Kontakty z dzieckiem są prawem i obowiązkiem obojga rodziców, niezależnym od władzy rodzicielskiej. Najprościej ustalić je porozumieniem rodziców, także w formie ugody przed mediatorem. Gdy zgody brak, harmonogram kontaktów ustala sąd opiekuńczy (sąd rejonowy) na wniosek jednego z rodziców.
Co mówi prawo
Kodeks rodzinny i opiekuńczy stanowi, że niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Nawet rodzic z ograniczoną władzą rodzicielską zachowuje co do zasady prawo do kontaktów.
Kontakty obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem — odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu — oraz porozumiewanie się na odległość, w tym telefonicznie i elektronicznie.
Krok po kroku
Sądową drogę warto traktować jako ostateczność — porozumienie rodziców jest szybsze i łatwiejsze do wykonywania.
- Spróbujcie ustalić harmonogram sami: dni tygodnia, weekendy, święta, wakacje, kontakt telefoniczny.
- Skorzystajcie z mediacji — ugoda zawarta przed mediatorem po zatwierdzeniu przez sąd ma moc ugody sądowej.
- Bez porozumienia złóż wniosek o uregulowanie kontaktów do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka.
- We wniosku opisz proponowany harmonogram i dotychczasowy udział w opiece; sąd może zasięgnąć opinii specjalistów.
- W sprawie rozwodowej o kontaktach rozstrzyga sąd okręgowy w wyroku, chyba że rodzice zgodnie wniosą o nieorzekanie o kontaktach.
Wyjątki i pułapki
Jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd może ograniczyć kontakty — np. zakazać zabierania dziecka poza miejsce pobytu, zezwolić na spotkania tylko w obecności drugiego rodzica lub kuratora — a w skrajnych przypadkach zakazać ich całkowicie.
Utrudnianie kontaktów ustalonych przez sąd ma konsekwencje: sąd może zagrozić nakazaniem zapłaty określonej sumy pieniężnej rodzicowi, który nie wykonuje orzeczenia, a następnie nakazać jej zapłatę.
O czym pamiętać
Harmonogram można zmieniać, gdy zmienią się okoliczności — wiek dziecka, miejsce zamieszkania, praca rodziców. Prawo do kontaktów mają także dziadkowie, rodzeństwo i inne osoby bliskie dziecku; przepisy o kontaktach stosuje się do nich odpowiednio.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.