Dobrowolne poddanie się karze to porozumienie z prokuratorem lub wniosek do sądu o skazanie bez przeprowadzania pełnego postępowania dowodowego, w zamian za przyznanie się i akceptację uzgodnionej kary. Skraca to i upraszcza proces, ale wymaga zgody prokuratora, a w niektórych trybach — także pokrzywdzonego.
Dwa tryby dobrowolnego poddania się karze
W postępowaniu przygotowawczym oskarżony może wystąpić o skazanie bez rozprawy — prokurator dołącza taki wniosek do aktu oskarżenia, wskazując uzgodnioną z oskarżonym karę i sposób naprawienia szkody. Możliwe jest to przy przestępstwach zagrożonych karą, przy której dopuszczalne jest takie zakończenie sprawy.
Już w toku rozprawy oskarżony może natomiast złożyć wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania postępowania dowodowego, jeśli okoliczności czynu i wina nie budzą wątpliwości. Sąd może uwzględnić taki wniosek, gdy nie sprzeciwia się temu prokurator ani (co do zasady) pokrzywdzony.
Zalety i ryzyka
- Szybsze zakończenie sprawy i zwykle łagodniejszy wymiar kary niż po pełnym procesie
- Możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary w niektórych sytuacjach
- Rezygnacja z możliwości kwestionowania ustaleń faktycznych w ewentualnej apelacji
- Konieczność uzgodnienia warunków z prokuratorem — sąd może nie zaakceptować wniosku, jeśli uzna karę za rażąco niewspółmierną
Kiedy warto rozważyć
To rozwiązanie ma sens, gdy dowody winy są mocne, a oskarżonemu zależy na czasie i przewidywalności kary. Decyzję warto podejmować po konsultacji z obrońcą, który oceni, czy proponowana kara rzeczywiście jest korzystniejsza niż perspektywa pełnego procesu.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.