Czym jest Notarialny Rejestr Testamentów i jak sprawdzić, czy ktoś zostawił testament?

U notariusza · Baza wiedzy Prawnet — odpowiedź na podstawie aktów prawnych

Krótka odpowiedź

Notarialny Rejestr Testamentów (NORT) to prowadzony przez Krajową Radę Notarialną elektroniczny rejestr, w którym notariusze mogą — za zgodą testatora — odnotować sam fakt sporządzenia testamentu notarialnego lub złożenia depozytu testamentu własnoręcznego, wraz z informacją, u którego notariusza się znajduje. Rejestr nie przechowuje treści testamentu ani nie informuje o niej — po śmierci spadkodawcy dowolny notariusz może sprawdzić w nim, czy i gdzie testament został sporządzony.

Co rejestr rzeczywiście zawiera

Wpis do NORT ogranicza się do informacji o samym fakcie i miejscu sporządzenia testamentu (rodzaj testamentu, data, kancelaria notarialna) — rejestr nie zawiera treści rozrządzeń ani informacji o powołanych spadkobiercach. To istotna różnica względem rejestrów w niektórych innych krajach.

Wpisu dokonuje notariusz sporządzający testament notarialny albo przyjmujący na przechowanie testament własnoręczny, wyłącznie za zgodą testatora — rejestracja jest więc dobrowolna, nie warunkiem ważności testamentu.

Jak sprawdzić, czy testament istnieje

Za życia spadkodawcy nikt — nawet najbliższa rodzina — nie ma dostępu do rejestru ani prawa sprawdzenia, czy dokonano w nim wpisu; chroni to swobodę testowania i możliwość zmiany decyzji bez wiedzy otoczenia.

Po przedstawieniu aktu zgonu spadkodawcy osoba zainteresowana (np. spadkobierca) może zwrócić się do dowolnego notariusza o sprawdzenie rejestru. Jeśli wpis istnieje, notariusz wskaże kancelarię, w której przechowywany jest testament, by można było wystąpić o jego otwarcie i ogłoszenie.

Testamenty spoza rejestru

Brak wpisu w NORT nie oznacza, że testamentu nie ma — rejestr obejmuje tylko testamenty notarialne i te złożone u notariusza na przechowanie za zgodą testatora. Testament własnoręczny przechowywany w domu, u zaufanej osoby albo w skrytce bankowej nie zostanie w nim odnotowany.

Dlatego przed przyjęciem, że zmarły nie zostawił testamentu, warto przeszukać jego dokumenty i zapytać bliskich, a nie polegać wyłącznie na wyniku zapytania do NORT.

Podstawa prawna

Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.