Używasz go, gdy Ty i Twój kontrahent jesteście jednocześnie wobec siebie wierzycielami i dłużnikami — na przykład on winien Ci zapłatę za fakturę, a Ty jemu za inną usługę. Zamiast dwóch przelewów składasz oświadczenie, w wyniku którego obie wierzytelności umarzają się do wysokości niższej. Potrącenie działa jak zapłata i wymaga tylko jednostronnego oświadczenia.
Co przygotować
- Dane składającego oświadczenie i adresata
- Dokładne oznaczenie Twojej wierzytelności (źródło, kwota, data wymagalności)
- Dokładne oznaczenie wierzytelności drugiej strony (źródło, kwota)
- Kwota, do której następuje umorzenie
- Kwota pozostała do zapłaty po potrąceniu i kto ją płaci
- Data i podpis
Kiedy potrącenie jest dopuszczalne
Potrącenie jest możliwe, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, a przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone co do gatunku; obie wierzytelności muszą być wymagalne i możliwe do dochodzenia przed sądem (art. 498 § 1 k.c.). W praktyce oznacza to, że Twoja wierzytelność musi już być wymagalna — jeśli nie ma terminu, najpierw wezwij drugą stronę do zapłaty.
Nie można potrącić m.in. wierzytelności nieulegających zajęciu, o dostarczenie środków utrzymania oraz wynikających z czynów niedozwolonych (art. 505 k.c.). Wierzytelność przedawniona może być potrącona, jeżeli w chwili, gdy potrącenie stało się możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło (art. 502 k.c.).
Forma i skutek oświadczenia
Potrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie; ma ono moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe (art. 499 k.c.). Oznacza to, że odsetki za opóźnienie od obu wierzytelności przestają biec od tego momentu. Oświadczenie nie wymaga zgody adresata, ale musi do niego dotrzeć — wyślij je listem poleconym lub doręcz za potwierdzeniem.
W procesie zarzut potrącenia podlega ograniczeniom z art. 203¹ k.p.c. — może być oparty tylko na wierzytelności z tego samego stosunku prawnego lub niespornej albo uprawdopodobnionej dokumentem, i należy go zgłosić najpóźniej w odpowiedzi na pozew lub w określonym terminie od wymagalności. Jeżeli spodziewasz się sporu sądowego, skonsultuj moment i treść oświadczenia ze specjalistą.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U.). Wzór ma charakter ogólnej informacji prawnej, nie porady — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.