Dobra osobiste — cześć, dobre imię, prywatność, wizerunek — są chronione niezależnie od tego, czy naruszenie wyrządziło szkodę majątkową. Osoba, której dobra naruszono np. przez pomawiający wpis w sieci, może żądać zaprzestania naruszeń, usunięcia skutków (np. sprostowania lub przeprosin) oraz zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Można też żądać zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny zamiast zadośćuczynienia.
Jakie dobra są chronione
Kodeks cywilny chroni m.in. cześć (dobre imię i godność), zdrowie, wolność, prywatność, wizerunek i tajemnicę korespondencji. Naruszeniem jest w szczególności pomówienie o postępowanie, które może poniżyć w opinii publicznej albo narazić na utratę zaufania, np. fałszywy zarzut przestępstwa w komentarzu lub poście.
Ochrona przysługuje niezależnie od tego, czy sprawca ponosi winę — do żądania zaniechania naruszeń i usunięcia jego skutków wystarczy samo bezprawne działanie.
Czego można żądać
Poszkodowany może żądać zaniechania dalszego naruszania (np. usunięcia wpisu), dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia (sprostowanie, przeprosiny), a jeżeli działanie sprawcy było zawinione — także zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny.
Jeżeli naruszenie wyrządziło dodatkowo szkodę majątkową (np. utratę klientów przy zniesławieniu firmy), można dochodzić jej naprawienia na zasadach ogólnych, niezależnie od zadośćuczynienia.
Jak dochodzić roszczenia i ile można uzyskać
Pierwszym krokiem bywa wezwanie autora wpisu lub administratora portalu do usunięcia treści i przeprosin — wiele sporów kończy się na tym etapie. W razie odmowy trzeba wystąpić z pozwem do sądu cywilnego; przy anonimowych sprawcach pomocne bywa wcześniejsze zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa zniesławienia.
Wysokość zadośćuczynienia zależy od zasięgu publikacji, dotkliwości naruszenia i jego skutków — sądy orzekają bardzo różne kwoty. Zamiast zgadywać, sprawdź aktualne mediany w naszym Barometrze zadośćuczynień.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.