Tłumacz przysięgły odpowiada na trzech płaszczyznach. Za nienależyte wykonywanie zawodu ponosi odpowiedzialność zawodową przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej — od upomnienia po pozbawienie prawa wykonywania zawodu. Wobec klienta odpowiada cywilnie za szkodę wyrządzoną błędnym tłumaczeniem. Za świadome poświadczenie nieprawdziwego tłumaczenia w postępowaniu może ponieść także odpowiedzialność karną.
Odpowiedzialność zawodowa przed Komisją
Tłumacz przysięgły, który nie wykonuje swoich zadań albo wykonuje je nienależycie lub nierzetelnie, podlega odpowiedzialności zawodowej. Postępowanie prowadzi Komisja Odpowiedzialności Zawodowej działająca przy Ministrze Sprawiedliwości, a wszczyna się je na wniosek Ministra Sprawiedliwości lub wojewody.
Powodem postępowania może być nie tylko merytoryczny błąd w tłumaczeniu, lecz także np. nieuzasadniona odmowa tłumaczenia dla organu, zaniedbania w prowadzeniu repertorium czynności czy niestaranność formalna poświadczeń.
- upomnienie
- nagana
- kara pieniężna
- zawieszenie prawa wykonywania zawodu
- pozbawienie prawa wykonywania zawodu z możliwością ubiegania się o nie ponownie po upływie okresu wskazanego w orzeczeniu
Odpowiedzialność cywilna wobec klienta
Niezależnie od postępowania zawodowego klient, który poniósł szkodę z powodu błędnego tłumaczenia, może dochodzić odszkodowania na zasadach ogólnych prawa cywilnego. Szkodą może być np. odrzucenie dokumentów przez zagraniczny urząd, przegrana sprawa czy koszty powtórzenia procedury.
Klient musi wykazać błąd tłumacza, poniesioną szkodę i związek między nimi. Część tłumaczy przysięgłych dobrowolnie wykupuje ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej — przy dużych, ryzykownych zleceniach warto o nie zapytać.
Odpowiedzialność karna za fałszywe tłumaczenie
Najpoważniejsza sytuacja to świadome przedstawienie fałszywego tłumaczenia w postępowaniu sądowym lub innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy. Tłumacz występuje tam w roli zbliżonej do biegłego i za umyślne poświadczenie nieprawdy grozi mu odpowiedzialność karna, niezależna od kar dyscyplinarnych.
Zwykły błąd językowy, popełniony mimo zachowania staranności, nie jest przestępstwem — granicą jest świadome przeinaczenie treści dokumentu.
Co może zrobić niezadowolony klient
Pierwszym krokiem jest reklamacja u samego tłumacza — oczywiste omyłki pisarskie czy drobne błędy tłumacz zwykle poprawia bezpłatnie, wydając skorygowany dokument. Jeżeli to nie pomaga, można złożyć do Ministerstwa Sprawiedliwości skargę z wnioskiem o rozważenie wszczęcia postępowania zawodowego, a o odszkodowanie wystąpić do sądu cywilnego. W sporze o jakość przekładu przydaje się opinia innego tłumacza przysięgłego tego samego języka.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.