Roszczenie o naprawienie szkody z czynu niedozwolonego przedawnia się co do zasady po trzech latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Gdy szkoda wynikła z przestępstwa, termin wynosi dwadzieścia lat od jego popełnienia. Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się zasadniczo po trzech latach.
Zasada: trzy lata
Podstawowy termin przedawnienia roszczeń z czynów niedozwolonych określa Kodeks cywilny: trzy lata od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się (albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć) o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Oba warunki muszą być spełnione łącznie — sama wiedza o szkodzie nie uruchamia biegu terminu, jeśli sprawca pozostaje nieznany.
Jednocześnie termin ten nie może skończyć się później niż dziesięć lat od dnia zdarzenia wywołującego szkodę. Ważny wyjątek dotyczy szkód na osobie: tu przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż trzy lata od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie — nawet gdy od zdarzenia minęło więcej niż dziesięć lat.
Szkoda z przestępstwa: dwadzieścia lat
Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku — np. ze spowodowania wypadku drogowego będącego przestępstwem — roszczenie przedawnia się z upływem dwudziestu lat od dnia popełnienia przestępstwa, bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i sprawcy.
Dla małoletnich przewidziano dodatkową ochronę: przedawnienie roszczeń o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem dwóch lat od uzyskania przez nich pełnoletności.
Roszczenia ubezpieczeniowe i przerwanie biegu
Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się co do zasady z upływem trzech lat. W ubezpieczeniu OC roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla roszczenia przeciwko sprawcy — a więc także w reżimie trzy- lub dwudziestoletnim.
Bieg przedawnienia można przerwać, m.in. wytaczając powództwo albo uznając roszczenie. W relacji z ubezpieczycielem samo zgłoszenie szkody przerywa bieg przedawnienia, który zaczyna biec na nowo od dnia otrzymania pisemnego oświadczenia ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia. Ze względu na te niuanse w sprawach o dużej wartości warto zawczasu zweryfikować terminy z prawnikiem.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.