Co do zasady wierzyciel jednego z małżonków może prowadzić egzekucję z majątku wspólnego tylko wtedy, gdy uzyska klauzulę wykonalności nadaną tytułowi egzekucyjnemu także przeciwko drugiemu małżonkowi. Wyjątkiem są zobowiązania zaciągnięte za zgodą drugiego małżonka albo powstałe przy prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego — tu egzekucja z majątku wspólnego jest możliwa bez takiej klauzuli, choć z ograniczeniami.
Zasada: klauzula przeciwko małżonkowi
Jeżeli dług zaciągnął tylko jeden z małżonków bez zgody drugiego i nie dotyczył on zwykłych spraw wynikających z zaspokajania potrzeb rodziny, wierzyciel musi uzyskać nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi (lub innemu tytułowi egzekucyjnemu) przeciwko drugiemu małżonkowi, ograniczając jego odpowiedzialność do majątku wspólnego. Sąd bada wtedy m.in. istnienie wspólności majątkowej i to, czy dług powstał w czasie jej trwania.
Wyjątki bez potrzeby klauzuli
Egzekucja z majątku wspólnego jest możliwa bez uzyskiwania odrębnej klauzuli, gdy wierzyciel dysponuje tytułem wykonawczym wystawionym przeciwko obojgu małżonkom albo gdy zobowiązanie powstało w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego, a także — z pewnymi ograniczeniami — przy zobowiązaniach zaciągniętych w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny, za które oboje małżonkowie odpowiadają solidarnie z mocy prawa niezależnie od ustroju majątkowego.
Co może zrobić drugi małżonek
Małżonek, przeciwko któremu nadano klauzulę wykonalności, może bronić się powództwem przeciwegzekucyjnym, kwestionując np. istnienie wspólności majątkowej w chwili powstania długu albo to, że zobowiązanie w ogóle obciąża majątek wspólny. Warto też rozważyć wcześniejsze ustanowienie rozdzielności majątkowej, jeśli jeden z małżonków generuje ryzyko zadłużenia (np. prowadzi ryzykowną działalność gospodarczą) — choć skuteczność tego wobec już istniejących długów jest ograniczona.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.