Używasz jej, gdy firma windykacyjna lub fundusz sekurytyzacyjny wzywa Cię do zapłaty długu, którego nie rozpoznajesz, nie pamiętasz albo nie wiesz, na jakiej podstawie trafił do nowego wierzyciela. Zamiast płacić „w ciemno” żądasz dokumentów: umowy, z której wynika dług, umowy cesji i wyliczenia kwoty. Bez nich nie ma podstaw do uznania roszczenia ani do jakiejkolwiek wpłaty.
Co przygotować
- Twoje dane i dane firmy windykacyjnej
- Data i znak otrzymanego wezwania
- Oznaczenie roszczenia, tak jak opisano je w wezwaniu (kwota, rzekomy wierzyciel pierwotny)
- Lista żądanych dokumentów: umowa źródłowa, umowa cesji, wyciąg z załącznika do cesji, wyliczenie odsetek
- Oświadczenie, że nie uznajesz roszczenia do czasu jego wykazania
- Termin na przesłanie dokumentów
Dlaczego masz prawo żądać dokumentów
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.) — to wierzyciel musi wykazać, że dług istnieje, w jakiej wysokości i że jemu przysługuje. Nabywca wierzytelności wchodzi w prawa zbywcy na podstawie umowy przelewu (art. 509 k.c.), więc powinien dysponować umową cesji wraz z załącznikiem identyfikującym Twoją wierzytelność. Samo „zawiadomienie o cesji” od windykatora to za mało.
Windykator nie ma żadnych uprawnień władczych — nie może zająć konta, wejść do mieszkania ani wpisać Cię do rejestru dłużników bez spełnienia ustawowych przesłanek. Może jedynie wezwać do zapłaty, a potem skierować pozew, w którym będzie musiał przedstawić dokumenty.
Czego unikać w odpowiedzi
Nie pisz, że „dług spłacisz, gdy będziesz mieć pieniądze”, nie proś o raty i nie wpłacaj symbolicznych kwot — takie zachowania mogą zostać uznane za uznanie długu przerywające bieg przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.). Zastrzeż wyraźnie, że pismo nie stanowi uznania roszczenia.
Sprawdź jednocześnie, czy roszczenie nie jest przedawnione — kupione wierzytelności są często stare. Jeżeli tak, połącz żądanie dokumentów z zarzutem przedawnienia. Jeśli po otrzymaniu dokumentów okaże się, że dług jest realny i nieprzedawniony, dopiero wtedy negocjuj warunki spłaty.
Gdy przyjdzie nakaz zapłaty
Jeżeli mimo braku dokumentów windykator złoży pozew, sąd może wydać nakaz zapłaty na podstawie samych twierdzeń pozwu — dlatego pilnuj poczty i w ciągu dwóch tygodni złóż sprzeciw, powtarzając zarzuty: nieudowodnienie roszczenia, brak legitymacji nabywcy, przedawnienie.
Powtarzające się wezwania w sprawie nieudowodnionego lub przedawnionego długu możesz zgłosić do UOKiK lub Rzecznika Finansowego; nękanie telefonami i wizytami może wypełniać znamiona wykroczenia lub przestępstwa.
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U.). Wzór ma charakter ogólnej informacji prawnej, nie porady — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.