Pracownica w ciąży jest chroniona przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy o pracę, nie może pracować w godzinach nadliczbowych ani w nocy, a przy pracach wzbronionych pracodawca musi zmienić jej warunki pracy. Umowa na czas określony, która rozwiązałaby się po trzecim miesiącu ciąży, przedłuża się do dnia porodu.
Ochrona przed zwolnieniem
Od początku ciąży do końca urlopu macierzyńskiego pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę. Wyjątki są wąskie: zwolnienie dyscyplinarne z winy pracownicy — i to tylko za zgodą reprezentującej ją zakładowej organizacji związkowej — oraz ogłoszenie upadłości lub likwidacja pracodawcy.
Ochrona nie obejmuje umowy na okres próbny nieprzekraczający jednego miesiąca. Jeżeli wypowiedzenie złożono, zanim pracownica wiedziała o ciąży, a ciąża istniała już w chwili wypowiedzenia lub rozwiązania umowy, ochrona również działa — pracownica może żądać przywrócenia do pracy.
Przedłużenie umowy terminowej
Umowa o pracę na czas określony albo na okres próbny dłuższy niż miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, przedłuża się z mocy prawa do dnia porodu. Pracownica zachowuje do tego dnia status pracownika i prawo do świadczeń, choć po porodzie umowa wygasa i urlop macierzyński z niej już nie przysługuje.
Warunki pracy w ciąży
Kodeks pracy nakłada na pracodawcę konkretne zakazy i obowiązki dotyczące organizacji pracy ciężarnej pracownicy.
- zakaz pracy w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej — bezwzględny, zgoda pracownicy nie ma znaczenia
- delegowanie poza stałe miejsce pracy i zatrudnienie w przerywanym systemie czasu pracy — tylko za zgodą pracownicy
- zakaz zatrudniania przy pracach uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia, określonych w przepisach wykonawczych
- obowiązek przeniesienia do innej pracy albo zmiany warunków, gdy dotychczasowa praca jest wzbroniona lub gdy wynika to z orzeczenia lekarskiego; jeśli to niemożliwe — zwolnienie z obowiązku pracy z zachowaniem wynagrodzenia
Badania lekarskie i świadczenia
Pracodawca ma obowiązek udzielać ciężarnej pracownicy zwolnień od pracy na zalecone badania lekarskie związane z ciążą, jeżeli nie mogą być wykonane poza godzinami pracy — z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. W okresie ciąży niezdolność do pracy z powodu choroby jest płatna w wysokości 100% podstawy zasiłku. Po porodzie pracownicy przysługuje urlop macierzyński, a następnie urlop rodzicielski.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.