Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 21 grudnia 2021 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo dewizowe
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Odstępowanie od ograniczeń i obowiązków określonych w ustawie
- Rozdział 3 - Ograniczenia w dokonywaniu obrotu dewizowego z zagranicą oraz obrotu wartościami dewizowymi w kraju
- Rozdział 4 - Działalność kantorowa
- Rozdział 5 - Obowiązki związane z wywozem za granicę i przywozem do kraju wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych
- Rozdział 6
- Rozdział 7 - Obowiązek związany z przekazami pieniężnymi za granicę oraz rozliczeniami w kraju w obrocie dewizowym
- Rozdział 8 - Obowiązki dotyczące przekazywania danych oraz przechowywania dokumentów związanych z obrotem dewizowym oraz działalnością kantorową
- Rozdział 9 - Kontrola wykonywana przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego
- Rozdział 10 - Zmiany w przepisach obowiązujących
- Rozdział 11 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe , z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu oraz niektórych innych ustaw oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 15 grudnia 2021 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
odnośnika nr 1 oraz art. 20 i art. 25 ustawy z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu
praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu oraz niektórych innych ustaw , które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa:
1)
w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2018/843 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającą dyrektywę (UE) 2015/849 w sprawie zapobiegania
wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu
oraz zmieniającą dyrektywy 2009/138/WE i 2013/36/UE (Dz. Urz. UE L 156 z 19.06.2018,
str. 43);
2)
uzupełnia wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia
20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania
pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniającej rozporządzenie Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) nr 648/2012 i uchylającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE
oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE (Dz. Urz. UE L 141 z 05.06.2015, str. 73, Dz. Urz.
UE L 156 z 19.06.2018, str. 43 oraz Dz. Urz. UE L 334 z 27.12.2019, str. 155).
”
„
Art. 20.
Przedsiębiorcy, którzy w dniu wejścia w życie art. 4 prowadzą działalność w zakresie
określonym w art. 11 ustawy zmienianej w art. 4, są obowiązani dostosować swoją działalność
do wymogów określonych w art. 12 ustawy zmienianej w art. 4, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie art. 4.
”
„
Art. 25.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze, trzecie i czwarte, pkt 29 lit. b tiret drugie
i trzecie, pkt 44 i 50-54, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 2, pkt 10, pkt 11 lit. a i b, pkt 12-28, pkt 29 lit. a i b tiret pierwsze,
pkt 32-39, 41 i 56-63 oraz art. 2, art. 4, art. 5, art. 7, art. 10 i art. 16-21, które
wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa obrót dewizowy z zagranicą oraz obrót wartościami dewizowymi w kraju,
a także działalność gospodarczą w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych oraz
pośrednictwa w ich kupnie i sprzedaży.
Art. 2.
1.
W rozumieniu ustawy:
1)
rezydentami są:
a)
osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania w kraju oraz osoby prawne mające siedzibę
w kraju, a także inne podmioty mające siedzibę w kraju, posiadające zdolność zaciągania
zobowiązań i nabywania praw we własnym imieniu; rezydentami są również znajdujące
się w kraju oddziały, przedstawicielstwa i przedsiębiorstwa utworzone przez nierezydentów,
b)
polskie przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i inne polskie przedstawicielstwa
oraz misje specjalne, korzystające z immunitetów i przywilejów dyplomatycznych lub
konsularnych;
2)
nierezydentami są:
a)
osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania za granicą oraz osoby prawne mające siedzibę
za granicą, a także inne podmioty mające siedzibę za granicą, posiadające zdolność
zaciągania zobowiązań i nabywania praw we własnym imieniu; nierezydentami są również
znajdujące się za granicą oddziały, przedstawicielstwa i przedsiębiorstwa utworzone
przez rezydentów,
b)
obce przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i inne obce przedstawicielstwa
oraz misje specjalne i organizacje międzynarodowe, korzystające z immunitetów i przywilejów
dyplomatycznych lub konsularnych;
3)
nierezydentami z krajów trzecich są osoby fizyczne, osoby prawne oraz inne podmioty,
posiadające zdolność zaciągania zobowiązań i nabywania praw we własnym imieniu, mające
miejsce zamieszkania lub siedzibę w krajach trzecich; nierezydentami z krajów trzecich
są również znajdujące się w tych krajach oddziały, przedstawicielstwa i przedsiębiorstwa
utworzone przez rezydentów lub nierezydentów z innych krajów;
4)
krajem jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
5)
krajami trzecimi są państwa niebędące państwami członkowskimi Unii Europejskiej, a
także ich terytoria zależne, autonomiczne i stowarzyszone oraz terytoria zależne,
autonomiczne i stowarzyszone państw członkowskich Unii Europejskiej;
6)
krajowymi środkami płatniczymi są waluta polska oraz papiery wartościowe i inne dokumenty,
pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walucie polskiej;
7)
walutą polską są znaki pieniężne (banknoty i monety) będące w kraju prawnym środkiem
płatniczym, a także wycofane z obiegu, lecz podlegające wymianie;
8)
wartościami dewizowymi są zagraniczne środki płatnicze oraz złoto dewizowe i platyna
dewizowa;
9)
zagranicznymi środkami płatniczymi są waluty obce i dewizy;
10)
walutami obcymi są znaki pieniężne (banknoty i monety) będące poza krajem prawnym
środkiem płatniczym, a także wycofane z obiegu, lecz podlegające wymianie; na równi
z walutami obcymi traktuje się wymienialne rozrachunkowe jednostki pieniężne stosowane
w rozliczeniach międzynarodowych, w szczególności jednostkę rozrachunkową Międzynarodowego
Funduszu Walutowego (SDR);
11)
walutami wymienialnymi są waluty obce państw spełniających wymagania art. VIII statutu
Międzynarodowego Funduszu Walutowego;
12)
dewizami są papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego,
wystawione w walutach obcych;
13)
złotem dewizowym i platyną dewizową jest złoto i platyna w stanie nieprzerobionym
oraz w postaci sztab, monet bitych po 1850 r., a także półfabrykatów, z wyjątkiem
stosowanych w technice dentystycznej; złotem dewizowym i platyną dewizową są również
przedmioty ze złota i platyny zazwyczaj niewytwarzane z tych kruszców;
14)
papierami wartościowymi są papiery wartościowe udziałowe, w szczególności akcje i
prawa poboru nowych akcji oraz papiery wartościowe dłużne, w szczególności obligacje,
wyemitowane lub wystawione na podstawie przepisów państwa, w którym emitent lub wystawca
ma swoją siedzibę albo w którym dokonano ich emisji lub wystawienia;
15)
jednostkami uczestnictwa w funduszu zbiorowego inwestowania są nabywane przez uczestników
funduszu tytuły do udziału w jego aktywach, które zgodnie z odrębnymi przepisami lub
na żądanie uczestnika funduszu są odkupywane lub umarzane przez fundusz z jego aktywów,
na wcześniej określonych warunkach;
16)
obrotem dewizowym jest obrót dewizowy z zagranicą oraz obrót wartościami dewizowymi
w kraju;
17)
obrotem dewizowym z zagranicą jest:
a)
zawarcie umowy lub dokonanie innej czynności prawnej, powodującej lub mogącej powodować
dokonywanie między rezydentem i nierezydentem rozliczeń pieniężnych lub przeniesienie
między rezydentem i nierezydentem własności wartości dewizowych lub krajowych środków
płatniczych, a także wykonywanie takich umów lub czynności,
b)
zawarcie umowy lub dokonanie innej czynności prawnej, powodującej lub mogącej powodować
przeniesienie między rezydentami rzeczy lub prawa, których nabycie nastąpiło w obrocie
dewizowym z zagranicą, a także wykonywanie takich umów,
c)
dokonywanie wywozu, przekazywanie oraz wysyłanie za granicę wartości dewizowych lub
krajowych środków płatniczych, a także dokonywanie ich przywozu, przekazywanie oraz
nadsyłanie z zagranicy do kraju;
18)
obrotem wartościami dewizowymi w kraju jest zawarcie umowy lub dokonanie innej czynności
prawnej powodującej lub mogącej powodować dokonywanie w kraju między rezydentami lub
między nierezydentami rozliczeń w walutach obcych albo przeniesienie w kraju między
rezydentami lub między nierezydentami własności wartości dewizowych, a także wykonywanie
takich umów lub czynności;
19)
działalnością kantorową jest regulowana działalność gospodarcza polegająca na kupnie
i sprzedaży wartości dewizowych oraz pośrednictwie w ich kupnie i sprzedaży;
19a)
działalnością gospodarczą, w przypadku wykonywania jej:
a)
w kraju - jest działalność gospodarcza w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców ,
b)
za granicą - jest działalność gospodarcza w rozumieniu przepisów państwa, w którym
jest ona wykonywana;
20)
uprawnionym bankiem jest:
a)
bank mający siedzibę w kraju, który zgodnie z określonym w statucie przedmiotem działalności
jest uprawniony do wykonywania czynności bankowej, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe ,
b)
utworzony w kraju oddział banku zagranicznego, który zgodnie z określonym w zezwoleniu
na jego utworzenie przedmiotem działalności, jest uprawniony do wykonywania czynności
bankowej, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 10 ustawy wymienionej w lit. a,
c)
utworzony w kraju oddział instytucji kredytowej, która jest uprawniona do wykonywania
w państwie macierzystym czynności objętych czynnością bankową, o której mowa w art.
5 ust. 2 pkt 10 ustawy wymienionej w lit. a.
1a.
Rezydenta będącego osobą fizyczną, wykonującego za granicą działalność gospodarczą,
traktuje się w zakresie czynności związanych z tą działalnością jak nierezydenta.
Nierezydenta będącego osobą fizyczną, wykonującego w kraju działalność gospodarczą,
traktuje się w zakresie czynności związanych z tą działalnością jak rezydenta.
2.
Kraje trzecie należące do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Organizacji Współpracy
Gospodarczej i Rozwoju traktuje się na równi z państwami członkowskimi Unii Europejskiej.
2a.
Terytorium zależne, autonomiczne lub stowarzyszone państwa członkowskiego Unii Europejskiej
lub kraju trzeciego należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Organizacji
Współpracy Gospodarczej i Rozwoju traktuje się na równi z tym państwem lub z tym krajem,
jeżeli z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych wynika takie traktowanie
w zakresie objętym ustawą.
3.
Ilekroć w ustawie jest mowa o równowartości danej kwoty wyrażonej w euro, należy przez
to rozumieć jej równowartość wyrażoną w walucie polskiej, ustaloną przy zastosowaniu
średniego kursu euro, lub jej równowartość wyrażoną w innej walucie, ustaloną przy
zastosowaniu średniego kursu euro oraz średniego kursu tej waluty ogłoszonego przez
Narodowy Bank Polski w dniu poprzedzającym dokonanie czynności.
Art. 3.
1.
Dokonywanie obrotu dewizowego jest dozwolone, z zastrzeżeniem ograniczeń:
1)
określonych w art. 9, w zakresie których nie udzielono zezwoleń dewizowych, o których
mowa w art. 5;
2)
wprowadzonych na podstawie art. 10.
2.
Ograniczeń określonych w art. 9 oraz wprowadzonych na podstawie art. 10 nie stosuje
się do obrotu dewizowego, o ile jedną z jego stron jest:
1)
Skarb Państwa, w zakresie, w jakim jest reprezentowany przez ministra właściwego do
spraw budżetu, finansów publicznych i instytucji finansowych lub ministra właściwego
do spraw aktywów państwowych;
2)
Narodowy Bank Polski;
3)
organ władzy publicznej podejmujący czynności w postępowaniu karnym, cywilnym lub
administracyjnym, w tym zabezpieczającym lub egzekucyjnym.
3.
Ograniczeń określonych w art. 9 nie stosuje się do obrotu dewizowego dokonywanego
z udziałem banków, instytucji płatniczych, instytucji pieniądza elektronicznego, biur
usług płatniczych lub innych podmiotów mających siedzibę w kraju, w zakresie działalności
podlegającej nadzorom: bankowemu, ubezpieczeniowemu, emerytalnemu, nad instytucjami
płatniczymi, instytucjami pieniądza elektronicznego, biurami usług płatniczych lub
nad rynkiem kapitałowym, prowadzonej przez te podmioty na rachunek własny lub rachunek
osób trzecich uprawnionych na podstawie ustawy lub zezwolenia dewizowego do dokonania
obrotu dewizowego podlegającego tym ograniczeniom.
4.
Swoboda obrotu dewizowego z zagranicą wynikająca z ustawy nie narusza ograniczeń w
jego dokonywaniu wynikających z innych ustaw.
5.
Dokonywanie obrotu dewizowego odbywa się z uwzględnieniem obowiązków określonych w
ustawie, o ile z przepisów wydanych na jej podstawie, zezwolenia dewizowego lub przepisów
dotyczących organów lub podmiotów wymienionych w ust. 2 i 3 nie wynikają odrębne obowiązki.
Art. 4.
Prezes Narodowego Banku Polskiego ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski”, w drodze obwieszczenia, wykaz walut, o których mowa w art. 2 ust.
1 pkt 11.
Rozdział 2
Odstępowanie od ograniczeń i obowiązków określonych w ustawie
Art. 5.
Dozwolone jest odstępowanie od ograniczeń określonych w art. 9 oraz obowiązków określonych
w art. 18 i art. 25 ust. 1, na podstawie ogólnego albo indywidualnego zezwolenia dewizowego,
w zakresie i na warunkach określonych w takim zezwoleniu.
Art. 6.
1.
Zezwoleń dewizowych udziela się, jeżeli nie zagraża to interesowi publicznemu lub
międzynarodowym zobowiązaniom wiążącym Rzeczpospolitą Polską.
2.
(uchylony)
3.
Z zezwolenia dewizowego, udzielonego na zawarcie umowy lub dokonanie rozliczenia,
mogą korzystać wszystkie strony tej umowy lub rozliczenia.
4.
Udzielone spółce zezwolenie dewizowe nie przechodzi na spółkę przejmującą lub spółkę
nowo zawiązaną, gdy spółka, która otrzymała zezwolenie, została przejęta przez inną
spółkę lub wraz z inną spółką albo spółkami zawiąże nową spółkę.
Art. 7.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych udziela, w drodze rozporządzenia,
ogólnych zezwoleń dewizowych. Zezwolenia takie mogą dotyczyć wszystkich lub rodzajowo
określonej kategorii podmiotów oraz wszystkich lub rodzajowo określonych czynności.
Art. 8.
1.
Indywidualne zezwolenie dewizowe jest wymagane na odstąpienie od ograniczenia lub
obowiązku, o których mowa w art. 5, w zakresie których nie udzielono ogólnego zezwolenia
dewizowego albo udzielono takiego zezwolenia, ale na innych warunkach niż te, na których
ma nastąpić odstąpienie.
2.
Sprawy związane z udzielaniem indywidualnych zezwoleń dewizowych są rozstrzygane przez
Prezesa Narodowego Banku Polskiego w drodze decyzji administracyjnej, z uwzględnieniem
ust. 4 i 5.
3.
Do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego wydanych w sprawach, o których mowa
w ust. 2, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks
postępowania administracyjnego .
4.
Prezes Narodowego Banku Polskiego może uchylić udzielone zezwolenie, jeżeli korzystanie
z niego odbywa się wbrew określonym w tym zezwoleniu warunkom.
5.
Prezes Narodowego Banku Polskiego może upoważnić do załatwiania spraw, o których mowa
w ust. 2, wyłącznie dyrektorów departamentów Centrali Narodowego Banku Polskiego oraz
dyrektorów oddziałów Narodowego Banku Polskiego lub jednostek równorzędnych.
Rozdział 3
Ograniczenia w dokonywaniu obrotu dewizowego z zagranicą oraz obrotu wartościami dewizowymi w kraju
Art. 9.
Ograniczeniom podlega:
1)
(uchylony)
2)
(uchylony)
3)
(uchylony)
4)
wywóz, wysyłanie oraz przekazywanie przez rezydentów do krajów trzecich krajowych
lub zagranicznych środków płatniczych, z przeznaczeniem na podjęcie lub rozszerzenie
w tych krajach działalności gospodarczej, w tym na nabycie nieruchomości na potrzeby
tej działalności, z wyjątkiem przekazywania do krajów trzecich krajowych lub zagranicznych
środków płatniczych na pokrycie kosztów działalności polegającej na bezpośrednim świadczeniu
usług w wykonaniu zawartej umowy lub promocji i reklamie działalności gospodarczej
prowadzonej przez rezydenta w kraju;
5)
zbywanie w kraju przez nierezydentów z krajów trzecich, a także przez organizacje
międzynarodowe, do których nie należy Rzeczpospolita Polska, zarówno bezpośrednio,
jak i za pośrednictwem innych podmiotów:
a)
papierów wartościowych dłużnych o terminie wykupu krótszym niż rok, z wyjątkiem nabytych
w kraju,
b)
wierzytelności i innych praw, których wykonywanie następuje poprzez dokonywanie rozliczeń
pieniężnych, z wyjątkiem nabytych w kraju lub powstałych w obrocie z rezydentami w
zakresie niewymagającym zezwolenia dewizowego;
6)
(uchylony)
7)
nabywanie przez rezydentów, zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem innych podmiotów:
a)
(uchylona)
b)
udziałów i akcji w spółkach mających siedzibę w krajach trzecich, a także obejmowanie
udziałów i akcji w takich spółkach,
c)
jednostek uczestnictwa w funduszach zbiorowego inwestowania mających siedzibę w krajach
trzecich,
d)
papierów wartościowych dłużnych wyemitowanych bądź wystawionych przez nierezydentów
z krajów trzecich,
e)
wartości dewizowych zbywanych przez nierezydentów z krajów trzecich, w zamian za inne
wartości dewizowe lub krajowe środki płatnicze,
f)
wierzytelności i innych praw, których wykonywanie następuje poprzez dokonywanie rozliczeń
pieniężnych, zbywanych przez nierezydentów z krajów trzecich;
8)
zbywanie przez rezydentów, zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem innych podmiotów,
w krajach trzecich:
a)
papierów wartościowych dłużnych o terminie wykupu krótszym niż rok, z wyjątkiem nabytych
w tych krajach na podstawie zezwolenia dewizowego,
b)
wierzytelności i innych praw, których wykonywanie następuje poprzez dokonywanie rozliczeń
pieniężnych, z wyjątkiem nabytych w tych krajach na podstawie zezwolenia dewizowego
lub powstałych w obrocie z nierezydentami z krajów trzecich w zakresie niewymagającym
zezwolenia dewizowego;
9)
otwieranie przez rezydentów, zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem innych podmiotów,
rachunków w bankach i oddziałach banków, mających siedzibę w krajach trzecich, z wyjątkiem
ich otwierania w czasie pobytu w tych krajach, a także w związku z działalnością określoną
w pkt 4, z zastrzeżeniem nieutrzymywania takich rachunków dłużej niż 2 miesiące od
zakończenia pobytu lub działalności;
10)
(uchylony)
11)
(uchylony)
12)
(uchylony)
13)
(uchylony)
14)
dokonywanie przez rezydentów i nierezydentów z krajów trzecich rozliczeń pieniężnych
w wykonaniu czynności określonych w pkt 5 i 7-9, z wyłączeniem czynności, których
dokonywanie nie wymaga zezwolenia dewizowego.
15)
(uchylony)
Art. 10.
1.
W zakresie obrotu dewizowego z zagranicą mogą być wprowadzane szczególne ograniczenia,
o ile są one niezbędne w celu:
1)
wykonania decyzji organów organizacji międzynarodowych, których członkiem jest Rzeczpospolita
Polska;
2)
zapewnienia porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego;
3)
zapewnienia równowagi bilansu płatniczego, w razie ogólnej jego nierównowagi lub nagłego
załamania albo powstałego w tym zakresie zagrożenia;
4)
zapewnienia stabilności waluty polskiej, w razie nagłych wahań jej kursu albo powstałego
w tym zakresie zagrożenia.
2.
Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, wprowadzać ograniczenia w celach, o
których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.
3.
Rada Ministrów, po zasięgnięciu opinii Rady Polityki Pieniężnej, może, w drodze rozporządzenia,
wprowadzać ograniczenia w celach, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4. Ograniczenia
takie mogą obowiązywać do czasu przezwyciężenia powstałych trudności z bilansem płatniczym
lub stabilnością waluty polskiej lub ustania powstałego w tym zakresie zagrożenia,
nie dłużej jednak niż przez 6 miesięcy od dnia ich wejścia w życie, z zastrzeżeniem
art. 62.
Rozdział 4
Działalność kantorowa
Art. 11.
1.
Działalność kantorowa jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców i wymaga wpisu do rejestru działalności kantorowej, zwanego dalej „rejestrem”.
2.
Przepisów o działalności kantorowej nie stosuje się do banków, oddziałów banków zagranicznych
oraz do instytucji kredytowych i oddziałów instytucji kredytowych.
Art. 122)W brzmieniu ustalonym przez art. 4 ustawy z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 815), która weszła w życie z dniem 15 maja 2021 r.; wszedł w życie z dniem 31 października 2021 r..
1.
Działalność kantorowa może być wykonywana przez:
1)
osobę fizyczną, która nie została prawomocnie skazana za przestępstwo skarbowe albo
za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej;
2)
osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, w której
wspólnicy, którym powierzono prowadzenie spraw spółki, lub uprawnieni do reprezentacji
spółki, lub członkowie organów zarządzających nie zostali prawomocnie skazani za przestępstwo,
o którym mowa w pkt 1, lub umyślne przestępstwo skarbowe.
2.
Wymóg niekaralności, o którym mowa w ust. 1, stosuje się również do osób kierujących
wykonywaniem czynności związanych z prowadzeniem działalności kantorowej oraz do beneficjenta
rzeczywistego w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu podmiotu prowadzącego taką działalność.
Art. 13.
1.
Czynności bezpośrednio związane z wykonywaniem działalności kantorowej mogą być wykonywane
tylko przez osoby, które nie zostały skazane prawomocnie za przestępstwa określone
w art. 12 i które posiadają fachowe przygotowanie do wykonywania tych czynności.
2.
Za fachowe przygotowanie uznaje się:
1)
ukończenie kursu obejmującego prawne i praktyczne zagadnienia związane z prowadzeniem
działalności kantorowej, udokumentowane świadectwem, lub
2)
pracę w banku, w okresie co najmniej rocznym, na stanowisku bezpośrednio związanym
z obsługą transakcji walutowych, udokumentowaną świadectwem pracy, oraz znajomość
przepisów ustawy regulujących działalność kantorową, potwierdzoną złożonym oświadczeniem.
Art. 14.
1.
Przedsiębiorca, który wykonuje działalność kantorową, jest obowiązany zapewnić:
1)
prowadzenie na bieżąco, w sposób trwały i ciągły oraz zgodny z przepisami, ewidencji
wszystkich operacji powodujących zmianę stanu wartości dewizowych i waluty polskiej;
2)
prowadzenie, w godzinach działalności kantoru, ciągłego kupna i sprzedaży wartości
dewizowych, będących przedmiotem obrotu;
3)
wydawanie, w sposób zgodny z przepisami, dowodów kupna i sprzedaży, imiennych lub
na okaziciela, przy każdej umowie kupna lub sprzedaży wartości dewizowych, będących
przedmiotem obrotu;
4)
lokal i jego wyposażenie spełniające warunki techniczne i organizacyjne niezbędne
do bezpiecznego i prawidłowego wykonywania czynności bezpośrednio związanych z działalnością
kantorową.
2.
Przedsiębiorca jest obowiązany uzyskiwać, z upływem każdego roku działalności, zaświadczenie
o niekaralności za przestępstwa, o których mowa w art. 12.
3.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do osób, o których mowa w art. 13 ust. 1.
Art. 15.
Sprzedaż wartości dewizowych, kupionych w ramach działalności kantorowej, może być
dokonywana po wprowadzeniu tych wartości do ewidencji, o której mowa w art. 14 ust.
1 pkt 1, na podstawie wpisu określającego datę realizacji transakcji.
Art. 16.
1.
Organem prowadzącym rejestr jest Prezes Narodowego Banku Polskiego.
2.
Rejestr może być prowadzony w systemie informatycznym.
3.
Prezes Narodowego Banku Polskiego może określić, w drodze zarządzenia, sposób prowadzenia
rejestru, wzór rejestru oraz tryb dokonywania wpisów do rejestru.
Art. 17.
1.
Wpisu do rejestru dokonuje się na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy, zawierającego
następujące dane:
1)
firmę przedsiębiorcy oraz jego siedzibę i adres albo adres zamieszkania;
2)
numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przedsiębiorca
taki numer posiada;
3)
numer identyfikacji podatkowej (NIP);
4)
siedziby oraz adresy jednostek, w których będzie wykonywana działalność kantorowa;
5)
oznaczenie zakresu działalności kantorowej wykonywanej przez przedsiębiorcę w poszczególnych
jednostkach;
6)
podpis przedsiębiorcy oraz oznaczenie daty i miejsca składania wniosku.
2.
Wraz z wnioskiem przedsiębiorca składa pisemne oświadczenie następującej treści:
„
Oświadczam, że:
1)
dane zawarte we wniosku o wpis do rejestru są kompletne i zgodne z prawdą;
2)
znane mi są i spełniam szczególne warunki wykonywania działalności kantorowej określone
w rozdziale 4 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe.
Oświadczam także, że posiadam aktualne zaświadczenia o niekaralności i dokumenty potwierdzające
kwalifikacje wymagane przepisami ustawy, o której mowa w pkt 2.
”
.
3.
Oświadczenie powinno również zawierać:
1)
firmę przedsiębiorcy oraz jego siedzibę i adres albo adres zamieszkania;
2)
oznaczenie miejsca i datę złożenia oświadczenia;
3)
podpis osoby uprawnionej do reprezentowania przedsiębiorcy, ze wskazaniem imienia
i nazwiska oraz pełnionej funkcji.
4.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego
Banku Polskiego, określi, w drodze rozporządzenia, wzór wniosku o dokonanie wpisu
w rejestrze działalności kantorowej, uwzględniając zakres wykonywanej przez przedsiębiorcę
działalności.
Art. 17a.
1.
Wpisowi do rejestru podlegają dane określone w art. 17 ust. 1 pkt 1-5, z wyjątkiem
adresu zamieszkania, jeżeli jest inny niż adres siedziby.
2.
Wpisem do rejestru jest również wykreślenie albo zmiana wpisu.
Art. 17aa.
1.
Prezes Narodowego Banku Polskiego prostuje z urzędu wpis do rejestru zawierający oczywiste
błędy, omyłki lub niezgodności ze stanem faktycznym.
2.
W przypadku zmiany danych wpisanych do rejestru, z wyjątkiem art. 17c ust. 2, przedsiębiorca
jest obowiązany złożyć wniosek o zmianę wpisu w rejestrze w terminie 14 dni od dnia
zajścia zdarzenia, które spowodowało zmianę tych danych.
3.
Prezes Narodowego Banku Polskiego wydaje z urzędu zaświadczenie o dokonaniu wpisu
do rejestru.
Art. 17b.
Przedsiębiorca jest obowiązany zawiadomić pisemnie Prezesa Narodowego Banku Polskiego
o podjęciu działalności kantorowej, a w razie zaprzestania jej wykonywania, złożyć
wniosek o wykreślenie z rejestru, w terminie 7 dni, licząc odpowiednio od dnia podjęcia
działalności kantorowej lub zaprzestania jej wykonywania.
Art. 17ba.
1.
Prezes Narodowego Banku Polskiego jest obowiązany dokonać wpisu przedsiębiorcy do
rejestru w terminie 7 dni od dnia wpływu do niego wniosku o wpis wraz z oświadczeniem
o spełnieniu warunków wymaganych prawem do wykonywania działalności kantorowej.
2.
Jeżeli Prezes Narodowego Banku Polskiego nie dokona wpisu w terminie, o którym mowa
w ust. 1, a od dnia wpływu wniosku do tego organu upłynęło 14 dni, przedsiębiorca
może rozpocząć działalność. Nie dotyczy to przypadku, gdy Prezes Narodowego Banku
Polskiego wezwał przedsiębiorcę do uzupełnienia wniosku o wpis nie później niż przed
upływem 7 dni od dnia jego otrzymania. W takiej sytuacji termin, o którym mowa w zdaniu
pierwszym, biegnie odpowiednio od dnia wpływu uzupełnienia wniosku o wpis.
Art. 17c.
1.
Przedsiębiorca może zawiesić, na okres nie dłuższy niż 2 lata, wykonywanie działalności
kantorowej. W przypadku zawieszenia wykonywania działalności kantorowej na okres krótszy
niż 2 lata, przedsiębiorca może przedłużyć ten okres łącznie do 2 lat.
2.
O zawieszeniu wykonywania działalności kantorowej, przedłużeniu zawieszenia oraz o
wznowieniu jej wykonywania przedsiębiorca jest obowiązany zawiadomić pisemnie organ
prowadzący rejestr w terminie 7 dni, licząc od dnia zawieszenia, przedłużenia zawieszenia
lub wznowienia wykonywania działalności kantorowej.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do zawieszania przez przedsiębiorcę wykonywania
działalności kantorowej w poszczególnych jednostkach.
4.
W przypadku niewznowienia przez przedsiębiorcę wykonywania działalności kantorowej
lub niewznowienia jej wykonywania w poszczególnych jednostkach, organ prowadzący rejestr,
po upływie okresu zawieszenia, odpowiednio z urzędu:
1)
wykreśla, w drodze decyzji, przedsiębiorcę z rejestru albo
2)
dokonuje zmiany wpisu w zakresie określenia jednostek, w których jest wykonywana działalność
kantorowa.
Art. 17ca.
1.
Prezes Narodowego Banku Polskiego wydaje decyzję o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę
działalności kantorowej, w przypadku gdy:
1)
przedsiębiorca złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 17 ust. 2, niezgodne ze stanem
faktycznym;
2)
przedsiębiorca nie usunął naruszeń warunków wymaganych prawem do wykonywania działalności
kantorowej w wyznaczonym przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego terminie;
3)
stwierdzi rażące naruszenie warunków wymaganych prawem do wykonywania działalności
kantorowej przez przedsiębiorcę.
2.
Prezes Narodowego Banku Polskiego może odstąpić od wydania decyzji o zakazie wykonywania
przez przedsiębiorcę działalności kantorowej z powodu, o którym mowa w ust. 1 pkt
1, jeśli niezgodności zawarte w oświadczeniu są niezgodnościami mniejszej wagi.
3.
Przed wydaniem decyzji na podstawie ust. 1 pkt 2 Prezes Narodowego Banku Polskiego
wzywa przedsiębiorcę do usunięcia naruszeń warunków wymaganych prawem do wykonywania
działalności kantorowej w wyznaczonym terminie.
4.
Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.
5.
W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Narodowego Banku Polskiego
z urzędu wykreśla przedsiębiorcę z rejestru.
Art. 17cb.
1.
Przedsiębiorca, którego wykreślono z rejestru, może uzyskać ponowny wpis do rejestru
nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 17ca
ust. 1.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy, który wykonywał działalność
kantorową bez wpisu do rejestru. Nie dotyczy to sytuacji określonej w art. 17ba ust.
2.
Art. 17cc.
Prezes Narodowego Banku Polskiego wykreśla przedsiębiorcę z rejestru na jego wniosek,
a także po uzyskaniu informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności
Gospodarczej albo Krajowego Rejestru Sądowego o wykreśleniu przedsiębiorcy.
Art. 17d.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego
Banku Polskiego, określi, w drodze rozporządzenia, niezbędne wyposażenie lokalu przeznaczonego
do wykonywania działalności kantorowej, a także sposób prowadzenia ewidencji i wydawania
dowodów kupna i sprzedaży wartości dewizowych, mając na uwadze zapewnienie bezpieczeństwa
obrotu gospodarczego w zakresie wykonywania tej działalności.
Art. 17e.
W sprawach dotyczących wpisu do rejestru, nieuregulowanych w niniejszym rozdziale,
Prezes Narodowego Banku Polskiego stosuje przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Art. 17f.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do działalności kantorowej stosuje się odpowiednio
przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
Rozdział 5
Obowiązki związane z wywozem za granicę i przywozem do kraju wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych
Art. 18.
Rezydenci i nierezydenci przekraczający granicę państwową są obowiązani zgłaszać,
w formie pisemnej, organom celnym lub organom Straży Granicznej, przywóz do kraju
oraz wywóz za granicę złota dewizowego lub platyny dewizowej, bez względu na ilość,
a także krajowych lub zagranicznych środków płatniczych, jeżeli ich wartość przekracza
łącznie równowartość 10 000 euro. Nie stanowi wykonania obowiązku zgłoszenia podanie
w zgłoszeniu nieprawdziwych danych.
Art. 19.
(uchylony)
Art. 20.
1.
Rezydenci i nierezydenci są obowiązani przedstawiać organom celnym lub organom Straży
Granicznej, na ich żądanie, przywożone do kraju lub wywożone za granicę wartości dewizowe
oraz krajowe środki płatnicze.
2.
Organy celne oraz organy Straży Granicznej mogą, w celu sprawdzenia, czy przywóz do
kraju wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych oraz ich wywóz za granicę
odbywa się zgodnie z przepisami ustawy, podejmować czynności kontrolne na zasadach
i w trybie określonych w przepisach o kontroli celno-skarbowej lub kontroli granicznej.
Art. 21.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw wewnętrznych, określi, w drodze rozporządzenia:
1)
sposób dokonywania potwierdzenia przywozu do kraju oraz wywozu za granicę wartości
dewizowych lub krajowych środków płatniczych,
2)
wzory zgłoszenia przywozu do kraju oraz wywozu za granicę wartości dewizowych lub
krajowych środków płatniczych
- mając na uwadze zapewnienie informacji o wywozie za granicę i przywozie do kraju
wartości dewizowych oraz krajowych środków płatniczych na potrzeby współpracy z organami
informacji finansowej, określonej w odrębnych przepisach.
Rozdział 6
(uchylony)
Rozdział 7
Obowiązek związany z przekazami pieniężnymi za granicę oraz rozliczeniami w kraju w obrocie dewizowym
Art. 25.
1.
Rezydenci i nierezydenci są obowiązani dokonywać przekazów pieniężnych za granicę
oraz rozliczeń w kraju związanych z obrotem dewizowym za pośrednictwem:
1)
uprawnionych banków lub
2)
instytucji płatniczych oraz instytucji pieniądza elektronicznego uprawnionych do świadczenia
usług płatniczych, a w przypadku dokonywania rozliczeń w kraju również biur usług
płatniczych
- jeżeli kwota przekazu lub rozliczenia przekracza równowartość 15 000 euro.
2.
Obowiązek dokonywania rozliczeń zgodnie z ust. 1 nie dotyczy przypadków, w których
stroną rozliczenia jest uprawniony bank, krajowa instytucja płatnicza, oddział unijnej
instytucji płatniczej, krajowa instytucja pieniądza elektronicznego lub oddział unijnej
instytucji pieniądza elektronicznego.
Art. 26.
(uchylony)
Art. 27.
(uchylony)
Art. 28.
(uchylony)
Art. 29.
(uchylony)
Rozdział 8
Obowiązki dotyczące przekazywania danych oraz przechowywania dokumentów związanych z obrotem dewizowym oraz działalnością kantorową
Art. 30.
1.
Rezydenci dokonujący obrotu dewizowego oraz przedsiębiorcy wykonujący działalność
kantorową są obowiązani przekazywać Narodowemu Bankowi Polskiemu dane w zakresie niezbędnym
do sporządzania bilansu płatniczego oraz międzynarodowej pozycji inwestycyjnej.
1a.
Dane, o których mowa w ust. 1, są przekazywane w postaci elektronicznej z wykorzystaniem
odpowiednich certyfikatów wydanych przez Narodowy Bank Polski lub innych form uwierzytelnienia
stosowanych przez Narodowy Bank Polski, z zastrzeżeniem ust. 1b.
1b.
Rezydenci będący osobami fizycznymi mogą przekazywać dane, o których mowa w ust. 1,
również w formie dokumentu papierowego według ustalonego wzoru.
1c.
Przekazanie danych w sposób niezgodny z wymogami wskazanymi w ust. 1a lub 1b jest
równoznaczne z nieprzekazaniem tych danych.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do banków, oddziałów banków zagranicznych oraz oddziałów
instytucji kredytowych.
3.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia,
sposób, zakres i terminy wykonywania obowiązku, o którym mowa w ust. 1, oraz wysokość
kwot, których przekroczenie powoduje powstanie tego obowiązku, mając na uwadze zapewnienie
danych niezbędnych do sporządzania bilansu płatniczego oraz międzynarodowej pozycji
inwestycyjnej.
Art. 31.
Narodowy Bank Polski jest obowiązany do przestrzegania tajemnicy w zakresie danych
jednostkowych uzyskanych od banków i rezydentów, w wykonaniu obowiązków określonych
w art. 30 ust. 1, na zasadach określonych w art. 23 ust. 5-7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim .
Art. 32.
Rezydenci, na żądanie uprawnionego banku, obowiązanego do przekazywania, na podstawie
odrębnych przepisów, danych w zakresie niezbędnym do sporządzenia przez Narodowy Bank
Polski bilansu płatniczego oraz międzynarodowej pozycji inwestycyjnej, są obowiązani
udzielać temu bankowi informacji o dokonywanym za jego pośrednictwem obrocie dewizowym,
w szczególności dotyczących przeznaczenia środków pieniężnych będących przedmiotem
takiego obrotu.
Art. 32a.
Przedsiębiorcy wykonujący działalność kantorową oraz rezydenci i nierezydenci dokonujący
czynności obrotu dewizowego, które podlegają ograniczeniom lub obowiązkom określonym
w ustawie, są obowiązani, na potrzeby kontroli wykonywanej przez naczelnika urzędu
celno-skarbowego oraz kontroli wykonywanej przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego,
przechowywać dokumenty związane z tą działalnością lub tymi czynnościami przez okres
5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wykonywali działalność kantorową
lub dokonali danej czynności obrotu dewizowego.
Rozdział 9
Kontrola wykonywana przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego
Art. 33.
1.
Prezes Narodowego Banku Polskiego wykonuje kontrolę:
1)
udzielonych indywidualnych zezwoleń dewizowych;
2)
działalności kantorowej;
3)
wykonywania obowiązku, o którym mowa w art. 30 ust. 1.
4)
(uchylony)
2.
Kontrola wykonywana w zakresie określonym w ust. 1 polega na sprawdzaniu, czy:
1)
korzystanie z udzielonego zezwolenia dewizowego odbywa się zgodnie z jego warunkami;
2)
przedsiębiorca wykonuje działalność kantorową zgodnie z warunkami określonymi w ustawie
i przepisach szczególnych wydanych na jej podstawie;
3)
obowiązek, o którym mowa w art. 30 ust. 1, jest wykonywany przez rezydentów oraz przedsiębiorców
wykonujących działalność kantorową, oraz czy dane przekazywane w wykonaniu tego obowiązku
są zgodne ze stanem faktycznym.
4)
(uchylony)
Art. 33a.
Do kontroli działalności kantorowej przedsiębiorcy, kontroli wykonywania przez przedsiębiorców
obowiązku, o którym mowa w art. 30 ust. 1, oraz kontroli wykorzystania udzielonego
przedsiębiorcy zezwolenia dewizowego stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
Art. 34.
1.
Kontrolę, o której mowa w art. 33, przeprowadzają pracownicy Narodowego Banku Polskiego,
zwani dalej „kontrolerami”, w siedzibie jednostki kontrolowanej albo w siedzibie kontrolowanego
przedsiębiorcy lub siedzibie Narodowego Banku Polskiego, po okazaniu legitymacji służbowej
i doręczeniu upoważnienia, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Kontrola lub poszczególne czynności kontrolne mogą być przeprowadzone w siedzibie
Narodowego Banku Polskiego za zgodą kontrolowanego przedsiębiorcy, jeżeli może to
usprawnić prowadzenie kontroli.
Art. 35.
1.
Kierownik kontrolowanej jednostki jest obowiązany zapewnić kontrolerom warunki niezbędne
do sprawnego przeprowadzenia kontroli, a także dostęp do całej dokumentacji związanej
z zakresem kontroli.
2.
Na żądanie kontrolera przedstawiciele oraz pracownicy kontrolowanej jednostki są obowiązani
udzielać ustnych i pisemnych wyjaśnień oraz sporządzać zestawienia i obliczenia, w
zakresie przeprowadzanej kontroli.
3.
Kontrolerzy, w związku z przeprowadzaniem kontroli w siedzibie jednostki kontrolowanej,
mają prawo do:
1)
wstępu do obiektów i pomieszczeń kontrolowanej jednostki w obecności jej przedstawiciela;
2)
poruszania się po terenie kontrolowanej jednostki bez obowiązku posiadania przepustki.
4.
Kontrolerzy, w związku z przeprowadzaniem kontroli w jednostce kontrolowanej, nie
mogą być poddani rewizji osobistej.
Art. 36.
Wyniki przeprowadzonej kontroli kontroler przedstawia w sporządzonym przez siebie:
1)
protokóle, jeżeli kontrola została przeprowadzona w siedzibie jednostki kontrolowanej,
lub
2)
sprawozdaniu, jeżeli kontrola została przeprowadzona w siedzibie Narodowego Banku
Polskiego.
Art. 36a.
Kontrolerzy informują kierownika kontrolowanej jednostki o istotnych nieprawidłowościach
stwierdzonych w toku kontroli, wskazując na potrzebę niezwłocznego podjęcia działań
w celu ich usunięcia.
Art. 36b.
Protokół i sprawozdanie, o których mowa w art. 36, powinny:
1)
zawierać zwięzły opis wyników kontroli;
2)
wskazywać przepisy prawne oraz warunki zawarte w zezwoleniu dewizowym, które zostały
naruszone;
3)
stanowić podstawę do sformułowania wniosków pokontrolnych i zaleceń.
Art. 36c.
Protokół i sprawozdanie powinny ponadto zawierać:
1)
nazwę kontrolowanej jednostki w pełnym brzmieniu oraz adres jej siedziby;
2)
imię i nazwisko oraz stanowisko osoby udzielającej upoważnienia do przeprowadzenia
kontroli oraz datę wystawienia upoważnienia;
3)
imię i nazwisko kontrolera lub kontrolerów;
4)
określenie zakresu kontroli;
5)
określenie okresu objętego kontrolą oraz datę rozpoczęcia i zakończenia kontroli;
6)
listę osób udzielających wyjaśnień w trakcie kontroli;
7)
określenie dokumentów, na podstawie których przeprowadzono kontrolę;
8)
wykaz załączników stanowiących część składową sprawozdania lub protokołu;
9)
adnotację o przekazaniu kierownikowi kontrolowanej jednostki jednego egzemplarza protokołu
albo sprawozdania;
10)
pouczenie o prawie i trybie składania przez kontrolowaną jednostkę zastrzeżeń do ustaleń
zawartych w protokole lub sprawozdaniu;
11)
imiona i nazwiska członków organu zarządzającego kontrolowanej jednostki, w przypadku
osób prawnych.
Art. 37.
1.
Protokół, o którym mowa w art. 36 pkt 1, sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których
jeden jest przekazywany kontrolowanej jednostce.
2.
Protokół kontroli podpisują kontroler i przedstawiciel kontrolowanej jednostki.
3.
Odmowa podpisania protokółu przez przedstawiciela kontrolowanej jednostki nie stanowi
przeszkody do przekazania jej podpisanego przez kontrolera protokółu.
4.
Przedstawiciel kontrolowanej jednostki może, w terminie 14 dni od otrzymania protokółu,
zgłosić na piśmie umotywowane zastrzeżenia co do zawartych w nim ustaleń.
5.
W razie nieuwzględnienia zastrzeżeń, o których mowa w ust. 4, w całości lub części,
kontroler przekazuje na piśmie swoje stanowisko kontrolowanej jednostce.
Art. 38.
1.
Sprawozdanie, o którym mowa w art. 36 pkt 2, sporządza się w dwóch egzemplarzach,
z których jeden jest przekazywany kontrolowanej jednostce.
2.
Sprawozdanie z kontroli podpisuje kontroler.
3.
W zakresie zgłaszania zastrzeżeń przez kontrolowaną jednostkę do ustaleń sprawozdania
oraz zajmowania stanowiska wobec tych zastrzeżeń przez kontrolującego stosuje się
przepisy art. 37 ust. 4 i 5.
Art. 39.
(uchylony)
Art. 40.
1.
W przypadku stwierdzenia w wyniku przeprowadzonej kontroli nieprawidłowości, Prezes
Narodowego Banku Polskiego przekazuje kontrolowanej jednostce zalecenia pokontrolne.
2.
Zalecenia pokontrolne powinny zawierać:
1)
zwięzły opis wyników kontroli, ze wskazaniem naruszonych przepisów prawa;
2)
wnioski wynikające z ustaleń kontroli, zmierzające do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości;
3)
zobowiązanie jednostki kontrolowanej do powiadomienia o sposobie i terminie realizacji
zaleceń pokontrolnych.
Art. 40a.
(uchylony)
Art. 40b.
Kierownik kontrolowanej jednostki jest obowiązany, w terminie 30 dni od dnia otrzymania
zaleceń pokontrolnych, poinformować w formie pisemnej jednostkę organizacyjną Narodowego
Banku Polskiego, wykonującą kontrolę, o działaniach podjętych w celu wykonania zaleceń
pokontrolnych.
Art. 40c.
W przypadku stwierdzenia w toku kontroli rażącego naruszenia:
1)
przepisów prawa lub warunków udzielonego zezwolenia dewizowego, kontrolerzy występują
do Prezesa Narodowego Banku Polskiego albo dyrektora jednostki organizacyjnej Narodowego
Banku Polskiego, który wydał zezwolenie dewizowe, o jego uchylenie;
2)
warunków wykonywania działalności kantorowej kontrolerzy występują do Prezesa Narodowego
Banku Polskiego o wydanie decyzji o zakazie jej wykonywania.
Art. 41.
W razie powstania w toku kontroli uzasadnionego podejrzenia popełnienia wykroczenia
lub przestępstwa przez kontrolowaną jednostkę lub inny podmiot, Prezes Narodowego
Banku Polskiego powiadamia o tym właściwy organ zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Art. 42.
(uchylony)
Rozdział 10
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 43-54.
(pominięte)
Rozdział 11
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 55.
1.
Postępowanie w sprawach dewizowych wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w
życie niniejszej ustawy toczy się według jej przepisów.
2.
Pozostają w mocy zezwolenia dewizowe udzielone na podstawie dotychczasowej ustawy,
w zakresie, w jakim są wymagane zgodnie z niniejszą ustawą.
Art. 56.
(pominięty)
Art. 57.
1.
Banki oraz oddziały banków zagranicznych uprawnione, na mocy przepisów dotychczasowych,
do pośredniczenia w przyjmowaniu i dokonywaniu płatności oraz dokonywaniu transferu
krajowych i zagranicznych środków płatniczych w obrocie dewizowym stają się bankami
uprawnionymi do wykonywania czynności bankowej w zakresie pośrednictwa w dokonywaniu
przez rezydentów przekazów pieniężnych za granicę oraz rozliczeń w kraju z nierezydentami,
z zastrzeżeniem ust. 3 i 4.
2.
Banki oraz oddziały banków zagranicznych uprawnione, na mocy przepisów dotychczasowych,
do kupna i sprzedaży wartości dewizowych stają się bankami uprawnionymi do wykonywania
czynności bankowej w tym zakresie, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4.
3.
Banki, o których mowa w ust. 1 i 2, są obowiązane, w terminie 12 miesięcy od dnia
wejścia w życie niniejszej ustawy, rozszerzyć określony w statucie przedmiot działania
o czynności bankowe określone w art. 5 ust. 2 pkt 7 i 10 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, pod rygorem utraty dotychczasowych uprawnień w tym zakresie.
4.
Oddziały banków zagranicznych, o których mowa w ust. 1 i 2, są obowiązane, w terminie
12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wystąpić z wnioskiem o rozszerzenie
określonego w zezwoleniu na ich utworzenie przedmiotu działania o czynności bankowe
określone w art. 5 ust. 2 pkt 7 i 10 ustawy wymienionej w ust. 3, pod rygorem utraty
dotychczasowych uprawnień w tym zakresie.
Art. 58.
1.
Podmioty uprawnione, na podstawie dotychczasowych przepisów, do prowadzenia działalności
kantorowej prowadzą taką działalność, w dotychczasowym zakresie, na warunkach określonych
w niniejszej ustawie i przepisach wydanych na jej podstawie.
2.
Z dniem 30 czerwca 2004 r. wygasają wydane przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego
innym niż banki osobom prawnym oraz podmiotom niebędącym osobami prawnymi upoważnienia
na dokonywanie skupu i sprzedaży walut obcych i dewiz.
3.
Podmioty prowadzące działalność, o której mowa w ust. 2, mogą do dnia określonego
w tym przepisie przekształcić taką działalność w działalność kantorową poprzez uzyskanie
zezwolenia na jej prowadzenie.
Art. 59.
Ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa o:
1)
osobach krajowych w rozumieniu prawa dewizowego lub przepisów prawa dewizowego, należy
przez to rozumieć rezydentów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1;
2)
osobach zagranicznych w rozumieniu prawa dewizowego lub przepisów prawa dewizowego,
należy przez to rozumieć nierezydentów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2.
Art. 60.
Ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa o ustawie z dnia 2 grudnia 1994 r. - Prawo dewizowe lub ustawie z dnia 18 grudnia 1998 r. - Prawo dewizowe , należy przez to rozumieć niniejszą ustawę.
Art. 61.
Traci moc ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. - Prawo dewizowe .
Art. 62.
Z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej traci
moc art. 10:
1)
ust. 2 - w zakresie, w jakim dotyczy art. 10 ust. 1 pkt 2;
2)
ust. 3 - w zakresie, w jakim dotyczy art. 10 ust. 1 pkt 4.
Art. 63.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2002 r.
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2020 r.
poz. 2320 i 2419 oraz z 2021 r. poz. 432, 680, 815, 1177, 1598, 1626, 1666, 2052,
2140 i 2262.
2)
W brzmieniu ustalonym przez art. 4 ustawy z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy
o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 815), która weszła w życie z dniem 15 maja 2021 r.; wszedł w życie
z dniem 31 października 2021 r.