Na koszty postępowania egzekucyjnego składają się opłaty komornicze i wydatki, np. na korespondencję czy biegłych. Co do zasady ponosi je dłużnik — komornik ściąga je razem z długiem. Podstawowa opłata stosunkowa wynosi dziesięć procent wyegzekwowanego świadczenia, a przy szybkiej dobrowolnej spłacie ulega obniżeniu. Przy egzekucji niecelowej kosztami obciąża się wierzyciela.
Z czego składają się koszty
Koszty egzekucji reguluje ustawa o kosztach komorniczych. Dzielą się one na opłaty komornicze — wynagrodzenie za prowadzenie egzekucji — oraz wydatki, czyli rzeczywiste koszty czynności: korespondencji, uzyskiwania informacji z rejestrów, ogłoszeń, transportu czy opinii biegłych. Wydatki co do zasady pokrywa najpierw wierzyciel w formie zaliczki, a następnie są one ściągane od dłużnika.
Do tego dochodzą koszty po stronie wierzyciela sprzed egzekucji — np. koszty procesu i klauzuli wykonalności — które również obciążają dłużnika na podstawie orzeczeń sądu. W praktyce oznacza to, że zaległość rosnąca od etapu wezwania do zapłaty, przez proces, aż po egzekucję, może znacząco przewyższyć pierwotny dług — dlatego tak ważne jest reagowanie na wczesnym etapie.
Opłata stosunkowa i jej obniżki
Podstawową opłatą jest opłata stosunkowa w wysokości dziesięciu procent wyegzekwowanego świadczenia, pobierana od dłużnika z każdej ściągniętej kwoty. Ustawa przewiduje jednak niższą opłatę, gdy dłużnik w krótkim terminie od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji wpłaci dług bezpośrednio komornikowi lub na jego rachunek — szybka reakcja realnie zmniejsza więc koszty.
Ustawa określa też dolne i górne granice opłat oraz opłaty stałe za niektóre czynności, np. za wprowadzenie w posiadanie nieruchomości. Szczegółowe kwoty warto sprawdzić w aktualnym tekście ustawy, bo mają one charakter sztywnych stawek.
Kiedy płaci wierzyciel
Zasada obciążania dłużnika ma wyjątki. Opłatę ponosi wierzyciel przede wszystkim wtedy, gdy egzekucja została umorzona z powodu jego bezczynności albo na jego wniosek — chyba że wykaże, iż przyczyną był fakt, że dłużnik spłacił dług dobrowolnie po wszczęciu egzekucji lub strony zawarły porozumienie. Wierzyciel płaci też przy oczywiście niecelowym wszczęciu egzekucji, np. przeciwko osobie, która długu nie miała, albo mimo wcześniejszej spłaty.
Jak kontrolować koszty
Komornik rozlicza koszty postanowieniem, które doręcza stronom i które można zaskarżyć skargą na czynności komornika w terminie tygodnia. W wyjątkowych sytuacjach dłużnik może także wnioskować o obniżenie opłaty egzekucyjnej, powołując się na nakład pracy komornika lub swoją sytuację majątkową. Warto zachowywać wszystkie doręczone postanowienia i potwierdzenia wpłat.
Praktyczny wniosek jest prosty: im szybciej dług zostanie uregulowany, tym mniejsze koszty narosną. Spłata dokonana bezpośrednio wierzycielowi po wszczęciu egzekucji nie zwalnia automatycznie z opłaty komorniczej, dlatego o każdej wpłacie należy niezwłocznie zawiadomić komornika i zadbać o wniosek wierzyciela o umorzenie postępowania.
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.