Dług można rozłożyć na raty na każdym etapie — przed sprawą sądową, w jej trakcie, a nawet po wszczęciu egzekucji. Podstawą jest ugoda z wierzycielem: pisemne porozumienie określające harmonogram spłat, ewentualne umorzenie części odsetek oraz zobowiązanie wierzyciela do cofnięcia sprawy od komornika. Negocjuj pisemnie i zachowuj potwierdzenia wpłat.
Dlaczego wierzycielowi też się to opłaca
Ugoda nie jest prośbą o łaskę, lecz transakcją korzystną dla obu stron. Egzekucja komornicza bywa długa, kosztowna i niepewna — wierzyciel często woli regularne raty niż wieloletnie ściąganie długu z niepewnym skutkiem. Dlatego realna, dopasowana do dochodów propozycja spłaty ma duże szanse na akceptację, zwłaszcza gdy dłużnik wychodzi z inicjatywą, zanim narosną koszty.
Ugoda jest umową uregulowaną w Kodeksie cywilnym: strony czynią sobie wzajemne ustępstwa co do istniejącego stosunku prawnego. Wierzyciel może np. umorzyć część odsetek lub kosztów, a dłużnik zobowiązuje się do terminowej spłaty rat.
Jak przygotować propozycję ugody
Dobra propozycja jest konkretna i realistyczna. Lepiej zaproponować niższe raty, które na pewno udźwigniesz, niż wysokie, których nie zapłacisz — zerwanie ugody zwykle oznacza natychmiastową wymagalność całego długu.
- wskaż dokładnie dług, którego dotyczy propozycja (umowa, sygnatura sprawy),
- zaproponuj harmonogram: wysokość rat, terminy płatności, datę pierwszej wpłaty,
- poproś o umorzenie części odsetek lub kosztów w zamian za regularną spłatę,
- zastrzeż, że po zawarciu ugody wierzyciel złoży wniosek o umorzenie lub zawieszenie egzekucji,
- zadbaj o formę pisemną i podpisy obu stron.
Ugoda a trwająca egzekucja
Zawarcie ugody nie kończy automatycznie postępowania komorniczego — egzekucję umarza się na wniosek wierzyciela. Dlatego w treści porozumienia należy wprost zapisać obowiązek złożenia takiego wniosku i termin jego wykonania. Do czasu umorzenia zajęcia pozostają w mocy, warto więc ustalić także zawieszenie egzekucji na czas spłaty rat.
Trzeba pamiętać o kosztach: przy umorzeniu egzekucji część opłaty komorniczej może obciążyć dłużnika, jeżeli do spłaty doszło po wszczęciu postępowania. Warto uwzględnić te koszty w negocjacjach.
Na co uważać
Podpisanie ugody stanowi uznanie długu, które przerywa bieg przedawnienia — jeśli roszczenie jest już przedawnione lub sporne, skonsultuj się z prawnikiem przed podpisaniem. Czytaj uważnie klauzule o natychmiastowej wymagalności przy opóźnieniu, a każdą wpłatę opisuj i dokumentuj. Nie przekazuj pieniędzy poza ustalonym rachunkiem i nie zgadzaj się ustnie na warunki, których nie ma w dokumencie.
Szczególną ostrożność zachowaj wobec firm windykacyjnych skupujących stare długi: przed podpisaniem czegokolwiek zweryfikuj, czy firma rzeczywiście nabyła wierzytelność i czy roszczenie nie jest przedawnione. Prośba o przedstawienie umowy cesji i dokumentów źródłowych jest w pełni uzasadniona, a rzetelny wierzyciel nie powinien odmówić.
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.