Rozwód rozwiązuje małżeństwo definitywnie i pozwala zawrzeć nowe, a wymaga zupełnego i trwałego rozkładu pożycia. Separacja wymaga tylko zupełnego rozkładu — nie musi być trwały — i nie kończy małżeństwa: małżonkowie w separacji nie mogą się ponownie ożenić, a sąd może separację znieść, gdy się pogodzą.
Co mówi prawo
Przesłanką rozwodu jest zupełny i trwały rozkład pożycia. Do orzeczenia separacji wystarczy rozkład zupełny — ustawa nie wymaga, aby był trwały. Separacja jest więc dostępna także wtedy, gdy istnieje jeszcze szansa na uratowanie związku.
Orzeczenie separacji ma co do zasady takie skutki jak rozwód: powstaje rozdzielność majątkowa, ustaje dziedziczenie ustawowe po sobie, sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej i alimentach. Różnice dotyczą trwałości węzła małżeńskiego.
Najważniejsze różnice
Wybór między rozwodem a separacją zależy od tego, czy małżonkowie definitywnie zamykają związek.
- Po rozwodzie można zawrzeć nowe małżeństwo; w separacji — nie.
- Separację sąd znosi na zgodne żądanie małżonków — małżeństwo wraca wtedy do zwykłego kształtu; rozwodu nie da się cofnąć.
- Małżonek rozwiedziony może w określonym terminie wrócić do poprzedniego nazwiska; przy separacji nazwisko pozostaje bez zmian.
- Małżonkowie w separacji są nadal zobowiązani do wzajemnej pomocy, jeżeli wymagają tego względy słuszności.
- Przy zgodnym żądaniu separacji małżonków niemających wspólnych małoletnich dzieci sąd może orzec ją w prostszym postępowaniu nieprocesowym.
Wyjątki i pułapki
Separacja, podobnie jak rozwód, nie zostanie orzeczona, jeśli ucierpiałoby na tym dobro wspólnych małoletnich dzieci albo byłoby to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Jeżeli jeden małżonek żąda separacji, a drugi rozwodu i żądanie rozwodu jest uzasadnione, sąd orzeka rozwód. Separacja nie blokuje więc definitywnego zakończenia małżeństwa na żądanie drugiej strony.
O czym pamiętać
Sprawy o rozwód i separację rozpoznaje sąd okręgowy, a od pozwu lub wniosku pobiera się opłatę określoną w ustawie o kosztach sądowych. Separacja bywa wybierana z powodów światopoglądowych albo jako etap próbny przed decyzją o rozwodzie.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.