Depozyt notarialny to przyjęcie przez notariusza pieniędzy na specjalne konto bankowe w związku z dokonywaną czynnością. Kupujący wpłaca cenę przed podpisaniem aktu, a notariusz wypłaca ją sprzedającemu dopiero po spełnieniu warunków opisanych w protokole depozytu — na przykład po podpisaniu umowy sprzedaży. Chroni to obie strony transakcji.
Po co stosuje się depozyt
Przy sprzedaży nieruchomości powstaje naturalne napięcie: sprzedający nie chce podpisać aktu przed otrzymaniem pieniędzy, a kupujący nie chce płacić przed przeniesieniem własności. Depozyt notarialny rozwiązuje ten problem — pieniądze trafiają do notariusza jako niezależnego pośrednika i żadna ze stron nie może nimi swobodnie dysponować, dopóki nie ziszczą się uzgodnione warunki. To rozwiązanie szczególnie przydatne przy zakupach gotówkowych, spłacie hipoteki sprzedającego z ceny albo transakcjach o podwyższonym ryzyku.
Jak przebiega procedura
Z przyjęcia pieniędzy do depozytu notariusz spisuje protokół, w którym wskazuje wpłacającego, kwotę oraz precyzyjne warunki i terminy wydania. Środki trafiają na specjalne konto bankowe kancelarii, oddzielone od majątku notariusza.
- strony uzgadniają z notariuszem warunki wydania depozytu jeszcze przed wpłatą
- kupujący wpłaca cenę lub jej część na konto depozytowe kancelarii
- strony podpisują akt notarialny sprzedaży
- po spełnieniu warunków z protokołu notariusz wypłaca środki sprzedającemu, a w razie niedojścia transakcji do skutku — zwraca je wpłacającemu
Co daje depozyt, a czego nie
Depozyt gwarantuje, że pieniądze istnieją i zostaną wypłacone wyłącznie zgodnie z protokołem — eliminuje ryzyko, że kupujący po podpisaniu aktu nie zapłaci albo że sprzedający otrzyma środki mimo niedojścia transakcji do skutku. Nie zastępuje natomiast badania stanu prawnego nieruchomości ani nie chroni przed wadami samego lokalu. Warunki wydania trzeba sformułować precyzyjnie, bo notariusz będzie się ich trzymał literalnie.
Koszt i alternatywy
Przyjęcie depozytu jest odrębną czynnością notarialną, za którą przysługuje wynagrodzenie ograniczone stawkami maksymalnymi z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Alternatywą bywa rachunek powierniczy w banku albo zwykły przelew w dniu aktu; depozyt notarialny wyróżnia się tym, że warunki wypłaty kontroluje osoba zaufania publicznego związana protokołem, a całość odbywa się w ramach tej samej kancelarii, która obsługuje transakcję.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.