Z chwilą prawomocnego rozwodu wspólność majątkowa małżeńska ustaje, a udziały małżonków w majątku wspólnym są co do zasady równe. Majątek można podzielić umową — u notariusza, gdy w skład wchodzi nieruchomość — albo w postępowaniu sądowym o podział majątku wspólnego, zwykle prowadzonym osobno po rozwodzie.
Co mówi prawo
W czasie małżeństwa z ustawy powstaje wspólność majątkowa obejmująca m.in. wynagrodzenia i dochody obojga małżonków. Rozwód kończy wspólność, a od tej chwili każdy z małżonków ma określony udział w majątku wspólnym.
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Z ważnych powodów każdy z nich może jednak żądać, aby sąd ustalił udziały z uwzględnieniem stopnia, w którym każde z nich przyczyniło się do powstania tego majątku. Przy tej ocenie uwzględnia się także osobistą pracę przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.
Krok po kroku
Podział można przeprowadzić na dwa sposoby — umownie albo sądownie.
- Ustalcie skład majątku wspólnego: nieruchomości, oszczędności, pojazdy, udziały w firmach.
- Podział umowny: przy zgodzie obu stron, w dowolnej formie; jeśli w skład majątku wchodzi nieruchomość, konieczny jest akt notarialny.
- Podział sądowy: wniosek o podział majątku wspólnego składa się do sądu rejonowego; opłata sądowa jest stała, niższa przy zgodnym projekcie podziału.
- Sposoby podziału: fizyczny podział rzeczy, przyznanie składników jednemu z małżonków ze spłatą drugiego albo sprzedaż i podział sumy.
Wyjątki i pułapki
Do majątku wspólnego nie wchodzi majątek osobisty, m.in. przedmioty nabyte przed małżeństwem, spadki i darowizny otrzymane przez jednego małżonka, chyba że darczyńca postanowił inaczej. W postępowaniu rozlicza się też nakłady z majątku osobistego na wspólny i odwrotnie.
Sąd rozwodowy może podzielić majątek już w wyroku rozwodowym, ale tylko wtedy, gdy nie spowoduje to nadmiernej zwłoki — w praktyce dzieje się tak rzadko i głównie przy pełnej zgodzie stron.
O czym pamiętać
Roszczenie o podział majątku wspólnego nie przedawnia się — można je zgłosić nawet wiele lat po rozwodzie. Upływ czasu utrudnia jednak dowodzenie wartości i nakładów, dlatego warto zadbać o dokumenty i wyceny możliwie wcześnie.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.