Ustawaz dnia 27 lipca 2002 r.Prawo dewizowe
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Odstępowanie od ograniczeń i obowiązków określonych w ustawie
- Rozdział 3 - Ograniczenia w dokonywaniu obrotu dewizowego z zagranicą oraz obrotu wartościami dewizowymi w kraju
- Rozdział 4 - Działalność kantorowa
- Rozdział 5 - Obowiązki związane z wywozem za granicę i przywozem do kraju wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych
- Rozdział 6 - Obowiązki związane z wysyłaniem za granicę wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych
- Rozdział 7 - Obowiązki związane z przekazami pieniężnymi za granicę oraz rozliczeniami w kraju z nierezydentami
- Rozdział 8 - Obowiązki dotyczące zgłaszania danych o obrocie dewizowym z zagranicą
- Rozdział 9 - Kontrola wykonywana przez Narodowy Bank Polski
- Rozdział 10 - Zmiany w przepisach obowiązujących
- Rozdział 11 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.164 orzeczenia
Ustawa określa obrót dewizowy z zagranicą oraz obrót wartościami dewizowymi w kraju,
a także działalność gospodarczą w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych oraz
pośrednictwa w ich kupnie i sprzedaży.
Art. 2.369 orzeczeń
1.
W rozumieniu ustawy:
1)
rezydentami są:
a)
osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania w kraju oraz osoby prawne mające siedzibę
w kraju, a także inne podmioty mające siedzibę w kraju, posiadające zdolność zaciągania
zobowiązań i nabywania praw we własnym imieniu; rezydentami są również znajdujące
się w kraju oddziały, przedstawicielstwa i przedsiębiorstwa utworzone przez nierezydentów,
b)
polskie przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i inne polskie przedstawicielstwa
oraz misje specjalne, korzystające z immunitetów i przywilejów dyplomatycznych lub
konsularnych,
2)
nierezydentami są:
a)
osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania za granicą oraz osoby prawne mające siedzibę
za granicą, a także inne podmioty mające siedzibę za granicą, posiadające zdolność
zaciągania zobowiązań i nabywania praw we własnym imieniu; nierezydentami są również
znajdujące się za granicą oddziały, przedstawicielstwa i przedsiębiorstwa utworzone
przez rezydentów,
b)
obce przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i inne obce przedstawicielstwa
oraz misje specjalne i organizacje międzynarodowe, korzystające z immunitetów i przywilejów
dyplomatycznych lub konsularnych,
3)
nierezydentami z krajów trzecich są osoby fizyczne, osoby prawne oraz inne podmioty,
posiadające zdolność zaciągania zobowiązań i nabywania praw we własnym imieniu, mające
miejsce zamieszkania lub siedzibę w krajach trzecich; nierezydentami z krajów trzecich
są również znajdujące się w tych krajach oddziały, przedstawicielstwa i przedsiębiorstwa
utworzone przez rezydentów lub nierezydentów z innych krajów,
4)
krajem jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
5)
krajami trzecimi są inne państwa niż Rzeczpospolita Polska, niebędące państwami członkowskimi
Unii Europejskiej,
6)
krajowymi środkami płatniczymi są waluta polska oraz papiery wartościowe i inne dokumenty,
pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walucie polskiej,
7)
walutą polską są znaki pieniężne (banknoty i monety) będące w kraju prawnym środkiem
płatniczym, a także wycofane z obiegu, lecz podlegające wymianie,
8)
wartościami dewizowymi są zagraniczne środki płatnicze oraz złoto dewizowe i platyna
dewizowa,
9)
zagranicznymi środkami płatniczymi są waluty obce i dewizy,
10)
walutami obcymi są znaki pieniężne (banknoty i monety) będące poza krajem prawnym
środkiem płatniczym, a także wycofane z obiegu, lecz podlegające wymianie; na równi
z walutami obcymi traktuje się wymienialne rozrachunkowe jednostki pieniężne stosowane
w rozliczeniach międzynarodowych, w szczególności jednostkę rozrachunkową Międzynarodowego
Funduszu Walutowego (SDR),
11)
walutami wymienialnymi są waluty obce państw spełniających wymagania art. VIII statutu
Międzynarodowego Funduszu Walutowego,
12)
dewizami są papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego,
wystawione w walutach obcych,
13)
złotem dewizowym i platyną dewizową jest złoto i platyna w stanie nieprzerobionym
oraz w postaci sztab, monet bitych po 1850 r., a także półfabrykatów, z wyjątkiem
stosowanych w technice dentystycznej; złotem dewizowym i platyną dewizową są również
przedmioty ze złota i platyny zazwyczaj niewytwarzane z tych kruszców,
14)
papierami wartościowymi są papiery wartościowe udziałowe, w szczególności akcje i
prawa poboru nowych akcji oraz papiery wartościowe dłużne, w szczególności obligacje,
wyemitowane lub wystawione na podstawie przepisów państwa, w którym emitent lub wystawca
ma swoją siedzibę albo w którym dokonano ich emisji lub wystawienia,
15)
jednostkami uczestnictwa w funduszu zbiorowego inwestowania są nabywane przez uczestników
funduszu tytuły do udziału w jego aktywach, które zgodnie z odrębnymi przepisami lub
na żądanie uczestnika funduszu są odkupywane lub umarzane przez fundusz z jego aktywów,
na wcześniej określonych warunkach,
16)
obrotem dewizowym jest obrót dewizowy z zagranicą oraz obrót wartościami dewizowymi
w kraju,
17)
obrotem dewizowym z zagranicą jest:
a)
zawarcie umowy lub dokonanie innej czynności prawnej, powodującej lub mogącej powodować
dokonywanie między rezydentem i nierezydentem rozliczeń pieniężnych lub przeniesienie
między rezydentem i nierezydentem własności wartości dewizowych lub krajowych środków
płatniczych, a także wykonywanie takich umów lub czynności,
b)
zawarcie umowy lub dokonanie innej czynności prawnej, powodującej lub mogącej powodować
przeniesienie między rezydentami rzeczy lub prawa, których nabycie nastąpiło w obrocie
dewizowym z zagranicą, a także wykonywanie takich umów,
c)
dokonywanie wywozu, przekazywanie oraz wysyłanie za granicę wartości dewizowych lub
krajowych środków płatniczych, a także dokonywanie ich przywozu, przekazywanie oraz
nadsyłanie z zagranicy do kraju,
18)
obrotem wartościami dewizowymi w kraju jest zawarcie umowy lub dokonanie innej czynności
prawnej powodującej lub mogącej powodować dokonywanie w kraju między rezydentami lub
między nierezydentami rozliczeń w walutach obcych albo przeniesienie w kraju między
rezydentami lub między nierezydentami własności wartości dewizowych, a także wykonywanie
takich umów lub czynności,
19)
działalnością kantorową jest działalność gospodarcza prowadzona na podstawie zezwolenia,
polegająca na kupnie i sprzedaży wartości dewizowych oraz pośrednictwie w ich kupnie
i sprzedaży,
20)
uprawnionym bankiem jest:
a)
bank mający siedzibę w kraju, który zgodnie z określonym w statucie przedmiotem działalności
jest uprawniony do wykonywania czynności bankowej, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe ,
b)
utworzony w kraju oddział banku zagranicznego, który zgodnie z określonym w zezwoleniu
na jego utworzenie przedmiotem działalności jest uprawniony do wykonywania czynności
bankowej, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 10 ustawy wymienionej w lit. a),
c)
utworzony w kraju oddział instytucji kredytowej, która jest uprawniona do wykonywania
w państwie macierzystym czynności objętych czynnością bankową, o której mowa w art.
5 ust. 2 pkt 10 ustawy wymienionej w lit. a).
2.
Kraje trzecie należące do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Organizacji Współpracy
Gospodarczej i Rozwoju traktuje się na równi z państwami członkowskimi Unii Europejskiej.
3.
Ilekroć w ustawie jest mowa o równowartości danej kwoty wyrażonej w euro, należy przez
to rozumieć jej równowartość wyrażoną w walucie polskiej, ustaloną przy zastosowaniu
średniego kursu euro, lub jej równowartość wyrażoną w innej walucie, ustaloną przy
zastosowaniu średniego kursu euro oraz średniego kursu tej waluty ogłoszonego przez
Narodowy Bank Polski w dniu poprzedzającym dokonanie czynności.
Art. 3.635 orzeczeń
1.
Dokonywanie obrotu dewizowego jest dozwolone, z zastrzeżeniem ograniczeń:
1)
określonych w art. 9, w zakresie których nie udzielono zezwoleń dewizowych, o których
mowa w art. 5,
2)
wprowadzonych na podstawie art. 10.
2.
Ograniczeń określonych w art. 9 oraz wprowadzonych na podstawie art. 10 nie stosuje
się do obrotu dewizowego, o ile jedną z jego stron jest:
1)
Skarb Państwa, w zakresie, w jakim jest reprezentowany przez ministra właściwego do
spraw budżetu, finansów publicznych i instytucji finansowych lub ministra właściwego
do spraw Skarbu Państwa,
2)
Narodowy Bank Polski,
3)
organ władzy publicznej podejmujący czynności w postępowaniu karnym, cywilnym lub
administracyjnym, w tym zabezpieczającym lub egzekucyjnym.
3.
Ograniczeń określonych w art. 9 nie stosuje się do obrotu dewizowego, o ile jedną
z jego stron jest bank lub inna instytucja finansowa, prowadząca działalność pod nadzorem
władz nadzorczych, uprawnionych, na podstawie odrębnych przepisów, do sprawowania
nadzoru nad określonymi instytucjami finansowymi.
4.
Swoboda obrotu dewizowego z zagranicą wynikająca z ustawy nie narusza ograniczeń w
jego dokonywaniu wynikających z innych ustaw.
5.
Dokonywanie obrotu dewizowego z zagranicą odbywa się z uwzględnieniem obowiązków i
zasad postępowania określonych w ustawie, o ile z przepisów wydanych na jej podstawie,
zezwolenia dewizowego lub przepisów regulujących działalność organów lub podmiotów
wymienionych w ust. 2 i 3 nie wynikają odrębne obowiązki lub zasady postępowania.
Art. 4.10 orzeczeń
Prezes Narodowego Banku Polskiego ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski”, w drodze obwieszczenia, wykaz walut wymienialnych.
Rozdział 2
Odstępowanie od ograniczeń i obowiązków określonych w ustawie
Art. 5.49 orzeczeń
Odstępowanie od ograniczeń określonych w art. 9 oraz obowiązków określonych w art.
18 ust. 1, art. 19, art. 20 ust. 1, art. 22, art. 23, art. 25 ust. 1 i art. 30 ust.
1 wymaga ogólnego albo indywidualnego zezwolenia dewizowego.
Art. 6.12 orzeczeń
1.
Zezwoleń dewizowych udziela się, jeżeli nie zagraża to bezpieczeństwu państwa, porządkowi
publicznemu lub równowadze bilansu płatniczego albo innym podstawowym interesom państwa.
2.
W zezwoleniu dewizowym może być ustalony obowiązek spełnienia określonych warunków.
3.
Z zezwolenia dewizowego udzielonego na zawarcie umowy mogą korzystać wszystkie jej
strony, o ile w zezwoleniu nie zastrzeżono inaczej.
4.
Udzielone spółce zezwolenie dewizowe nie przechodzi na spółkę przejmującą lub spółkę
nowo zawiązaną, gdy spółka, która otrzymała zezwolenie, została przejęta przez inną
spółkę lub wraz z inną spółką albo spółkami zawiąże nową spółkę.
Art. 7.144 orzeczenia
Minister właściwy do spraw finansów publicznych udziela, w drodze rozporządzenia,
ogólnych zezwoleń dewizowych. Zezwolenia takie mogą dotyczyć wszystkich lub rodzajowo
określonej kategorii podmiotów oraz wszystkich lub rodzajowo określonych czynności.
Art. 8.8 orzeczeń
1.
Indywidualne zezwolenie dewizowe jest wymagane na odstąpienie od ograniczenia lub
obowiązku, o których mowa w art. 5, w zakresie których nie udzielono ogólnego zezwolenia
dewizowego albo udzielono takiego zezwolenia, ale na innych warunkach niż te, na których
ma nastąpić odstąpienie.
2.
Sprawy związane z udzielaniem indywidualnych zezwoleń dewizowych są rozstrzygane przez
Prezesa Narodowego Banku Polskiego w drodze decyzji administracyjnej, z uwzględnieniem
ust. 4 i 5.
3.
Decyzje Prezesa Narodowego Banku Polskiego wydane w sprawach, o których mowa w ust.
2, są ostateczne.
4.
Prezes Narodowego Banku Polskiego może uchylić udzielone zezwolenie, jeżeli korzystanie
z niego odbywa się wbrew określonym w tym zezwoleniu warunkom.
5.
Prezes Narodowego Banku Polskiego może upoważnić do załatwiania spraw, o których mowa
w ust. 2, wyłącznie dyrektorów departamentów Centrali Narodowego Banku Polskiego oraz
dyrektorów oddziałów Narodowego Banku Polskiego lub jednostek równorzędnych.
Rozdział 3
Ograniczenia w dokonywaniu obrotu dewizowego z zagranicą oraz obrotu wartościami dewizowymi w kraju
Art. 9.154 orzeczenia
Ograniczeniom podlega:
1)
ustalanie oraz przyjmowanie przez rezydentów należności od nierezydentów w innych
walutach niż waluty wymienialne lub waluta polska, z wyjątkiem należności przysługujących
nieodpłatnie, a także wynikających z tytułów niezwiązanych z prowadzeniem działalności
gospodarczej,
2)
wywóz oraz wysyłanie za granicę złota dewizowego lub platyny dewizowej, z wyłączeniem
wywozu i wysyłania przez nierezydentów złota dewizowego lub platyny dewizowej przywiezionych
przez nich uprzednio do kraju i zgłoszonych zgodnie z art. 18 ust. 1,
3)
wywóz oraz wysyłanie za granicę krajowych lub zagranicznych środków płatniczych o
wartości przekraczającej łącznie równowartość 10 000 euro, z wyłączeniem wywozu i
wysyłania przez nierezydentów krajowych lub zagranicznych środków płatniczych przywiezionych
przez nich uprzednio do kraju i zgłoszonych zgodnie z art. 18 ust. 1,
4)
wywóz, wysyłanie oraz przekazywanie przez rezydentów do krajów trzecich krajowych
lub zagranicznych środków płatniczych, z przeznaczeniem na podjęcie lub rozszerzenie
w tych krajach działalności gospodarczej, z wyłączeniem działalności polegającej na
bezpośrednim świadczeniu usług, w wykonaniu zawartej umowy oraz działalności polegającej
na promocji i reklamie działalności gospodarczej prowadzonej przez rezydenta w kraju,
5)
zbywanie w kraju przez nierezydentów z krajów trzecich, a także przez organizacje
międzynarodowe, do których nie należy Rzeczpospolita Polska, zarówno bezpośrednio,
jak i za pośrednictwem innych podmiotów:
a)
papierów wartościowych oraz jednostek uczestnictwa w funduszach zbiorowego inwestowania,
z wyjątkiem nabytych w kraju na podstawie zezwolenia dewizowego,
b)
wierzytelności i innych praw, których wykonywanie wiąże się z dokonywaniem rozliczeń
pieniężnych, z wyjątkiem nabytych w kraju, na podstawie zezwolenia dewizowego lub
powstałych w obrocie z rezydentami, w zakresie niewymagającym takiego zezwolenia,
6)
nabywanie w kraju przez nierezydentów z krajów trzecich, zarówno bezpośrednio, jak
i za pośrednictwem innych podmiotów, papierów wartościowych, jednostek uczestnictwa
w funduszach zbiorowego inwestowania oraz wierzytelności i innych praw, których wykonywanie
wiąże się z dokonywaniem rozliczeń pieniężnych,
7)
nabywanie przez rezydentów, zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem innych podmiotów:
a)
nieruchomości położonych w krajach trzecich oraz praw na takich nieruchomościach,
b)
udziałów i akcji w spółkach mających siedzibę w krajach trzecich, a także obejmowanie
udziałów i akcji w takich spółkach,
c)
jednostek uczestnictwa w funduszach zbiorowego inwestowania mających siedzibę w krajach
trzecich,
d)
papierów wartościowych dłużnych wyemitowanych bądź wystawionych przez nierezydentów
z krajów trzecich,
e)
wartości dewizowych zbywanych przez nierezydentów z krajów trzecich,
f)
wierzytelności i innych praw, których wykonywanie wiąże się z dokonywaniem rozliczeń
pieniężnych, zbywanych przez nierezydentów z krajów trzecich,
8)
zbywanie przez rezydentów, zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem innych podmiotów,
w krajach trzecich:
a)
papierów wartościowych oraz jednostek uczestnictwa w funduszach zbiorowego inwestowania,
z wyjątkiem nabytych w tych krajach na podstawie zezwolenia dewizowego,
b)
wierzytelności i innych praw, których wykonywanie wiąże się z dokonywaniem rozliczeń
pieniężnych, z wyjątkiem nabytych w tych krajach na podstawie zezwolenia dewizowego
lub powstałych w obrocie z nierezydentami z krajów trzecich, w zakresie niewymagającym
takiego zezwolenia,
9)
otwieranie przez rezydentów, zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem innych podmiotów,
rachunków w bankach i oddziałach banków, mających siedzibę w krajach trzecich, z wyjątkiem
ich otwierania w czasie pobytu w tych krajach, a także w związku z działalnością określoną
w pkt 4, z zastrzeżeniem nieutrzymywania takich rachunków dłużej niż 2 miesiące od
zakończenia pobytu lub działalności,
10)
zaciąganie przez rezydentów od nierezydentów z krajów trzecich kredytów lub pożyczek
o terminie spłaty ponad połowy kwoty kredytu lub kwoty pożyczki przed upływem roku
od dnia zawarcia umowy oraz udzielanie przez rezydentów nierezydentom z krajów trzecich
takich kredytów lub pożyczek,
11)
udzielanie oraz ustanawianie przez rezydentów zabezpieczeń, w szczególności osobistych
lub rzeczowych, na rzecz nierezydentów z krajów trzecich, w zakresie wierzytelności
przysługujących im od innych nierezydentów,
12)
dokonywanie przez rezydentów na rzecz nierezydentów z krajów trzecich darowizn mających
za przedmiot wartości dewizowe lub krajowe środki płatnicze,
13)
przejmowanie przez rezydentów od nierezydentów z krajów trzecich ich długów wobec
nierezydentów, a także przystępowanie przez rezydentów do takich długów,
14)
dokonywanie przez rezydentów i nierezydentów z krajów trzecich rozliczeń pieniężnych
w wykonaniu czynności określonych w pkt 5-13, z wyłączeniem czynności, których dokonywanie
nie wymaga zezwolenia dewizowego,
15)
dokonywanie w kraju, między rezydentami, rozliczeń w walutach obcych, z wyjątkiem
rozliczeń między osobami fizycznymi, o ile nie mają one związku z prowadzeniem działalności
gospodarczej.
Art. 10.20 orzeczeń
1.
W zakresie obrotu dewizowego z zagranicą mogą być wprowadzane szczególne ograniczenia,
o ile są one niezbędne w celu:
1)
wykonania decyzji organów organizacji międzynarodowych, których członkiem jest Rzeczpospolita
Polska,
2)
zapewnienia porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego,
3)
zapewnienia równowagi bilansu płatniczego, w razie ogólnej jego nierównowagi lub nagłego
załamania albo powstałego w tym zakresie zagrożenia,
4)
zapewnienia stabilności waluty polskiej, w razie nagłych wahań jej kursu albo powstałego
w tym zakresie zagrożenia.
2.
Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, wprowadzać ograniczenia w celach, o
których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.
3.
Rada Ministrów, po zasięgnięciu opinii Rady Polityki Pieniężnej, może, w drodze rozporządzenia,
wprowadzać ograniczenia w celach, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4. Ograniczenia
takie mogą obowiązywać do czasu przezwyciężenia powstałych trudności z bilansem płatniczym
lub stabilnością waluty polskiej lub ustania powstałego w tym zakresie zagrożenia,
nie dłużej jednak niż przez 6 miesięcy od dnia ich wejścia w życie, z zastrzeżeniem
art. 62.
Rozdział 4
Działalność kantorowa
Art. 11.36 orzeczeń
1.
Prowadzenie działalności kantorowej wymaga uzyskania zezwolenia.
2.
Sprawy związane z udzielaniem zezwoleń na prowadzenie działalności kantorowej są rozstrzygane
przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w drodze decyzji administracyjnej, z uwzględnieniem
ust. 4 i 5.
3.
Decyzje Prezesa Narodowego Banku Polskiego wydane w sprawach, o których mowa w ust.
2, są ostateczne.
4.
Prezes Narodowego Banku Polskiego może uchylić udzielone zezwolenie, jeżeli:
1)
osoby, o których mowa w art. 12 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1, przestały spełniać określone
w zezwoleniu lub tych przepisach warunki,
2)
działalność kantorowa jest prowadzona wbrew warunkom określonym w zezwoleniu albo
wbrew ustawie lub przepisom wydanym na jej podstawie.
5.
Prezes Narodowego Banku Polskiego może upoważnić do załatwiania spraw, o których mowa
w ust. 2, wyłącznie dyrektorów departamentów Centrali Narodowego Banku Polskiego oraz
dyrektorów oddziałów Narodowego Banku Polskiego lub jednostek równorzędnych.
6.
Udzielone spółce zezwolenie na prowadzenie działalności kantorowej nie przechodzi
na spółkę przejmującą lub spółkę nowo zawiązaną, gdy spółka, która otrzymała zezwolenie,
została przejęta przez inną spółkę lub wraz z inną spółką albo spółkami zawiąże nową
spółkę.
7.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do banków, oddziałów banków zagranicznych oraz do
instytucji kredytowych i oddziałów instytucji kredytowych.
Art. 12.
1.
Zezwolenie na prowadzenie działalności kantorowej może być udzielone osobie fizycznej,
która nie została prawomocnie skazana za przestępstwo skarbowe albo za przestępstwo
popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, a także osobie prawnej
oraz spółce niemającej osobowości prawnej, której żaden odpowiednio członek władz
lub wspólnik nie został skazany za takie przestępstwo.
2.
Udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności kantorowej następuje na wniosek
złożony wraz z:
1)
zaświadczeniem o niekaralności za przestępstwa, o których mowa w ust. 1,
2)
świadectwem ukończenia kursu albo świadectwem pracy i oświadczeniem, o których mowa
w art. 13 ust. 2, jeżeli czynności określone w zezwoleniu mają być wykonywane bezpośrednio
przez wnioskodawcę.
Art. 13.2 orzeczenia
1.
Czynności określone w zezwoleniu mogą być wykonywane tylko przez osoby, które nie
zostały skazane prawomocnie za przestępstwa określone w art. 12 ust. 1 i które posiadają
fachowe przygotowanie do wykonywania tych czynności.
2.
Za fachowe przygotowanie uznaje się:
1)
ukończenie kursu obejmującego prawne i praktyczne zagadnienia związane z prowadzeniem
działalności kantorowej, udokumentowane świadectwem, lub
2)
pracę w banku, w okresie co najmniej rocznym, na stanowisku bezpośrednio związanym
z obsługą transakcji walutowych, udokumentowaną świadectwem pracy, oraz znajomość
przepisów ustawy regulujących działalność kantorową, potwierdzoną złożonym oświadczeniem.
Art. 14.2 orzeczenia
1.
Osoba, która uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności kantorowej, jest obowiązana
zapewnić co najmniej:
1)
prowadzenie w sposób trwały i ciągły ewidencji wszystkich operacji powodujących zmianę
stanu wartości dewizowych i waluty polskiej,
2)
prowadzenie, w godzinach działalności kantoru, ciągłego kupna i sprzedaży wartości
dewizowych, będących przedmiotem obrotu,
3)
wydawanie dowodów kupna i sprzedaży, imiennych lub na okaziciela, przy każdej transakcji
kupna lub sprzedaży wartości dewizowych, będących przedmiotem obrotu.
2.
Osoba, o której mowa w ust. 1, jest obowiązana uzyskiwać, z upływem każdego roku działalności,
zaświadczenie o niekaralności za przestępstwa, o których mowa w art. 12 ust. 1.
3.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do osób, o których mowa w art. 13 ust. 1.
Art. 15.
Wartość kupna lub sprzedaży zagranicznych środków płatniczych nie może przekroczyć
w ramach jednej umowy równowartości 20 000 euro.
Art. 16.1 orzeczenie
Przepisów art. 14 ust. 1 i art. 15 nie stosuje się do umów sprzedaży zagranicznych
środków płatniczych nabytych w ramach działalności kantorowej, zawieranych z bankami
oraz innymi podmiotami prowadzącymi taką działalność.
Art. 17.2 orzeczenia
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego
Banku Polskiego, określi, w drodze rozporządzenia:
1)
wzór wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności kantorowej,
2)
warunki techniczne i organizacyjne prowadzenia działalności kantorowej, a także szczegółowy
sposób prowadzenia ewidencji i wydawania dowodów kupna i sprzedaży wartości dewizowych
- mając na uwadze zapewnienie bezpieczeństwa obrotu gospodarczego w zakresie prowadzenia
działalności kantorowej.
Rozdział 5
Obowiązki związane z wywozem za granicę i przywozem do kraju wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych
Art. 18.6 orzeczeń
1.
Rezydenci i nierezydenci przekraczający granicę państwa są obowiązani zgłaszać, w
formie pisemnej, organom celnym lub organom Straży Granicznej wykonującym kontrolę
celną, przywóz do kraju złota dewizowego lub platyny dewizowej, a także krajowych
lub zagranicznych środków płatniczych, jeżeli ich wartość przekracza łącznie równowartość
10 000 euro.
2.
Rezydenci i nierezydenci, w celu uzyskania potwierdzenia przywozu, mogą zgłaszać organom
celnym lub organom Straży Granicznej wykonującym kontrolę celną, w formie pisemnej,
przywóz do kraju krajowych lub zagranicznych środków płatniczych, których wartość
nie przekracza łącznie równowartości 10 000 euro.
Art. 19.
Rezydenci i nierezydenci dokonujący wywozu za granicę złota dewizowego lub platyny
dewizowej, a także krajowych lub zagranicznych środków płatniczych, których wartość
przekracza łącznie równowartość 10 000 euro, są obowiązani okazywać organom celnym
lub organom Straży Granicznej wykonującym kontrolę celną, bez ich wezwania, dokumenty
potwierdzające uprawnienie do wywozu lub zezwolenie dewizowe uprawniające do wywozu.
Art. 20.
1.
Rezydenci i nierezydenci są obowiązani przedstawiać organom celnym lub organom Straży
Granicznej wykonującym kontrolę celną, na ich żądanie, przywożone do kraju lub wywożone
za granicę wartości dewizowe oraz krajowe środki płatnicze.
2.
Organy celne oraz organy Straży Granicznej wykonujące kontrolę celną mogą w celu sprawdzenia,
czy przywóz do kraju wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych oraz ich
wywóz za granicę odbywa się zgodnie z przepisami ustawy lub warunkami udzielonych
zezwoleń dewizowych, podejmować czynności kontrolne na zasadach i w trybie kontroli
celnej lub kontroli granicznej.
Art. 21.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw wewnętrznych, określi, w drodze rozporządzenia:
1)
sposób dokonywania potwierdzenia przywozu do kraju oraz wywozu za granicę wartości
dewizowych lub krajowych środków płatniczych,
2)
wykaz dokumentów potwierdzających uprawnienie do wywozu za granicę wartości dewizowych
lub krajowych środków płatniczych oraz ich wzory
- mając na uwadze zapewnienie kontroli obrotu dewizowego z zagranicą.
Rozdział 6
Obowiązki związane z wysyłaniem za granicę wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych
Art. 22.
Wysyłanie za granicę wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych może odbywać
się wyłącznie za pośrednictwem państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej
„Poczta Polska” lub podmiotów uprawnionych do wykonywania w obrocie z zagranicą działalności
gospodarczej w dziedzinie poczty, w listach wartościowych, paczkach pocztowych z podaną
wartością lub listach poleconych przedstawianych do nadania w stanie otwartym.
Art. 23.
Rezydenci i nierezydenci wysyłający za granicę złoto dewizowe lub platynę dewizową,
a także krajowe lub zagraniczne środki płatnicze, których wartość przekracza łącznie
równowartość 10 000 euro, są obowiązani okazywać organom celnym, bez ich wezwania,
dokumenty potwierdzające uprawnienie do wysłania lub zezwolenie dewizowe uprawniające
do wysłania.
Art. 24.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw łączności, określi, w drodze rozporządzenia:
1)
sposób wysyłania za granicę wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych,
2)
wykaz dokumentów potwierdzających uprawnienie do wysłania za granicę wartości dewizowych
lub krajowych środków płatniczych oraz ich wzory
- mając na uwadze zapewnienie kontroli obrotu dewizowego z zagranicą.
Rozdział 7
Obowiązki związane z przekazami pieniężnymi za granicę oraz rozliczeniami w kraju z nierezydentami
Art. 25.1 orzeczenie
1.
Rezydenci są obowiązani dokonywać przekazów pieniężnych za granicę oraz rozliczeń
w kraju z nierezydentami za pośrednictwem uprawnionych banków, jeżeli kwota przekazu
lub rozliczenia przekracza równowartość 10 000 euro.
2.
Sprzedaż przez uprawniony bank rezydentowi, w celu wywozu lub wysłania za granicę,
czeku lub innego dokumentu płatnego za granicą traktuje się na równi z dokonaniem
przez rezydenta przekazu pieniężnego za granicę, za pośrednictwem uprawnionego banku.
Art. 26.1 orzeczenie
1.
Dokonanie przekazu pieniężnego za granicę lub rozliczenia w kraju z nierezydentem,
za pośrednictwem uprawnionego banku, następuje po podaniu przez rezydenta bankowi
tytułu prawnego, w związku z którym następuje przekaz lub rozliczenie, a w sytuacji,
w której:
1)
powstanie wskazanego tytułu wymaga indywidualnego zezwolenia dewizowego - po przedstawieniu
takiego zezwolenia,
2)
kwota przekazu lub rozliczenia przekracza równowartość 10 000 euro - po przedstawieniu
dokumentów potwierdzających wskazany tytuł, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
2.
Bank może zażądać dokumentów potwierdzających wskazany tytuł, jeżeli kwota przekazu
lub rozliczenia nie przekracza równowartości 10 000 euro; w razie wystąpienia przez
bank z takim żądaniem przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem
ust. 3.
3.
Dokonanie przekazu lub rozliczenia może nastąpić bez przedstawienia bankowi dokumentów
potwierdzających wskazany tytuł, jeżeli rezydent złoży pisemne oświadczenie o przyczynach
ich braku. W razie złożenia takiego oświadczenia i dokonania przekazu lub rozliczenia
bez udokumentowania wskazanego tytułu, rezydent jest obowiązany przedstawić bankowi
dokumenty potwierdzające wskazany tytuł niezwłocznie po ich uzyskaniu, nie później
jednak niż w terminie 3 miesięcy od dnia dokonania przekazu lub rozliczenia.
Art. 27.
1.
Dokonanie przekazu pieniężnego za granicę lub rozliczenia w kraju z nierezydentem,
związanego z osiągnięciem przychodu lub dochodu, w odniesieniu do którego nierezydent
podlega w kraju obowiązkowi podatkowemu, następuje, z zastrzeżeniem ust. 2, po przedstawieniu
bankowi pośredniczącemu w przekazie lub rozliczeniu zaświadczenia właściwego urzędu
skarbowego, potwierdzającego wygaśnięcie zobowiązania podatkowego wynikającego z takiego
obowiązku.
2.
W przypadku gdy przekaz lub rozliczenie jest związane z osiągnięciem przez nierezydenta
przychodu lub dochodu, od którego podatek lub zaliczka na podatek są pobierane przez
płatnika lub inkasenta będącego rezydentem, dokonanie przekazu lub rozliczenia następuje
po złożeniu bankowi, przez płatnika lub inkasenta, pisemnego oświadczenia o obliczeniu
i pobraniu podatku lub zaliczki na podatek oraz dowodu wpłaty podatku lub zaliczki
na podatek właściwemu urzędowi skarbowemu, o ile zgodnie z odrębnymi przepisami upłynął
termin ich płatności.
Art. 28.
Przepisy art. 25, art. 26 ust. 1 i 2 oraz art. 27 stosuje się odpowiednio przy dokonywaniu
przez nierezydentów przekazów gotówkowych za granicę oraz wpłat gotówkowych na ich
własne rachunki bankowe oraz rachunki bankowe innych nierezydentów.
Art. 29.1 orzeczenie
Rezydenci, dla potrzeb kontroli skarbowej, są obowiązani przechowywać dokumenty, o
których mowa w art. 26 i 27, przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego,
w którym zostały dokonane czynności obrotu dewizowego z zagranicą, których te dokumenty
dotyczą.
Rozdział 8
Obowiązki dotyczące zgłaszania danych o obrocie dewizowym z zagranicą
Art. 30.
1.
Rezydenci dokonujący obrotu dewizowego z zagranicą są obowiązani przekazywać Narodowemu
Bankowi Polskiemu dane w zakresie niezbędnym do sporządzania bilansu płatniczego oraz
bilansów należności i zobowiązań zagranicznych państwa.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do banków, oddziałów banków zagranicznych oraz oddziałów
instytucji kredytowych.
3.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób, zakres i terminy wykonywania
obowiązków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kwot, których przekroczenie powoduje
powstanie tych obowiązków, mając na uwadze zapewnienie danych niezbędnych do sporządzania
bilansu płatniczego oraz bilansów należności i zobowiązań zagranicznych państwa.
Art. 31.1 orzeczenie
Narodowy Bank Polski jest obowiązany przestrzegać tajemnicy w zakresie danych uzyskanych
od banków i rezydentów, w wykonaniu obowiązków określonych w art. 30 ust. 1, na zasadach
określonych w art. 23 ust. 5-7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim .
Art. 32.
Rezydenci, na żądanie uprawnionego banku, zobowiązanego do przekazywania, na podstawie
odrębnych przepisów, danych w zakresie niezbędnym do sporządzania przez Narodowy Bank
Polski bilansu płatniczego oraz bilansów należności i zobowiązań zagranicznych państwa,
są obowiązani udzielać temu bankowi informacji o dokonywanych za jego pośrednictwem
obrotach dewizowych z zagranicą.
Rozdział 9
Kontrola wykonywana przez Narodowy Bank Polski
Art. 33.
1.
Narodowy Bank Polski wykonuje kontrolę:
1)
udzielonych przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego zezwoleń dewizowych,
2)
działalności kantorowej,
3)
wykonywania obowiązku, o którym mowa w art. 30 ust. 1.
2.
Kontrola Narodowego Banku Polskiego, wykonywana w zakresie określonym w ust. 1, polega
na sprawdzaniu, czy:
1)
korzystanie z udzielonego zezwolenia dewizowego odbywa się zgodnie z jego warunkami,
2)
działalność kantorowa jest prowadzona zgodnie z ustawą, przepisami wydanymi na jej
podstawie oraz warunkami określonymi w zezwoleniu na jej prowadzenie,
3)
obowiązek, o którym mowa w art. 30 ust. 1, jest wykonywany przez rezydentów oraz czy
dane przekazywane w wykonaniu tego obowiązku są zgodne ze stanem faktycznym.
Art. 34.
Kontrolę, o której mowa w art. 33, przeprowadzają pracownicy Narodowego Banku Polskiego,
zwani dalej „kontrolerami”, w siedzibie jednostki kontrolowanej lub siedzibie Narodowego
Banku Polskiego, po okazaniu legitymacji służbowej i pisemnego upoważnienia zawierającego
w szczególności ich nazwiska, numery legitymacji służbowych oraz informację o zakresie
kontroli.
Art. 35.
1.
Kierownik kontrolowanej jednostki jest obowiązany zapewnić kontrolerom warunki niezbędne
do sprawnego przeprowadzenia kontroli, a także dostęp do całej dokumentacji związanej
z zakresem kontroli.
2.
Na żądanie kontrolera przedstawiciele oraz pracownicy kontrolowanej jednostki są obowiązani
udzielać ustnych i pisemnych wyjaśnień oraz sporządzać zestawienia i obliczenia, w
zakresie przeprowadzanej kontroli.
3.
Kontrolerzy, w związku z przeprowadzaniem kontroli w siedzibie jednostki kontrolowanej,
mają prawo do:
1)
wstępu do obiektów i pomieszczeń kontrolowanej jednostki w obecności jej przedstawiciela,
2)
poruszania się po terenie kontrolowanej jednostki bez obowiązku posiadania przepustki.
4.
Kontrolerzy, w związku z przeprowadzaniem kontroli w jednostce kontrolowanej, nie
mogą być poddani rewizji osobistej.
Art. 36.
Wyniki przeprowadzonej kontroli kontroler przedstawia w sporządzonym przez siebie:
1)
protokóle, jeżeli kontrola została przeprowadzona w siedzibie jednostki kontrolowanej,
lub
2)
sprawozdaniu, jeżeli kontrola została przeprowadzona w siedzibie Narodowego Banku
Polskiego.
Art. 37.
1.
Protokół, o którym mowa w art. 36 pkt 1, sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których
jeden jest przekazywany kontrolowanej jednostce.
2.
Protokół kontroli podpisują kontroler i przedstawiciel kontrolowanej jednostki.
3.
Odmowa podpisania protokółu przez przedstawiciela kontrolowanej jednostki nie stanowi
przeszkody do przekazania jej podpisanego przez kontrolera protokółu.
4.
Przedstawiciel kontrolowanej jednostki może, w terminie 14 dni od otrzymania protokółu,
zgłosić na piśmie umotywowane zastrzeżenia co do zawartych w nim ustaleń.
5.
W razie nieuwzględnienia zastrzeżeń, o których mowa w ust. 4, w całości lub części,
kontroler przekazuje na piśmie swoje stanowisko kontrolowanej jednostce.
Art. 38.
1.
Sprawozdanie, o którym mowa w art. 36 pkt 2, sporządza się w dwóch egzemplarzach,
z których jeden jest przekazywany kontrolowanej jednostce.
2.
Sprawozdanie z kontroli podpisuje kontroler.
3.
W zakresie zgłaszania zastrzeżeń przez kontrolowaną jednostkę do ustaleń sprawozdania
oraz zajmowania stanowiska wobec tych zastrzeżeń przez kontrolującego stosuje się
przepisy art. 37 ust. 4 i 5.
Art. 39.
Rezydenci, dokonujący czynności w zakresie objętym kontrolą Narodowego Banku Polskiego,
są obowiązani przechowywać dokumenty związane z tymi czynnościami przez okres 5 lat,
licząc od końca roku kalendarzowego, w którym czynności te zostały dokonane.
Art. 40.
1.
W przypadku stwierdzenia w wyniku przeprowadzonej kontroli nieprawidłowości, Narodowy
Bank Polski przekazuje kontrolowanej jednostce zalecenia pokontrolne.
2.
Zalecenia pokontrolne powinny zawierać:
1)
zwięzły opis wyników kontroli, ze wskazaniem naruszonych przepisów prawa,
2)
wnioski wynikające z ustaleń kontroli, zmierzające do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości,
3)
zobowiązanie jednostki kontrolowanej do powiadomienia o sposobie i terminie realizacji
zaleceń pokontrolnych.
Art. 41.4 orzeczenia
W razie powstania w toku kontroli uzasadnionego podejrzenia popełnienia wykroczenia
lub przestępstwa przez kontrolowaną jednostkę lub inny podmiot, Narodowy Bank Polski
powiadamia o tym właściwy organ zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Art. 42.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego
Banku Polskiego, określi, w drodze rozporządzenia, tryb wykonywania przez Narodowy
Bank Polski kontroli określonej w art. 33, mając na uwadze zapewnienie prawidłowego
wykonywania objętych nią czynności.
Rozdział 10
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 43.
W ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wprowadza się następujące zmiany:
1)
skreśla się art. 68c;
2)
w art. 105 § 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
Zajęte waluty obce lub inne wartości dewizowe organ egzekucyjny sprzedaje bankowi
prowadzącemu ich skup.
”
Art. 44.
W ustawie z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 2 w ust. 1 w pkt 8 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 9 w brzmieniu:
„
9)
badanie przestrzegania przez rezydentów i nierezydentów ograniczeń i obowiązków określonych
w ustawie z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 141, poz. 1178) oraz
ograniczeń wprowadzonych na jej podstawie, a także warunków udzielonych zezwoleń dewizowych
i zezwoleń na prowadzenie działalności kantorowej.
”
;
2)
w art. 3 skreśla się pkt 3.
Art. 45.
W ustawie z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny w art. 2779 skreśla się pkt 3.
Art. 46.
W ustawie z dnia 22 sierpnia 1997 r. o pracowniczych programach emerytalnych w art. 27 skreśla się ust. 3.
Art. 47.1 orzeczenie
W ustawie z dnia 28 sierpnia 1997 r. o funduszach inwestycyjnych skreśla się art. 10a.
Art. 48.
W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim w art. 23:
1)
ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„
5.
Dane indywidualne, o których mowa w ust. 2 i 3, mogą być wykorzystywane wyłącznie
do sporządzania zestawień statystycznych, ocen i innych opracowań, bilansu płatniczego
i bilansów należności i zobowiązań zagranicznych państwa. Dane te nie mogą być udostępniane
osobom trzecim.
”
;
2)
dodaje się ust. 6 i 7 w brzmieniu:
„
6.
Zestawienia statystyczne, oceny i inne opracowania, zawierające dane indywidualne,
o których mowa w ust. 2 i 3, umożliwiające powiązanie ich z konkretnym podmiotem lub
zidentyfikowanie konkretnego podmiotu, a w szczególności, jeżeli do sporządzenia zestawienia,
oceny lub innego opracowania wykorzystano dane dotyczące mniej niż trzech podmiotów
lub gdy udział danych dotyczących jednego podmiotu wykorzystanych w zestawieniu, ocenie
lub innym opracowaniu jest większy niż trzy czwarte całości, nie mogą one być udostępnione
osobom trzecim.
7.
Prezes NBP może udostępnić dane indywidualne, o których mowa w ust. 2 i 3, oraz zestawienia
statystyczne, oceny i inne opracowania, określone w ust. 6, uwzględniając przedmiot
i cel działania podmiotów, którym mają być one udostępnione, a w przypadku podmiotów
zagranicznych, przy uwzględnieniu przestrzegania zasady wzajemności oraz zobowiązań
zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej.
”
Art. 49.
W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 5 w ust. 2:
a)
pkt 7 otrzymuje brzmienie:
„
7)
prowadzenie skupu i sprzedaży wartości dewizowych,
”
b)
w pkt 9 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 10 w brzmieniu:
„
10)
pośrednictwo w dokonywaniu przez rezydentów przekazów pieniężnych za granicę oraz
rozliczeń w kraju z nierezydentami.
”
;
2)
skreśla się art. 29;
3)
skreśla się art. 99-100;
4)
w art. 105 w ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„
3)
Narodowemu Bankowi Polskiemu, w związku z wykonywaniem kontroli oraz zbieraniem danych
niezbędnych do sporządzania bilansu płatniczego oraz bilansów należności i zobowiązań
zagranicznych państwa, a także innym bankom uprawnionym do pośredniczenia w dokonywaniu
przez rezydentów przekazów pieniężnych za granicę oraz rozliczeń w kraju z nierezydentami,
w zakresie określonym w ustawie z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe (Dz. U. Nr
141, poz. 1178).
”
Art. 50.
W ustawie z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 30:
a)
§ 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
W wypadku określonym w art. 99 § 1 i 2 orzeka się przepadek wartości dewizowych oraz
krajowych środków płatniczych, a także można orzec przepadek innych przedmiotów wymienionych
w art. 29 pkt 1-3.
”
,
b)
dodaje się § 4a w brzmieniu:
„
§ 4a.
W wypadku określonym w art. 106d orzeka się przepadek wartości dewizowych, a także
można orzec przepadek innych przedmiotów wymienionych w art. 29 pkt 1-3.
”
;
2)
w art. 34 w § 2 wyrazy „art. 98 § 1 i 2” zastępuje się wyrazami „art. 99 § 1, art. 100 § 1, art. 101 § 1, art. 102 § 1, art. 103 § 1, art. 104 § 1,
art. 105 § 1, art. 106 § 1, art. 106a § 1, art. 106b § 1, art. 106c § 1 oraz art.
106d”;
3)
w art. 38 w § 2 w pkt 2 wyrazy „art. 98 § 2” zastępuje się wyrazami „art. 99 § 1”;
4)
w art. 49 skreśla się § 4;
5)
w art. 53 § 34 otrzymuje brzmienie:
„
§ 34.
Użyte w rozdziale 8 kodeksu określenia, a w szczególności: «rezydent», «nierezydent»,
«nierezydent z kraju trzeciego», «kraj», «kraje trzecie», «krajowe środki płatnicze»,
«waluta polska», «wartości dewizowe», «zagraniczne środki płatnicze», «waluty obce»,
«dewizy», «waluty wymienialne», «złoto dewizowe», «platyna dewizowa», «obrót dewizowy»,
«obrót dewizowy z zagranicą», «obrót wartościami dewizowymi w kraju», «działalność
kantorowa», «uprawniony bank», «zezwolenie dewizowe», mają znaczenie nadane im w ustawie
z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 141, poz. 1178).
”
;
6)
rozdział 8 otrzymuje brzmienie:
„
Rozdział 8
Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko obrotowi dewizowemu
Art. 97.
§ 1.
Kto wyłudza indywidualne zezwolenie dewizowe przez podstępne wprowadzenie w błąd organu
uprawnionego do udzielania takich zezwoleń,
podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do roku, albo obu tym karom łącznie.
podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do roku, albo obu tym karom łącznie.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto używa dokumentu uzyskanego w sposób określony w § 1.
§ 3.
Usiłowanie przestępstwa skarbowego określonego w § 1 lub 2 jest karalne.
§ 4.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu zabronionego określonego w § 1 lub 2 podlega
karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Art. 98.
§ 1.
Rezydent, który bez wymaganego zezwolenia dewizowego albo wbrew jego warunkom ustala
lub przyjmuje należność od nierezydenta w innej walucie niż waluta wymienialna lub
waluta polska, podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych.
§ 2.
Jeżeli wartość przedmiotu obrotu, o którym mowa w § 1, nie przekracza ustawowego progu,
sprawca podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Art. 99.
§ 1.
Kto bez wymaganego zezwolenia dewizowego albo wbrew jego warunkom wywozi lub wysyła
za granicę wartości dewizowe lub krajowe środki płatnicze, podlega karze grzywny do
720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom
łącznie.
§ 2.
Jeżeli wartość przedmiotu obrotu, o którym mowa w § 1, jest mała, sprawca podlega
karze grzywny do 720 stawek dziennych.
Art. 100.
§ 1.
Rezydent, który bez wymaganego zezwolenia dewizowego albo wbrew jego warunkom wywozi,
wysyła lub przekazuje do krajów trzecich krajowe lub zagraniczne środki płatnicze,
z przeznaczeniem na podjęcie lub rozszerzenie w tych krajach działalności gospodarczej,
podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.
§ 2.
Jeżeli wartość przedmiotu obrotu, o którym mowa w § 1, nie przekracza ustawowego progu,
sprawca podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Art. 101.
§ 1.
Nierezydent, który bez wymaganego zezwolenia dewizowego albo wbrew jego warunkom nabywa
lub zbywa w kraju, zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem innych podmiotów,
papiery wartościowe, jednostki uczestnictwa w funduszach zbiorowego inwestowania albo
wierzytelności lub inne prawa, których wykonywanie wiąże się z dokonywaniem rozliczeń
pieniężnych, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.
§ 2.
Jeżeli wartość przedmiotu obrotu, o którym mowa w § 1, nie przekracza ustawowego progu,
sprawca podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Art. 102.
§ 1.
Rezydent, który bez wymaganego zezwolenia dewizowego albo wbrew jego warunkom nabywa:
1)
nieruchomości położone w krajach trzecich lub prawa na takich nieruchomościach,
2)
udziały lub akcje w spółkach mających siedzibę w krajach trzecich albo obejmuje udziały
lub akcje w takich spółkach,
3)
jednostki uczestnictwa w funduszach zbiorowego inwestowania mających siedzibę w krajach
trzecich,
4)
dłużne papiery wartościowe wyemitowane bądź wystawione przez nierezydentów z krajów
trzecich,
5)
wartości dewizowe zbywane przez nierezydentów z krajów trzecich,
6)
wierzytelności lub inne prawa, których wykonywanie wiąże się z dokonywaniem rozliczeń
pieniężnych, zbywane przez nierezydentów z krajów trzecich, podlega karze grzywny
do 720 stawek dziennych.
§ 2.
Jeżeli wartość przedmiotu obrotu, o którym mowa w § 1, nie przekracza ustawowego progu,
sprawca podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Art. 103.
§ 1.
Rezydent, który bez wymaganego zezwolenia dewizowego albo wbrew jego warunkom zbywa
w kraju trzecim, zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem innych podmiotów, papiery
wartościowe, jednostki uczestnictwa w funduszach zbiorowego inwestowania albo wierzytelności
lub inne prawa, których wykonywanie wiąże się z dokonywaniem rozliczeń pieniężnych,
podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.
§ 2.
Jeżeli wartość przedmiotu obrotu, o którym mowa w § 1, nie przekracza ustawowego progu,
sprawca podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Art. 104.
§ 1.
Rezydent, który bez wymaganego zezwolenia dewizowego albo wbrew jego warunkom otwiera
bądź utrzymuje rachunek w banku lub oddziale banku mającym siedzibę w kraju trzecim,
podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.
§ 2.
Jeżeli wartość przedmiotu obrotu, o którym mowa w § 1, nie przekracza ustawowego progu,
sprawca podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Art. 105.
§ 1.
Rezydent, który bez wymaganego zezwolenia dewizowego albo wbrew jego warunkom zaciąga
od nierezydenta z kraju trzeciego kredyt lub pożyczkę albo udziela nierezydentowi
z kraju trzeciego kredytu lub pożyczki, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.
§ 2.
Jeżeli wartość przedmiotu obrotu, o którym mowa w § 1, nie przekracza ustawowego progu,
sprawca podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Art. 106.
§ 1.
Rezydent, który bez wymaganego zezwolenia dewizowego albo wbrew jego warunkom udziela
zabezpieczenia lub ustanawia zabezpieczenie na rzecz nierezydenta z kraju trzeciego,
podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.
§ 2.
Jeżeli wartość przedmiotu obrotu, o którym mowa w § 1, nie przekracza ustawowego progu,
sprawca podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
”
;
7)
po art. 106 dodaje się art. 106a-106ł w brzmieniu:
„
Art. 106a.
§ 1.
Rezydent, który bez wymaganego zezwolenia dewizowego albo wbrew jego warunkom dokonuje
na rzecz nierezydenta z kraju trzeciego darowizny mającej za przedmiot wartości dewizowe
lub krajowe środki płatnicze, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.
§ 2.
Jeżeli wartość przedmiotu obrotu, o którym mowa w § 1, nie przekracza ustawowego progu,
sprawca podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Art. 106b.
§ 1.
Rezydent, który bez wymaganego zezwolenia dewizowego albo wbrew jego warunkom przejmuje
od nierezydenta z kraju trzeciego jego dług wobec nierezydenta lub przystępuje do
takiego długu, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.
§ 2.
Jeżeli wartość przedmiotu obrotu, o którym mowa w § 1, nie przekracza ustawowego progu,
sprawca podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Art. 106c.
§ 1.
Kto bez wymaganego zezwolenia dewizowego albo wbrew jego warunkom dokonuje w obrocie
dewizowym z zagranicą rozliczeń pieniężnych, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.
§ 2.
Jeżeli wartość przedmiotu obrotu, o którym mowa w § 1, nie przekracza ustawowego progu,
sprawca podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Art. 106d.
Kto bez zezwolenia albo wbrew jego warunkom prowadzi działalność kantorową, podlega
karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do roku, albo
obu tym karom łącznie.
Art. 106e.
Kto wbrew obowiązkowi nie udziela ustnych lub pisemnych wyjaśnień albo nie udostępnia
wymaganych dokumentów związanych z zakresem objętym kontrolą dokonywaną na podstawie
przepisów ustawy, o której mowa w art. 53 § 34, podlega karze grzywny za wykroczenie
skarbowe.
Art. 106f.
Kto wbrew obowiązkowi nie zgłasza organom celnym lub organom Straży Granicznej wykonującym
kontrolę celną przywozu do kraju wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych,
podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Art. 106g.
§ 1.
Kto wbrew obowiązkowi nie okazuje organom celnym lub organom Straży Granicznej wykonującym
kontrolę celną, przy wywozie za granicę wartości dewizowych lub krajowych środków
płatniczych, dokumentów potwierdzających uprawnienie do wywozu lub zezwolenia dewizowego
uprawniającego do wywozu, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
§ 2.
Tej samej karze podlega ten, kto wbrew obowiązkowi nie okazuje organom celnym, przy
wysyłaniu za granicę wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych, dokumentów
potwierdzających uprawnienie do wysłania lub zezwolenia dewizowego uprawniającego
do wysłania.
Art. 106h.
Kto wbrew obowiązkowi nie przedstawia organom celnym lub organom Straży Granicznej
wykonującym kontrolę celną, na ich żądanie, przywożonych do kraju lub wywożonych za
granicę wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych, podlega karze grzywny
za wykroczenie skarbowe.
Art. 106i.
§ 1.
Kto wbrew obowiązkowi wysyła za granicę wartości dewizowe lub krajowe środki płatnicze
bez pośrednictwa państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej „Poczta Polska”
lub podmiotu uprawnionego do wykonywania w obrocie z zagranicą działalności gospodarczej
w dziedzinie poczty, podlega karze grzywny do 480 stawek dziennych.
§ 2.
Jeżeli wartość przedmiotu obrotu, o którym mowa w § 1, nie przekracza ustawowego progu,
sprawca podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Art. 106j.
Rezydent, który wbrew obowiązkowi dokonuje przekazu pieniężnego za granicę lub rozliczenia
w kraju z nierezydentem bez pośrednictwa uprawnionego banku, podlega karze grzywny
do 480 stawek dziennych.
Art. 106k.
Rezydent, który wbrew obowiązkowi nie przedstawia uprawnionemu bankowi wymaganych
dokumentów albo nie przechowuje dokumentów związanych z dokonanym obrotem dewizowym,
podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Art. 106l.
Rezydent, który wbrew obowiązkowi nie zgłasza Narodowemu Bankowi Polskiemu danych
o dokonanym obrocie dewizowym z zagranicą, w zakresie niezbędnym do sporządzania bilansu
płatniczego oraz bilansów należności i zobowiązań zagranicznych państwa, lub zgłasza
dane niezgodne ze stanem faktycznym, podlega karze grzywny do 120 stawek dziennych.
Art. 106ł.
§ 1.
Kto, nie dopełniając obowiązku nadzoru nad przestrzeganiem reguł obowiązujących w
działalności danego przedsiębiorcy lub innej jednostki organizacyjnej, dopuszcza,
chociażby nieumyślnie, do dokonania czynu zabronionego określonego w tym rozdziale,
podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
§ 2.
Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli czyn sprawcy wyczerpuje znamiona innego przestępstwa
skarbowego lub wykroczenia skarbowego albo jeżeli niedopełnienie obowiązku nadzoru
należy do ich znamion.
”
;
8)
w art. 133 w § 1 w pkt 1 wyrazy „art. 98 § 2-4, art. 104 § 2 oraz w sprawach ujawnionych z art. 104 § 1 i 3” zastępuje się wyrazami „art. 106h oraz w sprawach ujawnionych w zakresie swojego działania przez urzędy celne
z art. 99 § 1 i 2, art. 100 § 1 i 2, art. 106f, art. 106g § 1 i 2 i art. 106k”.
Art. 51.
W ustawie z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej w załączniku do ustawy w części IV ust. 35 otrzymuje brzmienie:
„
35.
Od zezwoleń:
1)
na prowadzenie działalności kantorowej 1 063 zł,
2)
dewizowych indywidualnych 106 zł
”
.
Art. 52.
W ustawie z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego
wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 2 w pkt 1 wyrazy „rezydentów prowadzących działalność kantorową” zastępuje się wyrazami „podmioty prowadzące działalność kantorową”;
2)
w art. 21 w ust. 3:
a)
w zdaniu wstępnym po wyrazie „nadzoru” dodaje się wyrazy „lub kontroli”,
b)
w pkt 1 wyrazy „rezydentów prowadzących działalność kantorową” zastępuje się wyrazami „podmiotów prowadzących działalność kantorową”.
Art. 53.
W ustawie z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu
się i bankach zrzeszających art. 7 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 7.144 orzeczenia
Za zgodą banku zrzeszającego banki spółdzielcze mogą wykonywać czynności bankowe,
o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 7 i 10 ustawy - Prawo bankowe.
”
Art. 54.
W ustawie z dnia 25 maja 2001 r. o skutkach wprowadzenia w niektórych państwach członkowskich
Unii Europejskiej wspólnej waluty euro w art. 3 w ust. 1 skreśla się wyrazy „; przepisu art. 13 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. - Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 160,
poz. 1063, z 1999 r. Nr 83, poz. 931 i z 2000 r. Nr 103, poz. 1099) nie stosuje się”.
Rozdział 11
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 55.2 orzeczenia
1.
Postępowanie w sprawach dewizowych wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w
życie niniejszej ustawy toczy się według jej przepisów.
2.
Pozostają w mocy zezwolenia dewizowe udzielone na podstawie dotychczasowej ustawy,
w zakresie, w jakim są wymagane zgodnie z niniejszą ustawą.
Art. 56.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych określonych w niniejszej ustawie, nie dłużej
jednak niż przez 9 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, zachowują moc dotychczasowe
przepisy wykonawcze, jeżeli nie są sprzeczne z tą ustawą.
Art. 57.
1.
Banki oraz oddziały banków zagranicznych uprawnione, na mocy przepisów dotychczasowych,
do pośredniczenia w przyjmowaniu i dokonywaniu płatności oraz dokonywaniu transferu
krajowych i zagranicznych środków płatniczych w obrocie dewizowym stają się bankami
uprawnionymi do wykonywania czynności bankowej w zakresie pośrednictwa w dokonywaniu
przez rezydentów przekazów pieniężnych za granicę oraz rozliczeń w kraju z nierezydentami,
z zastrzeżeniem ust. 3 i 4.
2.
Banki oraz oddziały banków zagranicznych uprawnione, na mocy przepisów dotychczasowych,
do kupna i sprzedaży wartości dewizowych stają się bankami uprawnionymi do wykonywania
czynności bankowej w tym zakresie, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4.
3.
Banki, o których mowa w ust. 1 i 2, są obowiązane, w terminie 12 miesięcy od dnia
wejścia w życie niniejszej ustawy, rozszerzyć określony w statucie przedmiot działania
o czynności bankowe określone w art. 5 ust. 2 pkt 7 i 10 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe , pod rygorem utraty dotychczasowych uprawnień w tym zakresie.
4.
Oddziały banków zagranicznych, o których mowa w ust. 1 i 2, są obowiązane, w terminie
12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wystąpić z wnioskiem o rozszerzenie
określonego w zezwoleniu na ich utworzenie przedmiotu działania o czynności bankowe
określone w art. 5 ust. 2 pkt 7 i 10 ustawy wymienionej w ust. 3, pod rygorem utraty
dotychczasowych uprawnień w tym zakresie.
Art. 58.
Podmioty uprawnione, na podstawie dotychczasowych przepisów, do prowadzenia działalności
kantorowej prowadzą taką działalność, w dotychczasowym zakresie, na warunkach określonych
w niniejszej ustawie i przepisach wydanych na jej podstawie.
Art. 59.
Ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa o:
1)
osobach krajowych w rozumieniu prawa dewizowego lub przepisów prawa dewizowego, należy
przez to rozumieć rezydentów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1,
2)
osobach zagranicznych w rozumieniu prawa dewizowego lub przepisów prawa dewizowego,
należy przez to rozumieć nierezydentów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2.
Art. 60.
Ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa o ustawie z dnia 2 grudnia 1994 r. - Prawo dewizowe lub ustawie z dnia 18 grudnia 1998 r. - Prawo dewizowe , należy przez to rozumieć niniejszą ustawę.
Art. 61.
Traci moc ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. - Prawo dewizowe .
Art. 62.
Z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej traci
moc art. 10:
1)
ust. 2 - w zakresie, w jakim dotyczy art. 10 ust. 1 pkt 2,
2)
ust. 3 - w zakresie, w jakim dotyczy art. 10 ust. 1 pkt 4.
Art. 63.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2002 r.