Odprawa pieniężna przysługuje, gdy pracodawca zatrudniający co najmniej 20 pracowników zwalnia pracownika z przyczyn niedotyczących pracownika — na przykład likwidacji stanowiska. Wynosi od jednomiesięcznego do trzymiesięcznego wynagrodzenia, zależnie od stażu u tego pracodawcy. Kodeks pracy przewiduje ponadto odprawę emerytalno-rentową i odprawę pośmiertną.
Odprawa przy zwolnieniach z przyczyn niedotyczących pracownika
Najczęstsza odprawa wynika z tak zwanej ustawy o zwolnieniach grupowych — ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Ma ona zastosowanie, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników.
Odprawa przysługuje zarówno przy zwolnieniach grupowych, jak i przy zwolnieniu indywidualnym, jeżeli przyczyny niedotyczące pracownika — na przykład likwidacja stanowiska, reorganizacja, trudności ekonomiczne — stanowią wyłączny powód rozwiązania umowy. Nie ma znaczenia, czy umowę rozwiązano za wypowiedzeniem, czy za porozumieniem stron z inicjatywy pracodawcy.
Wysokość odprawy
Wysokość odprawy zależy od stażu pracy u pracodawcy, który dokonuje zwolnienia. Ustawa ogranicza ją górnym limitem powiązanym z minimalnym wynagrodzeniem za pracę, ustalanym co roku.
- staż krótszy niż 2 lata — odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia
- staż od 2 do 8 lat — odprawa w wysokości dwumiesięcznego wynagrodzenia
- staż ponad 8 lat — odprawa w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia
- górny limit: piętnastokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu rozwiązania umowy
Kiedy odprawa nie przysługuje
Odprawa z ustawy o zwolnieniach grupowych nie należy się, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 20 pracowników, gdy przyczyna zwolnienia leży po stronie pracownika — na przykład dyscyplinarka lub słabe wyniki — albo gdy to pracownik wypowiedział umowę. Przy przyczynach mieszanych decyduje to, czy przyczyna niedotycząca pracownika była wyłącznym powodem zwolnienia.
Inne odprawy z Kodeksu pracy
Niezależnie od powyższego Kodeks pracy przewiduje odprawę emerytalno-rentową w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia dla pracownika, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę lub rentę, oraz odprawę pośmiertną dla rodziny zmarłego pracownika — od jednomiesięcznego do sześciomiesięcznego wynagrodzenia, zależnie od stażu. Układy zbiorowe i regulaminy wynagradzania mogą przewidywać odprawy korzystniejsze niż ustawowe.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.