Mediatora można znaleźć na listach stałych mediatorów prowadzonych przez prezesów sądów okręgowych oraz w ośrodkach mediacyjnych, między innymi przy samorządach prawniczych i organizacjach pozarządowych. W mediacji umownej mediatora wybierają zgodnie same strony. Gdy do mediacji kieruje sąd, wyznacza mediatora z listy, ale strony mogą wspólnie wskazać inną osobę.
Gdzie szukać mediatora
Podstawowym źródłem są listy stałych mediatorów prowadzone przez prezesów sądów okręgowych — dostępne na stronach internetowych sądów, zwykle z informacją o specjalizacji i danych kontaktowych. Obok nich działają ośrodki mediacyjne: przy samorządach adwokatów i radców prawnych, izbach gospodarczych oraz organizacjach pozarządowych, prowadzące własne wykazy mediatorów.
Stały mediator musi spełniać ustawowe wymogi — między innymi dawać rękojmię należytego wykonywania obowiązków, mieć odpowiednią wiedzę i umiejętności oraz być niekaranym. Wpis na listę jest więc pierwszą, formalną weryfikacją kandydata.
Kto wybiera mediatora
W mediacji umownej wybór należy w całości do stron: wskazują mediatora w umowie o mediację albo zwracają się do ośrodka mediacyjnego, który proponuje konkretną osobę. Mediator może odmówić prowadzenia mediacji tylko z ważnych powodów, o których niezwłocznie zawiadamia strony.
Przy skierowaniu sprawy do mediacji przez sąd to sąd wyznacza mediatora — pierwszeństwo mają stali mediatorzy. Strony zachowują jednak wpływ: mogą zgodnie wybrać innego mediatora, a sąd ten wybór respektuje. Mediator ma też obowiązek ujawnić okoliczności, które mogłyby wzbudzić wątpliwości co do jego bezstronności — w takiej sytuacji można żądać zmiany osoby prowadzącej mediację.
Czym kierować się przy wyborze
Dobry wybór mediatora zwiększa szanse na ugodę, dlatego warto zwrócić uwagę na kilka kwestii:
- specjalizację — inne kompetencje przydają się w sporze rodzinnym, inne w gospodarczym czy pracowniczym,
- doświadczenie i przygotowanie: liczbę przeprowadzonych mediacji, ukończone szkolenia, wykonywany zawód,
- sposób pracy — spotkania stacjonarne czy online, dostępność terminów, znajomość języka obcego, jeżeli jest potrzebna,
- zasady wynagrodzenia ustalone z góry, zanim mediacja się rozpocznie.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.