Postępowanie zaczyna się od wniosku do sądu upadłościowego, po jego ogłoszeniu sąd wyznacza syndyka, który przejmuje i likwiduje majątek dłużnika wchodzący w skład masy upadłości, a wierzyciele zgłaszają swoje wierzytelności. Kolejnym etapem jest zwykle ustalenie planu spłaty wierzycieli na określony czas, po którego wykonaniu sąd umarza pozostałe długi. Całość, licząc od wniosku do umorzenia, trwa zwykle od kilkunastu miesięcy do kilku lat, zależnie od majątku i liczby wierzycieli.
Etap 1: wniosek i ogłoszenie upadłości
Postępowanie inicjuje wniosek dłużnika (wyjątkowo także wierzyciela) złożony do sądu rejonowego — sądu upadłościowego właściwego dla miejsca zamieszkania. Sąd bada, czy dłużnik jest niewypłacalny, i wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości albo odmawia jego ogłoszenia, jeśli zachodzą przesłanki negatywne (np. upadłość ogłoszono już wcześniej i umorzono z winy dłużnika).
Etap 2: syndyk i masa upadłości
Po ogłoszeniu upadłości sąd wyznacza syndyka, który przejmuje zarząd majątkiem dłużnika — sporządza spis inwentarza, likwiduje (sprzedaje) składniki masy upadłości, np. nieruchomości czy ruchomości niepodlegające wyłączeniu, i rozdziela uzyskane środki między wierzycieli według ustawowej kolejności zaspokajania.
Wierzyciele w tym czasie zgłaszają syndykowi swoje wierzytelności na odpowiednim formularzu, w terminie wyznaczonym w obwieszczeniu o ogłoszeniu upadłości.
Etap 3: plan spłaty i umorzenie
Gdy majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich wierzycieli, sąd ustala plan spłaty — określa, jaką część dochodów dłużnik będzie przez określony czas (zwykle do 3 lat, dłużej przy stwierdzeniu winy w powstaniu niewypłacalności) przeznaczał na spłatę zobowiązań. Po jego wykonaniu sąd umarza pozostałą część długów.
W szczególnych przypadkach — np. gdy sytuacja osobista dłużnika trwale uniemożliwia jakiekolwiek spłaty — sąd może umorzyć zobowiązania bez ustalania planu spłaty albo warunkowo, z możliwością późniejszej weryfikacji.
Ile to trwa w praktyce
Czas trwania mocno zależy od wielkości majątku, liczby wierzycieli i tego, czy dochodzi do sporów co do zgłoszonych wierzytelności — sam etap likwidacji majątku i ustalania planu spłaty to zwykle rok do dwóch, a sam plan spłaty trwa dodatkowo do kilku lat. Zamiast zgadywać ogólne terminy, warto ocenić swoją sytuację ze specjalistą, bo najwięcej zależy od indywidualnych okoliczności sprawy.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.