Na koszt aktu notarialnego przy zakupie mieszkania składają się: taksa notarialna, której maksymalną wysokość — zależną od ceny mieszkania — określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości, podatek VAT od taksy, opłaty za wypisy aktu, opłaty sądowe za wpisy w księdze wieczystej oraz podatki pobierane przez notariusza przy transakcji.
Taksa notarialna — część negocjowalna
Wynagrodzenie notariusza ustala się w umowie ze stronami, ale nie może ono przekroczyć maksymalnych stawek z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Stawka maksymalna przy sprzedaży zależy od wartości przedmiotu czynności, czyli w praktyce od ceny mieszkania — rozporządzenie przewiduje skalę degresywną, w której procent maleje w kolejnych przedziałach wartości, oraz stawki obniżone dla niektórych rodzajów lokali i transakcji. Ponieważ są to stawki maksymalne, wysokość taksy można negocjować i warto porównać kilka kancelarii. Do taksy doliczany jest podatek od towarów i usług.
Opłaty sądowe i wypisy
Notariusz składa za nabywcę wniosek o wpis prawa własności w księdze wieczystej — a przy kredycie hipotecznym zwykle także o wpis hipoteki — i pobiera od stron opłaty sądowe od tych wniosków, które przekazuje sądowi. Osobno płatne są wypisy aktu notarialnego: każda strona wypisu ma stawkę określoną w rozporządzeniu, a wypisów potrzeba zwykle kilka — dla stron, sądu wieczystoksięgowego, banku i urzędów.
Podatki przy zakupie
Przy zakupie mieszkania z rynku wtórnego nabywca płaci podatek od czynności cywilnoprawnych, który notariusz jako płatnik oblicza i pobiera przy akcie. Przy zakupie nowego mieszkania od dewelopera cena zawiera VAT i podatek od czynności cywilnoprawnych co do zasady nie występuje. To rozróżnienie potrafi istotnie zmienić łączny koszt transakcji, dlatego warto je uwzględnić już przy porównywaniu ofert z obu rynków.
Jak poznać pełny koszt z wyprzedzeniem
Łączny rachunek zależy od ceny mieszkania, rynku (pierwotny czy wtórny), liczby wypisów i tego, czy zakup finansuje kredyt. Przed podpisaniem umowy warto poprosić kancelarię o szczegółowe zestawienie wszystkich pozycji dla konkretnej transakcji — notariusz ma obowiązek wyjaśnić, co i na jakiej podstawie pobiera. Dzięki temu unikniesz niespodzianek w dniu aktu i łatwo porównasz oferty, pamiętając, że różnić się może tylko taksa, bo podatki i opłaty sądowe są ustawowe.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.