Pracownikowi, którego dobowy wymiar pracy wynosi co najmniej 6 godzin, przysługuje wliczana do czasu pracy przerwa trwająca co najmniej 15 minut. Przy pracy dłuższej niż 9 godzin dochodzi druga taka przerwa, a dłuższej niż 16 godzin — trzecia. Dodatkowe przerwy przewidziano m.in. dla pracujących przy monitorze i pracownic karmiących piersią.
Przerwy wliczane do czasu pracy
Podstawowa przerwa, potocznie zwana śniadaniową, przysługuje każdemu pracownikowi, którego dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin. Jest wliczana do czasu pracy, a więc płatna — pracodawca nie może jej odmówić ani kazać jej odpracować.
Od 2023 roku liczba przerw rośnie wraz z długością dniówki.
- co najmniej 6 godzin pracy — jedna przerwa co najmniej 15 minut
- praca dłuższa niż 9 godzin — druga przerwa co najmniej 15 minut
- praca dłuższa niż 16 godzin — trzecia przerwa co najmniej 15 minut
Przerwa niewliczana do czasu pracy
Pracodawca może dodatkowo wprowadzić jedną przerwę w wymiarze do 60 minut, przeznaczoną na spożycie posiłku lub załatwienie spraw osobistych. Ta przerwa nie jest wliczana do czasu pracy i nie jest płatna — wprowadza się ją w układzie zbiorowym, regulaminie pracy albo w umowie o pracę. Jej wprowadzenie nie odbiera prawa do przerw piętnastominutowych.
Przerwy szczególne
Odrębne przepisy przewidują dodatkowe przerwy dla wybranych grup. Pracujący przy monitorze ekranowym mają na podstawie przepisów BHP prawo do co najmniej 5 minut przerwy po każdej godzinie pracy przy ekranie, wliczanej do czasu pracy. Pracownica karmiąca dziecko piersią ma prawo do dwóch półgodzinnych przerw na karmienie (dwóch po 45 minut przy więcej niż jednym dziecku), które na jej wniosek można łączyć; przy pracy krótszej niż 6 godzin przysługuje jedna przerwa, a poniżej 4 godzin — żadna.
Dodatkowe przerwy dotyczą też m.in. pracowników młodocianych oraz osób wykonujących prace szczególnie uciążliwe lub monotonne, dla których skrócenie czasu pracy lub przerwy przewidują przepisy o bezpieczeństwie i higienie pracy.
Odpoczynek dobowy i tygodniowy
Niezależnie od przerw w trakcie dniówki pracownikowi przysługuje w każdej dobie co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, a w każdym tygodniu — co najmniej 35 godzin, obejmujących odpoczynek dobowy. Naruszanie przerw i odpoczynków to wykroczenie przeciwko prawom pracownika, które można zgłosić Państwowej Inspekcji Pracy.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.