To oświadczenie dłużnika złożone w akcie notarialnym, w którym poddaje się on egzekucji co do zapłaty określonej sumy lub wydania rzeczy. Taki akt jest tytułem egzekucyjnym na podstawie art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego — wierzyciel może wystąpić o klauzulę wykonalności i skierować sprawę do komornika bez procesu sądowego.
Na czym polega mechanizm
Zwykle droga do egzekucji prowadzi przez proces: pozew, wyrok, klauzula wykonalności, komornik. Oświadczenie o poddaniu się egzekucji pozwala pominąć etap procesu. Dłużnik z góry, w akcie notarialnym, godzi się na to, że w razie niewykonania zobowiązania wierzyciel uzyska tytuł wykonawczy bez wytaczania powództwa. Akt musi precyzyjnie określać obowiązek — zapłatę oznaczonej sumy albo wydanie rzeczy — oraz warunki i termin, do którego wierzyciel może wystąpić o nadanie klauzuli.
Gdzie stosuje się poddanie się egzekucji
Instytucja ta jest szeroko wykorzystywana w obrocie jako zabezpieczenie wierzytelności.
- najem okazjonalny i instytucjonalny — najemca poddaje się egzekucji co do opróżnienia lokalu
- umowy pożyczki i zabezpieczenia kredytów — co do zwrotu określonej sumy
- umowy deweloperskie i przedwstępne — co do obowiązków pieniężnych stron
- najem komercyjny i dzierżawa — co do zapłaty czynszu lub wydania przedmiotu umowy
Jak przebiega egzekucja z takiego aktu
Gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązania, wierzyciel składa do sądu wniosek o nadanie aktowi klauzuli wykonalności. Sąd bada jedynie formalne przesłanki — nie rozstrzyga sporu co do istoty — dlatego postępowanie klauzulowe jest szybkie. Z aktem opatrzonym klauzulą wierzyciel kieruje wniosek egzekucyjny do komornika.
Dłużnik nie jest pozbawiony obrony: jeżeli kwestionuje istnienie lub wysokość obowiązku, może wytoczyć powództwo przeciwegzekucyjne o pozbawienie tytułu wykonalności. Ciężar inicjatywy procesowej przesuwa się jednak na niego.
O czym pamiętać przed podpisaniem
Poddanie się egzekucji jest poważnym zobowiązaniem — podpisuj je tylko wtedy, gdy rozumiesz, jaką kwotę i jakie zdarzenia obejmuje. Zwróć uwagę na górną granicę odpowiedzialności, warunki uruchomienia egzekucji i termin końcowy. Notariusz ma obowiązek wyjaśnić skutki aktu, ale nie ocenia, czy zabezpieczenie jest w twojej sytuacji rozsądne — w razie wątpliwości warto skonsultować projekt z prawnikiem.
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.