Wizerunek — rozpoznawalny wygląd danej osoby — jest dobrem osobistym chronionym niezależnie od praw autorskich do samego zdjęcia czy nagrania. Rozpowszechnianie wizerunku wymaga co do zasady zgody osoby przedstawionej, z wyjątkami dla osób powszechnie znanych (w związku z pełnieniem funkcji publicznych) oraz osób stanowiących jedynie szczegół całości, np. tłumu czy krajobrazu.
Czyje jest prawo do wizerunku
Prawo do wizerunku przysługuje osobie przedstawionej na zdjęciu, nagraniu czy portrecie, niezależnie od tego, kto jest autorem zdjęcia i komu przysługują prawa autorskie do niego — to dwa odrębne prawa, które mogą należeć do różnych osób.
Rozpowszechnianie wizerunku oznacza jego udostępnienie osobom trzecim — publikację w internecie, w mediach, w materiałach reklamowych czy na wystawie — a nie samo wykonanie zdjęcia.
Kiedy zgoda nie jest wymagana
Zgody nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, zawodowych lub społecznych (np. zdjęcie polityka na konferencji prasowej).
Zgody nie wymaga też wizerunek osoby stanowiącej jedynie szczegół całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz czy impreza publiczna — chodzi o sytuacje, gdy konkretna osoba nie jest głównym obiektem przedstawienia, a jej usunięcie nie zmieniłoby istoty ujęcia.
Zgoda domniemana obowiązuje wobec osoby, która otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie, chyba że wyraźnie zastrzegła inaczej.
Co grozi za naruszenie
Osoba, której wizerunek rozpowszechniono bez zgody i bez ustawowego wyjątku, może żądać zaprzestania rozpowszechniania, usunięcia materiału, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz naprawienia wyrządzonej szkody majątkowej, jeśli powstała (np. utracone korzyści z komercyjnego wykorzystania wizerunku).
Zgoda na wykorzystanie wizerunku powinna określać zakres i cel wykorzystania (np. tylko strona internetowa firmy, tylko przez określony czas) — brak takich ograniczeń bywa źródłem sporów, gdy materiał trafia do zupełnie innego kontekstu niż uzgodniony.
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.