Czym jest zakaz konkurencji w umowie o pracę i kiedy przysługuje za niego odszkodowanie?

Praca · Baza wiedzy Prawnet — odpowiedź na podstawie aktów prawnych

Krótka odpowiedź

Zakaz konkurencji to odrębna umowa, w której pracownik zobowiązuje się nie prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy. W trakcie zatrudnienia nie wymaga dodatkowego wynagrodzenia. Po ustaniu stosunku pracy jest odpłatny — odszkodowanie nie może być niższe niż 25% wynagrodzenia otrzymanego przed ustaniem zatrudnienia, wypłacane przez cały okres obowiązywania zakazu.

Zakaz konkurencji w trakcie zatrudnienia

Pracodawca i pracownik mający dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, mogą zawrzeć odrębną umowę o zakazie konkurencji obowiązującą w czasie trwania stosunku pracy. Pracownik zobowiązuje się w niej nie prowadzić działalności konkurencyjnej ani nie świadczyć pracy dla podmiotu konkurencyjnego.

Taka umowa nie wymaga odrębnego wynagrodzenia — mieści się ono w zwykłym wynagrodzeniu za pracę wypłacanym w czasie zatrudnienia.

Zakaz konkurencji po ustaniu zatrudnienia

Umowa o zakazie konkurencji może też obowiązywać po zakończeniu współpracy — musi wtedy określać okres jej trwania oraz wysokość należnego pracownikowi odszkodowania. Odszkodowanie nie może być niższe niż 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu, i co do zasady jest wypłacane w miesięcznych ratach.

Co jeśli pracodawca nie płaci odszkodowania

Jeśli pracodawca nie wypłaca odszkodowania po ustaniu zatrudnienia, były pracownik może dochodzić zaległej kwoty przed sądem pracy. W orzecznictwie przyjmuje się, że długotrwałe niewywiązywanie się z obowiązku zapłaty może zwalniać pracownika z dalszego przestrzegania zakazu.

Naruszenie zakazu konkurencji

Naruszenie zakazu konkurencji przez pracownika w trakcie zatrudnienia może stanowić ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i uzasadniać rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia. Naruszenie zakazu po ustaniu stosunku pracy rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadach ogólnych, a umowa może dodatkowo przewidywać karę umowną za takie naruszenie.

Podstawa prawna

Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.