Wniosek o dozór elektroniczny (SDE) krok po kroku

paymentsKoszty

format_list_numberedPrzebieg krok po kroku

1. 1
   Krok 1

   Sprawdź warunki: wymiar kary i brak recydywy

   personKto: skazany / obrońca

   Sąd penitencjarny może udzielić zezwolenia na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 1 roku i 6 miesięcy albo karę niższą niż 3 lata, z której do odbycia pozostało nie więcej niż 6 miesięcy, a skazany nie działał w warunkach multirecydywy ani zorganizowanej przestępczości (art. 64 § 2, art. 64a, art. 65 k.k.) — art. 43la § 1 pkt 1 k.k.w. Dotyczy to także sumy kilku kar odbywanych kolejno (art. 43la § 6 k.k.w.) oraz zastępczej kary pozbawienia wolności i kary z art. 37b k.k. (art. 43lb k.k.w.). Ponadto: nie mogą stać na przeszkodzie szczególne względy wskazujące, że cele kary nie zostaną osiągnięte, skazany musi mieć określone miejsce stałego pobytu, dorośli domownicy muszą wyrazić zgodę, a warunki techniczne muszą to umożliwiać (art. 43la § 1 pkt 2–5 k.k.w.).

   warning

   Na co uważać:

   • Skazanie w warunkach art. 64 § 2 k.k. (multirecydywa) wyklucza dozór elektroniczny bezwzględnie — nawet przy krótkiej karze.

   account_treeCzy kara (lub suma kar) nie przekracza 1 roku i 6 miesięcy albo do odbycia pozostało nie więcej niż 6 miesięcy kary niższej niż 3 lata?

   Tak → Krok 2Nie → Krok 11
2. 2
   Krok 2

   Ustal organ: sąd penitencjarny czy komisja penitencjarna

   personKto: skazany / obrońca

   Co do zasady o zezwoleniu orzeka sąd penitencjarny — sąd okręgowy, w którego okręgu skazany przebywa (art. 3 § 2, art. 43e § 1 k.k.w.). Skazanemu, który nie rozpoczął jeszcze odbywania kary, można udzielić zezwolenia, jeżeli względy bezpieczeństwa, stopień demoralizacji i inne szczególne okoliczności nie przemawiają za osadzeniem (art. 43la § 2 k.k.w.); skazanemu już osadzonemu — jeżeli przemawia za tym jego dotychczasowa postawa i zachowanie (art. 43la § 3 k.k.w.). Wyjątek od 2023 r.: gdy kara nie przekracza 4 miesięcy, a skazany już rozpoczął jej odbywanie w zakładzie karnym, wyłącznie właściwa jest komisja penitencjarna działająca w tym zakładzie (art. 43lla § 1 i 7 k.k.w.).

   account_treeCzy kara nie przekracza 4 miesięcy i skazany już przebywa w zakładzie karnym?

   Tak → Krok 3Nie → Krok 4
3. 3
   Krok 3

   Wniosek do komisji penitencjarnej (kara do 4 miesięcy)

   personKto: skazany / obrońca → komisja penitencjarnalocation_onGdzie: komisja penitencjarna w zakładzie karnymscheduleTermin: 14 dni na decyzję; 7 dni na skargę od wpływu wniosku / od ogłoszenia decyzji

   Komisja penitencjarna może udzielić zezwolenia, jeżeli kara nie przekracza 4 miesięcy, skazany rozpoczął jej odbywanie, nie zachodzi multirecydywa, za zezwoleniem przemawia jego postawa w zakładzie, ma miejsce stałego pobytu, domownicy wyrazili zgodę, a warunki techniczne pozwalają (art. 43lla § 1 k.k.w.). Do postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o wniosku, zgodach, posiedzeniu i treści rozstrzygnięcia (art. 43lla § 2 k.k.w.). Komisja wydaje decyzję w terminie 14 dni od wpływu wniosku (art. 43lla § 4 k.k.w.). Na decyzję skazanemu przysługuje skarga do sądu penitencjarnego w terminie 7 dni (art. 43llb § 1, art. 7 § 3 k.k.w.); sprzeciw prokuratora zgłoszony na posiedzeniu wstrzymuje wykonalność do uprawomocnienia (art. 43llb § 3 k.k.w.). Ponowny wniosek przed upływem miesiąca od odmowy pozostawia się bez rozpoznania (art. 43lla § 5 k.k.w.).

   podstawa: art. 43lla § 4, art. 7 § 3 k.k.w. · Kalkulator terminów procesowych →

   auto_awesomeWniosek o udzielenie zezwolenia na odbycie kary w SDE (do komisji penitencjarnej)calculateKalkulator terminów procesowych
4. 4
   Krok 4

   Zbierz zgody domowników i załączniki

   personKto: skazany, domownicy

   Jeżeli skazany mieszka z innymi osobami pełnoletnimi, warunkiem rozpoczęcia dozoru stacjonarnego jest ich uprzednia pisemna zgoda złożona do sądu lub komisji, obejmująca także umożliwienie podmiotowi dozorującemu czynności kontrolnych (art. 43h § 3 k.k.w.). Wyjątkowo sąd może udzielić zezwolenia mimo braku zgody, gdy dozór w oczywisty sposób nie wiąże się z nadmiernymi trudnościami dla tej osoby i narusza jej prywatność jedynie w nieznacznym stopniu (art. 43la § 4 k.k.w.). Do wniosku dołącz: zgody domowników, proponowany harmonogram (praca, nauka, opieka, praktyki religijne — art. 43na k.k.w.), zaświadczenie o zatrudnieniu lub nauce, dokumenty o sytuacji rodzinnej i zdrowotnej, opinię z zakładu pracy, a przy skazanym osadzonym — opinię o zachowaniu.

   descriptionPisemne zgody pełnoletnich domownikówdescriptionProponowany harmonogram dnia i tygodniadescriptionZaświadczenie o zatrudnieniu / nauce

   lightbulb

   Wskazówka: Zgoda musi obejmować wprost udostępnianie mieszkania pracownikom podmiotu dozorującego — użyj formuły z art. 43h § 3 k.k.w.; niekompletna zgoda to najczęstsza przyczyna przedłużenia postępowania.

5. 5
   Krok 5

   Złóż pisemny wniosek do sądu penitencjarnego

   personKto: skazany / obrońca / kurator / prokurator / dyrektor ZKlocation_onGdzie: sąd okręgowy — wydział penitencjarny

   Wniosek może złożyć skazany, jego obrońca, prokurator, sądowy kurator zawodowy lub dyrektor zakładu karnego (art. 43lc k.k.w.). Składa się go na piśmie wraz z uzasadnieniem wskazującym spełnienie warunków z art. 43la § 1–4 k.k.w. i dołącza zgody domowników (art. 43ld § 1–3 k.k.w.). Właściwy jest sąd penitencjarny (wydział penitencjarny sądu okręgowego), w którego okręgu skazany przebywa (art. 43e § 1 k.k.w.) — dla osoby na wolności według miejsca zamieszkania, dla osadzonego według położenia zakładu. Skazany może korzystać z obrońcy ustanowionego w postępowaniu wykonawczym (art. 8 § 1 k.k.w.). Jeżeli skazany otrzymał już wezwanie do stawienia się w zakładzie karnym, złożenie wniosku nie wstrzymuje obowiązku stawiennictwa — warto równocześnie wnieść o odroczenie wykonania kary (art. 151 k.k.w.) albo o wstrzymanie wykonania do czasu rozpoznania wniosku (art. 9 § 4 k.k.w.).

   auto_awesomeWniosek o udzielenie zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznegoauto_awesomeUpoważnienie do obrony (jeśli działa obrońca)

   warning

   Na co uważać:

   • Niestawienie się w zakładzie karnym w wyznaczonym terminie mimo złożonego wniosku skutkuje zarządzeniem doprowadzenia przez policję (art. 79 § 2 k.k.w.) i pogarsza ocenę „postawy” skazanego.
6. 6
   Krok 6

   Sprawdzenie warunków technicznych i wywiad kuratora

   personKto: sąd penitencjarny, podmiot dozorujący, kurator

   Przed wydaniem postanowienia sąd penitencjarny ustala, czy udzieleniu zezwolenia nie stoją na przeszkodzie warunki techniczne (zasięg, dostępność nadajników i rejestratorów), żądając informacji od podmiotu dozorującego (art. 43lf § 1, art. 43h § 1 k.k.w.); jeżeli warunki techniczne nie pozwalają, sędzia penitencjarny pozostawia wniosek bez rozpoznania (art. 43lf § 2 k.k.w.). Na zarządzenie sędziego kurator sądowy ustala w drodze zebrania informacji, czy skazany mieszka z innymi pełnoletnimi osobami, i uzyskuje ich dane oraz zgody (art. 43h § 4 k.k.w.); w praktyce kurator przeprowadza wywiad środowiskowy oceniający miejsce pobytu, sytuację rodzinną, pracę i stosunek skazanego do czynu.

   lightbulb

   Wskazówka: Bądź osiągalny dla kuratora pod wskazanym adresem i telefonem; przygotuj dokumenty o pracy i rodzinie — wywiad często decyduje o wyniku.

7. 7
   Krok 7

   Posiedzenie sądu penitencjarnego i 30 dni na postanowienie

   personKto: sąd penitencjarny, prokurator, skazany, obrońcalocation_onGdzie: sąd okręgowy albo zakład karny (gdy skazany osadzony)scheduleTermin: 30 dni (instrukcyjny) od wpływu wniosku do sądu

   Sąd penitencjarny wydaje postanowienie w terminie 30 dni od wpływu wniosku (art. 43ld § 4 k.k.w.) — termin instrukcyjny, w praktyce często przekraczany. Przed rozstrzygnięciem sąd wysłuchuje skazanego lub jego obrońcę, kuratora (jeśli składał wniosek) oraz przedstawiciela skazanego (art. 43lg k.k.w.); udział prokuratora w posiedzeniu jest obowiązkowy (art. 43le § 3 k.k.w.). Jeżeli skazany odbywa już karę, posiedzenie odbywa się w zakładzie karnym, a sąd wysłuchuje przedstawiciela administracji co do celowości zezwolenia (art. 43le § 1–2 k.k.w.). Skazany, jego obrońca i kurator mają prawo wziąć udział w posiedzeniu (art. 22 § 1 k.k.w.); sąd orzeka jednoosobowo (art. 20 § 1 k.k.w.).

   podstawa: art. 43ld § 4 k.k.w. · Kalkulator terminów procesowych →

   calculateKalkulator terminów procesowych

   lightbulb

   Wskazówka: Przyjdź na posiedzenie osobiście, z dokumentami potwierdzającymi pracę i stabilizację; sąd ocenia, czy cele kary zostaną osiągnięte poza zakładem (art. 43la § 1 pkt 2 k.k.w.).

8. 8
   Krok 8

   Postanowienie: zezwolenie albo odmowa; zażalenie w 7 dni

   personKto: sąd penitencjarny / skazany, obrońca, prokuratorscheduleTermin: 7 dni na zażalenie od ogłoszenia lub doręczenia postanowienia

   W postanowieniu o udzieleniu zezwolenia sąd określa miejsce, czas, rodzaj i sposób wykonywania obowiązków oraz rodzaj środków technicznych, a także wyznacza termin i sposób zgłoszenia gotowości do instalacji (art. 43lh § 1 k.k.w.). Na postanowienie o udzieleniu zezwolenia zażalenie przysługuje skazanemu, obrońcy, prokuratorowi oraz kuratorowi lub dyrektorowi ZK, jeśli składali wniosek (art. 43lj § 1 k.k.w.); na odmowę — tym samym osobom (art. 43lk k.k.w.). Termin zażalenia wynosi 7 dni od ogłoszenia lub doręczenia postanowienia (art. 460 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w.); sąd odwoławczy rozpoznaje je w 7 dni od wpływu (art. 43lj § 2 k.k.w.). Jeżeli prokurator na posiedzeniu sprzeciwi się zezwoleniu, postanowienie staje się wykonalne dopiero z uprawomocnieniem (art. 43lj § 1a k.k.w.). Ponowny wniosek przed upływem 3 miesięcy od odmowy pozostawia się bez rozpoznania (art. 43ll k.k.w.).

   podstawa: art. 460 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. · Kalkulator terminów procesowych →

   auto_awesomeZażalenie na postanowienie o odmowie udzielenia zezwoleniacalculateKalkulator terminów procesowych

   account_treeCzy sąd udzielił zezwolenia na dozór elektroniczny?

   Tak → Krok 9Nie → Krok 11
9. 9
   Krok 9

   Zgłoszenie gotowości i instalacja nadajnika

   personKto: skazany / podmiot dozorującylocation_onGdzie: miejsce stałego pobytu skazanegoscheduleTermin: termin z postanowienia (zwykle kilka dni) od ogłoszenia / doręczenia postanowienia

   Skazany ma obowiązek zgłosić podmiotowi dozorującemu, w terminie i w sposób określony przez sąd, gotowość do instalacji środków technicznych (art. 43m § 1 k.k.w.). Pracownicy podmiotu dozorującego zakładają nadajnik na nogę i montują w mieszkaniu rejestrator stacjonarny; dozór rozpoczyna się z dniem uruchomienia urządzeń (art. 43k § 6 k.k.w.). Przy ogłoszeniu lub doręczeniu postanowienia skazany otrzymuje pisemne pouczenie o prawach, obowiązkach i konsekwencjach ich naruszenia (art. 43k § 4 k.k.w.). Niezgłoszenie gotowości w terminie albo uchylanie się od instalacji obliguje sąd do uchylenia zezwolenia (art. 43zaa § 1 pkt 1 k.k.w.).

   podstawa: art. 43lh § 1 pkt 2, art. 43m § 1 k.k.w. · Kalkulator terminów procesowych →

   warning

   Na co uważać:

   • Przekroczenie terminu zgłoszenia gotowości choćby o dzień to obligatoryjne uchylenie zezwolenia i doprowadzenie do aresztu (art. 43zaa § 1 pkt 1, art. 43zad k.k.w.) — bez możliwości ponownego zezwolenia w tej sprawie (art. 43zae k.k.w.).
10. 10
    Krok 10

    Obowiązki, harmonogram i uchylenie zezwolenia

    personKto: skazany / kurator / sąd penitencjarny

    Skazany ma nieprzerwanie nosić nadajnik, dbać o urządzenia i ich zasilanie, udostępniać je do kontroli oraz udzielać wyjaśnień sędziemu, kuratorowi i podmiotowi dozorującemu (art. 43n § 1 k.k.w.); w dozorze stacjonarnym pozostaje w miejscu wskazanym przez sąd w wyznaczonym czasie i odbiera połączenia z centrali (art. 43n § 2 k.k.w.). Sąd określa przedziały czasu, w których skazany może oddalić się z domu na nie więcej niż 12 godzin dziennie — na pracę, naukę, praktyki religijne, opiekę, leczenie, zakupy (art. 43na k.k.w.); harmonogram może zmienić sąd, a w pilnych sprawach kurator (art. 43o § 3–4 k.k.w.). W szczególnie ważnych przypadkach kurator może zezwolić na opuszczenie miejsca dozoru na maksymalnie 7 dni (art. 43p § 1 k.k.w.). Sąd uchyla zezwolenie, gdy skazany naruszył porządek prawny, uchyla się od obowiązków lub został osadzony w innej sprawie (art. 43zaa § 1 k.k.w.); wyjątkowo może od uchylenia odstąpić (art. 43zaa § 2 k.k.w.). Po uchyleniu okres dozoru zalicza się na poczet kary (art. 43zac § 1 k.k.w.).

    warning

    Na co uważać:

    • Spóźniony powrót do domu, rozładowany nadajnik czy nieodebrane połączenie z centrali są rejestrowane i mogą uzasadnić uchylenie zezwolenia (art. 43zaa § 1 pkt 2 k.k.w.).

    lightbulb

    Wskazówka: O każdej zmianie pracy, adresu czy nagłej sytuacji informuj kuratora z wyprzedzeniem i na piśmie — kurator może doraźnie zmienić harmonogram (art. 43o § 4 k.k.w.).

11. 11
    Krok 11

    Alternatywy: odroczenie, przerwa, warunkowe zwolnienie

    personKto: skazany / obrońcalocation_onGdzie: sąd, który wydał wyrok (odroczenie) / sąd penitencjarny (przerwa, zwolnienie)

    Jeżeli dozór elektroniczny nie wchodzi w grę, skazany może wnosić o odroczenie wykonania kary na okres do roku, gdy natychmiastowe wykonanie pociągnęłoby dla niego lub rodziny zbyt ciężkie skutki, a kobieta ciężarna lub osoba samotnie wychowująca dziecko — do 3 lat po urodzeniu dziecka (art. 151 § 1 k.k.w.); w razie ciężkiej choroby sąd odracza obligatoryjnie do ustania przeszkody (art. 150 k.k.w.). Po osadzeniu możliwa jest przerwa w karze (art. 153 k.k.w.) oraz warunkowe przedterminowe zwolnienie po odbyciu co najmniej połowy kary (art. 77–78 k.k.). Wniosek o dozór można ponowić po 3 miesiącach od odmowy (art. 43ll k.k.w.), a przy karze do 4 miesięcy po osadzeniu — złożyć do komisji penitencjarnej (art. 43lla k.k.w.).

    auto_awesomeWniosek o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności

quizNajczęstsze pytania