Komornik może zająć wynagrodzenie, rachunek bankowy, ruchomości, nieruchomości i inne prawa majątkowe dłużnika. Nie może jednak zająć przedmiotów wyłączonych spod egzekucji, m.in. podstawowego wyposażenia domu, żywności na miesiąc, narzędzi niezbędnych do pracy zarobkowej ani świadczeń takich jak alimenty czy 800+. Wyłączenia określa Kodeks postępowania cywilnego.
Co wchodzi w zakres egzekucji
Egzekucja może objąć praktycznie cały majątek dłużnika, który ma wartość rynkową. Komornik działa na wniosek wierzyciela i w granicach tytułu wykonawczego, czyli najczęściej wyroku lub nakazu zapłaty z klauzulą wykonalności. To wierzyciel wskazuje, z jakich składników majątku chce prowadzić egzekucję.
Najczęściej zajmowane są: wynagrodzenie za pracę, środki na rachunku bankowym, wierzytelności (np. zwrot podatku), ruchomości takie jak samochód czy sprzęt elektroniczny, a w dalszej kolejności nieruchomości. Możliwe jest też zajęcie udziałów w spółce, akcji i innych praw majątkowych.
Czego komornik zająć nie może
Kodeks postępowania cywilnego zawiera katalog przedmiotów i świadczeń wyłączonych spod egzekucji. Celem tych przepisów jest pozostawienie dłużnikowi minimum potrzebnego do życia i pracy. Zajęcie takich składników jest niedopuszczalne, nawet jeśli dług jest wysoki.
- przedmioty urządzenia domowego niezbędne dłużnikowi i domownikom (m.in. lodówka, pralka, kuchenka, łóżka, podstawowa odzież i pościel),
- zapasy żywności i opału na miesiąc,
- narzędzia i przedmioty niezbędne do osobistej pracy zarobkowej (z wyjątkiem pojazdów mechanicznych),
- przedmioty niezbędne do nauki, dokumenty osobiste, odznaczenia i przedmioty kultu religijnego,
- świadczenia alimentacyjne, rodzinne, wychowawcze (np. 800+), dodatki dla sierot zupełnych i świadczenia z pomocy społecznej,
- przedmioty niezbędne ze względu na niepełnosprawność dłużnika lub członków jego rodziny.
Ograniczenia przy pensji i koncie
Wynagrodzenie i rachunek bankowy nie są wyłączone z egzekucji, ale podlegają ograniczeniom kwotowym. Z pensji komornik może potrącić tylko ustawowo określoną część, a przy rachunku bankowym co miesiąc chroniona jest kwota wolna powiązana z minimalnym wynagrodzeniem. Ograniczenia te nie dotyczą jednak w pełni egzekucji alimentów, która jest traktowana surowiej.
Co zrobić, gdy zajęto rzecz wyłączoną
Jeżeli komornik zajął przedmiot wyłączony spod egzekucji, dłużnik może złożyć skargę na czynności komornika. Gdy zajęta rzecz należy do osoby trzeciej (np. członka rodziny), osoba ta może wytoczyć powództwo o zwolnienie przedmiotu spod egzekucji. W obu przypadkach obowiązują krótkie terminy, dlatego warto działać szybko i zachować dowody własności.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.