami o nierozpoznanych jeszcze wnioskach:
- dział I — oznaczenie nieruchomości (położenie, powierzchnia, działki) oraz prawa związane z jej własnością
- dział II — kto jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym
- dział III — ograniczone prawa rzeczowe (np. służebności), roszczenia i ostrzeżenia, w tym o egzekucji
- dział IV — hipoteki wraz z ich wysokością i wierzycielem
Odpisy i na co uważać
Jeżeli potrzebny jest dokument — na przykład dla banku — odpis zwykły lub zupełny wydaje za opłatą Centralna Informacja Ksiąg Wieczystych; można go też pobrać samodzielnie przez internet. Odpis zupełny pokazuje również wpisy wykreślone, co bywa przydatne przy badaniu historii nieruchomości. Wzmianka w księdze oznacza, że złożono wniosek o wpis, który nie został jeszcze rozpoznany — stan prawny może więc się wkrótce zmienić i warto wyjaśnić, czego wniosek dotyczy.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.