Używasz go, gdy po śmierci bliskiej osoby chcesz uzyskać sądowe potwierdzenie, kto i w jakiej części dziedziczy — z ustawy albo z testamentu. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku jest potrzebne, by przepisać nieruchomość w księdze wieczystej, wypłacić środki z banku, sprzedać auto czy zgłosić spadek do urzędu skarbowego. Alternatywą jest akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza, jeśli wszyscy spadkobiercy są zgodni.
Co przygotować
- Oznaczenie sądu rejonowego właściwego dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy
- Twoje dane (wnioskodawca) i dane wszystkich pozostałych spadkobierców (uczestnicy)
- Dane spadkodawcy: imię, nazwisko, PESEL, data i miejsce śmierci, ostatnie miejsce zamieszkania
- Podstawa dziedziczenia: ustawa czy testament (i gdzie testament się znajduje)
- Stan cywilny spadkodawcy i lista dzieci, w tym zmarłych
- Informacja, czy ktoś odrzucił spadek lub został uznany za niegodnego
- Odpisy aktów stanu cywilnego: zgonu, małżeństwa, urodzenia spadkobierców
- Dowód uiszczenia opłaty sądowej
Poglądowy szkielet pisma. To pismo procesowe — błędy formalne mogą mieć poważne skutki. Wzór pokazuje jedynie strukturę dokumentu; przed jego użyciem skonsultuj treść ze specjalistą.
Kto dziedziczy i co bada sąd
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobierców (art. 1025 § 1 k.c.). Przy dziedziczeniu ustawowym w pierwszej kolejności dziedziczą dzieci i małżonek; jeśli spadkodawca nie miał dzieci — małżonek i rodzice, następnie rodzeństwo i dalsi krewni. Sąd bada z urzędu, kto jest spadkobiercą, i otwiera oraz ogłasza testament, jeśli został złożony.
Uczestnikami postępowania muszą być wszystkie osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi (art. 669 k.p.c.). Wnioskodawca i uczestnicy składają na rozprawie zapewnienie spadkowe — oświadczenie o tym, co im wiadomo o kręgu spadkobierców i testamentach (art. 671 k.p.c.). Fałszywe zapewnienie jest przestępstwem.
Opłaty, terminy, podatek
Od wniosku pobiera się opłatę stałą, a dodatkowo opłatę za wpis do Rejestru Spadkowego — sprawdź aktualne stawki. Wniosek można złożyć w każdym czasie po śmierci spadkodawcy; nie ma terminu, ale wcześniej muszą upłynąć terminy na odrzucenie spadku przez spadkobierców (6 miesięcy), chyba że wszyscy złożyli już oświadczenia.
Po uprawomocnieniu postanowienia najbliższa rodzina (małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo) ma 6 miesięcy na zgłoszenie nabycia spadku do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2, żeby skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Spóźnienie oznacza podatek.
To jest szkielet poglądowy
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku jest pismem do sądu, a błędy w kręgu uczestników lub brak aktów stanu cywilnego opóźniają sprawę o miesiące. Poniższy wzór pokazuje jedynie strukturę wniosku.
Skonsultuj się z adwokatem, radcą prawnym lub notariuszem — zwłaszcza przy testamentach, dziedziczeniu po kilku osobach naraz, spadkobiercach za granicą lub gdy ktoś z rodziny nie żyje.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U.). Wzór ma charakter ogólnej informacji prawnej, nie porady — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.