Używasz go, gdy ktoś naruszył Twoje dobra osobiste — dobre imię, cześć, wizerunek, prywatność — na przykład przez zniesławiającą publikację, hejt w internecie albo ujawnienie danych. Możesz żądać zaniechania naruszeń, usunięcia ich skutków (np. przeprosin), zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty na cel społeczny.
Co przygotować
- Oznaczenie sądu okręgowego (sprawy o prawa niemajątkowe)
- Dane powoda i pozwanego (autora naruszenia, wydawcy, administratora)
- Opis naruszenia: co, kiedy i gdzie opublikowano lub powiedziano
- Żądania: zaniechanie, przeprosiny (dokładna treść i forma), zadośćuczynienie
- Dowody: zrzuty ekranu z datą i adresem URL, publikacje, świadkowie
Poglądowy szkielet pisma. To pismo procesowe — błędy formalne mogą mieć poważne skutki. Wzór pokazuje jedynie strukturę dokumentu; przed jego użyciem skonsultuj treść ze specjalistą.
Czego można żądać
Kodeks cywilny chroni dobra osobiste: zdrowie, wolność, cześć, nazwisko, wizerunek, tajemnicę korespondencji i inne (art. 23 k.c.). Ten, czyje dobro naruszono bezprawnie, może żądać zaniechania i usunięcia skutków naruszenia, w szczególności złożenia oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie — a także zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty na wskazany cel społeczny (art. 24 i 448 k.c.).
W pozwie sformułuj dokładną treść żądanych przeprosin i miejsce ich publikacji — sąd jest związany żądaniem. Pozwanym może być autor wypowiedzi, ale też wydawca lub portal, który mimo wezwania nie usunął treści.
Sąd, opłata i ciężar dowodu
Sprawy o ochronę dóbr osobistych należą do właściwości sądu okręgowego (art. 17 pkt 1 k.p.c.). Opłata od roszczenia niemajątkowego jest stała i wynosi 600 zł (art. 26 ust. 1 pkt 3 u.k.s.c.); od żądania zadośćuczynienia pobiera się dodatkowo opłatę zależną od jego wysokości.
Bezprawność naruszenia jest domniemana — to pozwany musi wykazać, że działał zgodnie z prawem (np. w uzasadnionym interesie publicznym, podając prawdę). Ty wykazujesz sam fakt naruszenia, dlatego zabezpiecz dowody: zrzuty ekranu z datą i adresem URL, kopie publikacji, nagrania.
To jest szkielet poglądowy
Sprawy o dobra osobiste są ocenne — o wyniku decyduje precyzyjne sformułowanie żądań i dowody. Poniższy wzór pokazuje wyłącznie strukturę pozwu.
Przed wniesieniem pozwu skonsultuj się z adwokatem lub radcą prawnym, zwłaszcza przy publikacjach prasowych i internetowych, gdzie krzyżują się reżimy prawa cywilnego i prasowego.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U.). Wzór ma charakter ogólnej informacji prawnej, nie porady — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.