Wszczęcie mediacji chroni przed przedawnieniem, choć obecnie w formie zawieszenia, a nie przerwania biegu terminu. Zgodnie z Kodeksem cywilnym przez czas trwania mediacji bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Po zakończeniu mediacji termin biegnie dalej — nie od nowa — więc ochrona działa tylko na czas mediacji.
Zawieszenie zamiast przerwania
Według wcześniejszych przepisów wszczęcie mediacji przerywało bieg przedawnienia, co oznaczało, że po jej zakończeniu termin biegł od początku. Po nowelizacji Kodeksu cywilnego skutek jest łagodniejszy: co do roszczeń objętych umową o mediację bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu przez czas trwania mediacji.
W praktyce oznacza to, że okresu mediacji nie wlicza się do terminu przedawnienia — licznik zatrzymuje się na czas rozmów, a po ich zakończeniu rusza dalej z tego samego miejsca. Wierzyciel nie zyskuje więc nowego, pełnego terminu, a jedynie „doliczony" czas trwania mediacji.
Od kiedy i w jakim zakresie działa ochrona
Zawieszenie obejmuje roszczenia objęte mediacją i trwa od jej wszczęcia do zakończenia. Dlatego tak ważne jest utrwalenie dat: dnia doręczenia mediatorowi wniosku o przeprowadzenie mediacji oraz dnia zakończenia postępowania, potwierdzonego protokołem mediatora. Przy mediacji ze skierowania sądu kwestia przedawnienia zwykle nie budzi obaw, bo już samo wniesienie pozwu przerwało bieg terminu.
Ochrona nie obejmuje natomiast roszczeń, których mediacja nie dotyczyła — jeżeli strony rozmawiają tylko o części sporu, pozostałe roszczenia przedawniają się na zwykłych zasadach.
Praktyczne wnioski
Jeżeli do końca terminu przedawnienia pozostało niewiele czasu, sama mediacja daje ochronę tylko na czas jej trwania — po niepowodzeniu rozmów termin szybko dobiegnie końca. W takiej sytuacji warto zawczasu przygotować się na złożenie pozwu, którego wniesienie przerywa bieg przedawnienia, albo tak poprowadzić mediację, by zakończyła się ugodą przed upływem terminu.
Dokumentuj przebieg: umowę o mediację, potwierdzenie doręczenia wniosku mediatorowi i protokół zakończenia. To one wyznaczają okres zawieszenia i mogą przesądzić o wyniku późniejszego sporu o przedawnienie. Przy roszczeniach na granicy terminu najbezpieczniej skonsultować strategię z prawnikiem.
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.