Wykroczenie to czyn o mniejszej szkodliwości, opisany w Kodeksie wykroczeń i zagrożony karą aresztu, ograniczenia wolności, grzywny lub nagany. Przestępstwo to czyn poważniejszy, opisany w Kodeksie karnym, zagrożony surowszymi karami — z pozbawieniem wolności włącznie — i wpisywany do Krajowego Rejestru Karnego.
Dwa różne kodeksy, dwie różne wagi czynów
Podział opiera się na ciężarze gatunkowym czynu. Wykroczenia (np. drobne zakłócenie porządku, wiele naruszeń drogowych) reguluje Kodeks wykroczeń, a rozpoznaje je sąd w uproszczonym postępowaniu.
Przestępstwa — zbrodnie i występki — reguluje Kodeks karny. W czynach przeciwko mieniu granicę między wykroczeniem a przestępstwem wyznacza ustawowy próg wartości: kradzież poniżej progu jest wykroczeniem, powyżej — przestępstwem.
Różnice w karach i skutkach
- Wykroczenie: areszt, ograniczenie wolności, grzywna, nagana
- Przestępstwo: grzywna, ograniczenie wolności, pozbawienie wolności (przy zbrodniach co najmniej 3 lata)
- Skazanie za przestępstwo trafia do Krajowego Rejestru Karnego; ukaranie za wykroczenie co do zasady nie czyni z osoby „karanej" w rozumieniu zaświadczeń o niekaralności
- Terminy przedawnienia wykroczeń są znacznie krótsze niż przestępstw
Dlaczego to rozróżnienie ma znaczenie
Od kwalifikacji czynu zależy tryb postępowania, dotkliwość kary, wpis do rejestru i skutki zawodowe (np. wymogi niekaralności w niektórych zawodach). Ten sam czyn — jak kradzież — może być wykroczeniem albo przestępstwem zależnie od wartości mienia.
Podstawa prawna
Opracowanie: zespół Prawnet, na podstawie publicznych aktów prawnych (Dz.U., M.P.). To ogólna informacja prawna, nie porada — w indywidualnej sprawie skonsultuj się ze specjalistą.